در حالی که شايعات مربوط به تقلب و اعزام دویست هزار بسيجي برای رای دادن در تهران به نفع فهرست هواداران دولت، نگرانی مردم و به ويژه اصلاح طلبان را افزون کرده است، سخنرانی وزير کشور و اطمينان دادن های موکد وي به امانتداری از رای مردم، تلاشی برای دادن اعتماد به سلامت انتخابات روز جمعه به نظر می رسد.

شب گذشته جوانی که خود را سعيد از تهران معرفی کرد در جريان يک برنامه زنده تلويزيونی به زبان فارسی که از آمريکا پخش می شود، گفت ما هم مانند مردم آمريکا، که به دموکرات ها رای دادند و بوش را بور کردند، روز جمعه معادل ايرانی بوش را با شکست آشنا می کنیم.

با وجود تحرکي که در ميان جوانان و محيطهای دانشگاهی پيدا شده و علی رغم تکذیب خبراعزام وحضور 200 هزار نظامی از شهرستان های مختلف درتهران توسط دبیرهیات عالی نظارت برانتخابات شوراهای استان تهران، نگرانی اصلاح طلبان از دخالت وتقلب درانتخابات، و تغيير نتيجه انتخابات در هفته های گذشته رو به افزايش بوده است. اين گروه در گردهم آيی ها با اين سئوال روبرو بوده اند که برای مبارزه با تقلب و رای سازی چه برنامه ای دارند.

علت اصلی نگرانی هايی که گروه های منتقد دولت را فراگرفته تجربه ای است که در دو انتخابات گذشته به دست آمد که نشان داد گروهی که اينک تحت عنوان اصولگرا بر دولت مسلط شده است با استفاده برنامه ريزی شده ای از شبکه نیروهای بسیج که از بودجه عمومی و با آموزش سپاه پاسداران برای دفاع از امنيت کشور و شهرها تجهيز شده اند، توانست در آخرين لحظات با چراغ خاموش پيروزی را نصيب نامزدهای حتی گمنام خود کند.

روشی که ذوالقدر سردار سپاه و معاون فعلی وزارت کشور آن را "سيستمی پيچيده که رقيب نتوانست آن را کشف کند" توصيف کرده بود اول بار درانتخابات گذشته شورا ها به اجرا در آمد و در دو انتخابات بعدی تا جايی پيش رفت که در شب انتخابات، توانستند در جمع هاي بسيج اين نگرش را ايجاد کنند که رهبری خواستار انتخاب احمدی نژاد برای رياست جمهوري است. و اين در زمانی بود که نامزدهای ديگر انتخابات به طور مصنوعی نظرشان به باقر قاليباف جلب شده بود. برخي اعضای ستاد هاشمی رفسنجانی گفته اند که منظور از "روش پيچيده" همين تکنيک پنهان داشتن احمدی نژاد تا آخرين لحظه و طعمه قرار دادن قاليباف بود که عملا قربانی کردن وی را معنا می داد.

همين برنامه در جريان انتخابات رياست جمهوری، وقتی با حضور واضح و علنی فرماندهان سپاه و نمايندگان رهبری همراه گرديد شايعه ای را به همراه آورد که ولی فقيه احمدی نژاد را اصلح دانسته است. موضوعی که در نامه افشاگر مهدی کروبی و در سخنان هاشمی رفسنجانی فردای اعلام نيایج انتخابات به اين همه اشاره شد.
در اين دوره زمينه سازی برای جلب و هماهنگی بين آرا جوانان بسيجی و دين باور شکل ديگری پیدا کرده است. زمزمه هائی از سوی آيت الله مصباح يزدی و محمد يزدی که از ماه ها پيش شروع شده که اساسش بر انتخاب خدا و کشف بی اثر آن توسط مردم است، به نظر برخي آگاهان مسائل فقهی عملا مجاز دانستن دخالت در انتخابات براي بسيج و سازمان های مجری و ناظر انتخابات است. آیت الله توسلی رییس دفتر آيت الله خمينی، دو هفته پيش درمصاحبه ای گفت "عده‌‏اي مي‌‏خواهند به جوانان ناآگاه بباورانند كه تقلب در انتخابات گاهي واجب است." وی به اینکه این "عده" چه کسانی هستند اشاره ای نکرد.

با بسيج هماهنگ نيستيم

"محمود قنبری" دبیرهیات عالی نظارت برانتخابات شوراهای استان تهران به خبرنگار آفتاب گفته است که شایعه حضور دویست هزار نظامی " با هدف «فضا سازی خاص» منتشر شده است." دبیرهیات عالی نظارت برانتخابات شوراهای استان تهران اضافه کرده است که "در مورد این مساله کوچکترین خبری نرسیده و حضور این افراد در تهران را قاطعانه تکذیب می‌کنم." این درحالی است که پیش ازاین، حضور نیروهای بسیجی درپای صندوق های رای مخالفت بسیاری از گروه های رقيب محافظه کاران را برانگیخته بود. با توجه به سیستم انتخاباتی درایران وبر اساس گزارش های منتشر شده درخصوص اتفاقات رخ داده در انتخابات پیشین، رای دادن بیش ازیک بار، تغییر آرا، خواندن آرای افراد به نام دیگری، استفاده از صندوق های رای سیاری که کنترل کمتري برآنهاست و درنهایت باطل کردن رای برخی صندوق ها ازجمله تدابیری است که معمولا برای تغییر نتیجه انتخابات صورت می گیرد واز همین رو نگرانی اصلاح طلبان را برانگیخته است.

قنبری گفته است که هیچ هماهنگی با بسیج نداشته اند:" نه تنها هیات نظارت بلکه هیات اجرایی هم برای برگزاری انتخابات چنین هماهنگی‌ای با بسیج نداشته است، البته بسیجیان به عنوان شهروندان عادی حضورشان منعی ندارد اما به صورت تشکیلاتی هماهنگی نداشته‌ایم."

از سوی ديگر اصلاح طلبان معتقدند بخش ديگری از طرح های پيچيده هواداران دولت فعلی استفاده از روش هايی است که طبقه متوسط و دانش آموختگان را از رای دادن منصرف می کند. به عقيده آنان، تاکيد بر پيش معين بودن نتيجه انتخابات، آماده کردن نظاميان، يا ترويج تحريم انتخابات، از جمله موثرترين کارکردها را در اين زمينه دارد.

به نوشته کارگزاران، مردم تنها در صورتی پیروز می شوند که اکثريت خاموش رای بدهد. به زبان ديگر در حالی که آرای پادگانی مشخص و معلوم و منتظر اشاره ای است، و عملا ثابت شده که نيمی از واجدين شرايط به هر صورتی در انتخابات شرکت می کنند، از اين ميزان هر چه رای داده شود عملا متعلق به اصلاح طلبان است. گروه رقيب هر روشی که بتواند اين عده را در خانه نگاه دارد به نفع خود می بينند.

يکی از نامزدهای تهران می گويد مردم پای صندوق ها بيايند، جناح راست اگر تمام بسيجی های کشور را به صف پای صندوق های تهران برده باشد هم جز شکست حاصل نمی برد.

نگراني ها

با اين همه و مانند هر انتخابات ديگری عاملی وجود ندارد که بتواند تمامی نگرانی های اصلاح طلبان را در حالی که قوای سه گانه یکدست شده است، نسبت به سلامت انتخابات مطمئن کند.

قائم مقام دبیرکل حزب اعتماد ملی عصر چهارشنبه با اشاره به برخی شایعات و نگرانی‌های موجود گفته بود "هیات‌های اجرایی همگی از یک جناح هستند و حتی اجازه ندادند اصلاح‌طلبان از میان معتمدین انتخاب شوند و بر انتخابات نظارت داشته باشند و معتمدین را از یک جناح انتخاب کرده‌اند، به همین دلیل نگرانی‌های اصلاح‌طلبان به جاست." منتجب نیا گفت که شنیده شده جناح اصولگرا در برگزاری انتخابات قصد دارد از نیروهای برخی نهادهای نظامی استفاده کند: "حضور این نیروها بر سر صندوق‌های رای به معنای دخالت است و اگر از نهاد دیگری به جای «نیروی انتظامی» استفاده کنند، مخدوش کردن انتخابات تلقی می‌شود."

همچنين، "حبیب‌الله بیطرف" رییس ستاد انتخاباتی ائتلاف اصلاح‌طلبان در نامه ای به وزیرکشور ازنگرانی از دخالت نیروهای نظامی خبرداده: "شنیده شده است در حالی كه در تمام انتخابات‌های گذشته حفاظت از صندوق‌های رای بر عهده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بوده است، در انتخابات كنونی پای نهادهای دیگری به میان كشیده شده و یا به نهاد دیگری تفویض شده است كه در صورت صحت خبر، جای پرسش است."

بیطرف درنامه خود به پورمحمدی آورده است: " هرگونه اقدامي در جهت تغيير آراي واقعي مردم شهرها و روستاهاي كشور اعم از آنكه در مرحله اخذ راي اتفاق افتد يا در مراحل شمارش آرا يا اعلام نتايج، علاوه بر اينكه تخلف از مقررات و قوانين عادي بوده كه به منزله به‌‏كارگيري آراي مردم در جهت منافع فرد يا گروهي خاص و ناقض قانون اساسي جمهوري اسلامي و حق حاكميت ملت است."

در همين ارتباط، شهربانو امانی نماینده اصلاح طلب مجلس ششم، با بيان اينكه امنيت انتخابات بر عهده نيروي انتظامي است، گفته: "در حال حاضر غير از نيروهاي انتظامي، ساير ارگان‌‏ها و نهادهاي نظامي و شبه‌‏نظامي عهده‌‏دار تامين امنيت انتخابات شده‌‏اند كه ما از مردم مي‌‏خواهيم به‌‏جز راي دادن، صيانت از آراي خود را نيز به عهده بگيرند."

نورالدین پیرموذن مخبرفراکسیون اقلیت مجلس نیز به ایسنا گفته است:"انتظار از دولت نهم اين است كه همان طور كه دولت آقاي خاتمي تمامي انتخابات را صادقانه و درست برگزار كرد، اينها هم امانتدار رأي مردم باشند و در غيراين‌صورت بايد در مقابل تاريخ و ملت پاسخگو باشند."

گفتنی است که برای هرصندوق روستایی دوناظر وبرای هرصندوق شهری سه ناظر توسط هیات های اجرایی برگزاری انتخابات پیش بینی شده است که درمجموع بیش از 220 هزار ناظر را به پای صندوق های رای خواهد فرستاد.

حضور مردم، "باطل السحر تخلف"

درآخرین ساعات باقی مانده تا انتخابات روز جمعه، جبهه مشارکت اسلامی در بیانیه ای با اشاره به "يکدستي نيروهاي هيأت‌هاي اجرايي و نظارت" از دور از انتظار نبودن " احتمال مداخله‌هاي گوناگون در آرا به اين دليل" خبر داد.

دربیانیه جهه مشارکت آمده: "به ويژه ما نگرانيم که مجريان انتخابات و ناظران مستقر در شعب اخذ رأي با مداخله در رأي شهروندان و جهت‌دهي به نظر آنان هنگام اخذ رأي آراي بخشي از مردم را به سمت جرياني خاص هدايت کنند. به همين منظور کمترين توقع اين است که امکان فعاليت قانوني و آزادانه نمايندگان داوطلبان براي نظارت دقيق بر روند کامل انتخابات از جمله اخذ و شمارش آرا از سوي مسؤولان امر فراهم آيد."

‌صادركنندگان بيانيه هم‌چنين از آنچه آن را استفاده از امکانات عمومي و رسانه‌هاي متعلق به عموم مردم به سود يک جريان خاص خوانده‌اند به عنوان نگراني ديگر خود ياد كرده و آورده‌اند: "جبهه مشارکت ايران اسلامي ضمن ابراز اين دغدغه‌ها و نگراني‌ها اعلام مي‌دارد که با توجه به اهميت مسأله سلامت انتخابات به جهت اعمال نظارت دقيق‌تر بر روند رأي‌گيري و شمارش آرا در روز 24 آذر در تعداد معيني از شعب اخذ رأي شوراها به عنوان نمونه تعداد مشخصي از اعضا و هواداران اين حزب حضور خواهند يافت که معيار و نمونه دقيقي را براي اثبات ميزان امانت‌داري هيأت‌هاي اجرايي و نظارت به دست دهد. "

جبهه مشارکت ايران اسلامي درپایان با تأکيد بر اين که حضور گسترده مردم مانند خرداد 76 مي‌تواند "باطل‌السحر هر گونه تخلفي" باشد، همه هيأت‌هاي‌ اجرايي و نظارت را به رعايت امانت و حفظ‌ رأي مردم توصيه کرده است.

(عکس: ایسنا، سامان اقوامی)