رشيد اسماعيلي
۱- اظهار نظر در مورد بحران پیش آمده در اثر بازداشت ۱۵ ملوان و تفنگدار نیروی دریایی بریتانیا با توجه به ماهیت مسئله و شرایط ویژه ی کشور کاری دشوار است. از سویی ممکن است به نادیده گرفتن حیثیت و امنیت ملی متهم شوی(یا حتی خود فروختگی به اجنبی!) و از سوی دیگر با خودت می اندیشی که در این بلبشو یی که حرف خیلی بزرگتر از تو شنیده نمی شود حرف و تحلیل تو آن هم در یک وبلاگ بی نام و نشان چه فایده ای می تواند داشته باشد؟! به هر حال پس از کلنجار بسیار با خویشتن تصمیم به انتشار این یادداشت گرفتم .

۲-صورت مسئله این است که دولت جمهوری اسلامی مدعی است ۱۵ نظامی بریتانیایی با عبور از مرزهای آبی ایران، تمامیت ارضی کشور ما را نقض کرده اند و در نتیجه توسط نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت شده اند(جمهوری اسلامی تصاویری از نظامیان بازداشتی را در تلویزیون دولتی خود نمایش داده است که در آنها نظامیان مذکور ورود خود به آبهای داخلی ایران را تایید می کنند).اما نیروی دریایی بریتانیا و حتی دولت عراق(که در این مورد با بریتانیا واجد مسئولیت مشترک است) این اتهام را نمی پذیرند تا جایی که ادعای ربوده شدن نظامیان بریتانیایی از درون آبهای عراق را مطرح می کنند.من شخصا در این مورد قضاوتی نمی کنم چون اولا برخی تصمیم سازان اصلی در جمهوری اسلامی طی نزدیک به سه دهه حکومت خود نشان داده اند که نه تنها هیچ ابایی از دروغ گفتن ندارند بلکه عندالاقتضا دروغ گویی را وظیفه ای شرعی و انقلابی نیز محسوب می کنند. ثانیا هیچ کدام از طرفین مناقشه نمی توانند ادعای خود را مستند کنند. باید منتظر ماند و دید سرنوشت "اعترافات تلویزیونی" نظامیان بریتانیایی پس از آزادیشان چه خواهد شد!

۳- در این نوشته اما می خواهیم فرض را بر این بگذاریم که این بار حق با جمهوری اسلامی است(فرض محالی هم نیست!) معنای این سخن این است که ما ادعای جمهوری اسلامی در مورد ورود نظامیان بریتانیایی به آبهای داخلی ایران را می پذیریم- البته به طور فرضی- .حال با فرض صحت ادعای مطرح شده پرسشها و ابهاماتی به وجود می آید که برخی از آنها را مطرح می کنیم:

الف) عبور از مرزها- به ویژه مرزهای آبی- توسط نیروهای نظامی دیگر کشورها در موقع صلح در بیشتر موارد سهوا ْ اتفاق می افتد(خصوصا در مورد آبراههای بین المللی نظیر اروند رود که حد مرزی در آنها به وسیله ی خط تالوگ مشخص شده است) با توجه به این واقعیت، آیا نیروهای سپاه پاسداران آنچنان که در موارد مشابه مرسوم است به نظامیان بریتانیایی برای خروج از آبهای داخلی ایران اخطار داده اند و نیروهای مذکور به رغم اخطار نیروهای ایرانی، به پیشروی در آبهای داخلی ایران ادامه داده اند؟ یا اینکه این نیروها بدون هیچ اخطار قبلی بازداشت شده اند؟ که در صورت صحت فرض اخیر-بازداشت بدون اخطار قبلی- اگرچه اقدامی غیر قانونی انجام نشده ولی در این حالت باید بازداشت نظانیان بریتانیایی را عملی عجولانه و به دور از تدبیر ارزیابی کرد که در تضاد با منافع ملی کشور و در جهت بحران زایی است(مگر اینکه نیات دیگری در کار باشد)

ب)اگر نیت فقط محافظت از تمامیت ارضی بود، دلیل این همه در بوق و کرنا کردن قضیه چیست؟ چرا دستگاههای تبلیغاتی جمهوری اسلامی در این باره چنان سخن می گویند که گویی فتح الفتوح شده است و تمامی ارتش کفر به اسارت سپاه اسلام در آمده؟! چرا از همان لحظه ی اول بازداشت نظامیان بریتانیایی مقامات جمهوری اسلامی به جای تلاش در جهت حل دیپلماتیک مسئله به انتشار انواع نامه، ندامتنامه و شوی تلویزیونی از این بخت برگشتگان مبادرت نمودند؟ چرا اجازه ی ملاقات با افراد بازداشتی به مقامات سفارت انگلیس داده نشد؟ اینها شواهدی است دال بر اینکه نیات پس این اقدام چیزی سوای حفظ تمامیت ارضی و دفاع از منافع ملی و حتی شاید در جهت عکس آن بوده است.

۴- طی چند روز اخیر گروههایی سازمان یافته از افرادی که جمهوری اسلامی اصرار دارد آنها را دانشجو بنامد در برابر سفارت بریتانیا به برگزاری تجمع هایی مبادرت کردند. و ضمن تعرض به سفارتخانه ی بریتانیا(که دولت جمهوری اسلامی بر اساس تعهداتش وفق عهدنامه ی وین پیرامون مصونیت دیپلماتیک و کنسولی موظف به محافظت کامل از آن است) خواستار محاکمه و حتی اعدام ملوانان بازداشتی به عنوان جاسوس شدند! این اگرچه بیشتر به یک شوخی بی مزه شبیه است اما در این مورد ذکر چند نکته خالی از فایده نیست:

الف) نه بر اساس قوانین داخلی جمهوری اسلامی نه بر اساس احکام"فقه امامیه" این افراد حتی اگر جاسوس هم باشند مجازاتشان مرگ نیست - قوانین و ضوابط حقوق بشر که اینجا کسی برای آنها تره هم خرد نمی کند به کنار!- با این حساب باید پرسید بر اساس چه منطقی خواست اعدام این افراد مطرح می شود؟ پاسخ ساده است: این منطق بنیادگرایی است. این منطق قدرت مافیایی است. این منطق بربریت است. این منطق حکومت گانگستری است.و خلاصه در یک جمله: این منطق توحش است.

ب)کسانی که با اوضاع داخلی ایران آشنایی دارند می دانند که بر گزاری چنین تجمعاتی بدون هماهنگی،اراده و سازماندهی نهادهای قدرتمند امنیتی - نظامی مانند سپاه پاسداران امری محال است.و نهادهای مدنی و افراد مستقل از حکومت در ایران هیچگونه آزادی برای برگزاری تجمع و راهپیمایی ندارند و حق تجمع آنها با محدودیت و سرکوب جدی مواجه است.با عطف توجه به این واقعیت و واقعیتهای مشابه نکته ای که تحلیلگران سیاسی خصوصا دیپلماتهای غربی و اصحاب رسانه در دنیای آزاد باید بر آن تمرکز کنند این است که عربده کشی های حقوق بگیران سپاه پاسداران،بسیج و دیگر نهادهای امنیتی- نظامی جمهوری اسلامی صدای مردم ایران نیست.(غرب باید این مسئله را درک کند)

من به عنوان یک صدا و یک فعال سیاسی که در داخل ایران زندگی می کند{و نه به عنوان سخنگوی ملت ایران!} برداشت و تحلیلم از افکار عمومی این است که عموم مردم ایران از این قبیل گانگستر بازیهای جمهوری اسلامی خسته شده اند و علاقه مندند که این بحران هر چه سریعتر به شیوه ای مسالمت آمیز و آبرومندانه از راههای دیپلماتیک حل شود تا نام ایران و ایرانی بیش از این با ماجراجویی و دردسر سازی گره نخورد.

۵- آن طیف نظامی - امنیتی که خصوصااین روزها تصمیم گیریهای اصلی در جمهوری اسلامی به عهده ی اوست، حیات خویش را در بحران و تنش با دنیای خارج جستجو می کند. افراط کاری آنها به جایی رسیده است که میانه رو های عاقلی چون هاشمی رفسنجانی هم نه تنها از عملکرد آنها انگشت به دهان مانده اند بلکه خود را در راس هرم جمهوری اسلامی بیشتر از همیشه تنها و منزوی می یابند.از این رو سخن گفتن از منافع ملی با این طیف افراطی چیزی نیست جز آب در هاون کوبیدن و مشت بر سندان کوفتن. برای آنها منافع ملی پشیزی ارزش ندارد آنچه برای آنها مهم است بقای "دولت پنهان" و در نتیجه بقای رانت و چپاول است. از این سفره ی چپاول عده ای سهم بسیار می برند - مثلا از طریق بنیادها و قراردادهای غیر شفاف - و عده ای سهمی اندک بر می گیرند تا در برابر سفارت بریتانیا یا جلوی یک دسته توریست و یا دفتر یک روزنامه یا حتی جلوی یک سینما یا تالار موسیقی -برای آنها فرقی نمی کند- عربده کشی کنند و با آبرو و اعتبار کشور(البته اگر چیزی از آن باقی مانده باشد) بازی کنند. اینها هم البته زرنگند فعلا زیر این علم سینه می زنند اگر جمهوری اسلامی نباشد نیز لابد بلدند چگونه گلیم از آب بیرون کشند و نان چربی سر سفره هایشان نهند! این وسط آدم دلش به حال آن اذهان عقب مانده ای می سوزد که فکر می کنند جدا ْ خبری هست و این اسلام است که در "صبح قریب" پوزه ی کفر را به خاک می مالد!

نه آقاجان! خودتان را خسته نکنید.کمی دیر تر یا زود تر در همین روزها و نهایتا هفته ها (!) همه ی این گروگانها با سلام و صلوات آزاد می شوند و آنچه برای ما می ماند هزینه و اعتباری است که از جیب ملت رفته....

گویی زبان حال ملت ماست آن شعر اخوان ثالث که:

هر که آمد بار خود را بست و رفت

ما همان بدبخت و خوار و بی نصیب

زان چه حاصل جز دروغ و جز دروغ

زین چه حاصل جز فریب و جز فریب