مريم کاشاني
m.kashani@roozonline.com

در آستانه روز خبرنگار، روزنامه شرق تعطيل شد تا معلوم شود" ما اشتباه مي‌كنيم. آنها كارشان را درست انجام مي‌دهند.آنها مي‌گويند شما نبايد روزنامه داشته باشيد. ما زور مي‌زنيم كه روزنامه داشته باشيم. آنها هم مي‌گويند اشكالي ندارد شما روزنامه داشته باشيد ما هم توقيف مي‌كنيم."[ مهدي رحمانيان مديرمسوول روزنامه‌ شرق]

داستان با چاپ يک مصاحبه آغاز شد.مصاحبه با يک خانم شاعر:" بعد از چاپ مطلب «زبان زنانه» بر اساس تماس‌هاي مخاطبان مطلع شديم كه شاعره مصاحبه شونده مورد اخلاقي دارد به همين دليل امروز مطلب پوزش و عذرخواهي به احترام مخاطبان چاپ كرديم."

اما اين پوزش، آن طور که کيهان نوشت:" پذيرفتني" نبود:" در پي انتشار اين گفت وگو با مستهجن ترين فعال ادبي گروهك هاي ضدانقلاب، روزنامه «شرق» كه خيال مي كند حرفه اي ترين روزنامه ايران است ديروز با انتشار خبري كوتاه مدعي شد كه خوانندگان روزنامه آنان را از اشتباهشان آگاه كرده اند! اما ناظران رسانه اي با ارزيابي شخصيت مصاحبه كننده و خبرنگار اين روزنامه معتقدند كه روزنامه «شرق» با آگاهي از شخصيت پورنو، هويت جنسي بيمار و ديدگاههاي معاند سياسي اين همجنس باز، با وي مصاحبه كرده است و عذرخواهي از «گفت وگو» با رئيس سازمان همجنس گرايان هم شگردي كهنه براي فريب افكار عمومي است". [کيهان، دوشنبه]

استدلالي که پايه توقيف دوباره روزنامه شرق شد و البته از زبان هيئت نظارت بر مطبوعات:"به گزارش خبرگزاري مهر، محمد پرويزي، مديرکل مطبوعات و خبرگزاري‏هاي داخلي با اعلام اين مطلب، گفت: هفدهمين جلسه از يازدهمين دوره هيأت نظارت بر مطبوعات روز دوشنبه برگزار شد و طي آن مطلب درج شده در صفحه 18 مورخ 13 مرداد ماه روزنامه "شرق" مطرح و با توجه به ناديده گرفتن تذکرات قبلي هيأت نظارت توسط مديرمسئول ، مقرر شد آن روزنامه به خاطر مصاحبه با يکي از عناصر ضد انقلاب و مروج همجنس بازي که به اين فسق علني اشتهار دارد و در اين مصاحبه نيز مکنونات قلبي خود را آشکار کرده، براساس تبصره ماده 12 قانون مطبوعات و به استناد بند 2 ماده 6 همان قانون توقيف و پرونده آن به مراجع قضائي ارسال شود."

آن هم در حاليکه"اين روزنامه عصر شنبه به حذف گفت‌وگوي مذکور از سايت اينترنتي خود پرداخته و در شماره‌هاي ديروز و امروز خود به عذرخواهي رسمي از اين اقدام پرداخته بود."[بازتاب]
روزنامه شرق پيش از اين در 20 شهريور ماه سال گذشته در پي چاپ کاريکاتوري در يکي از آخرين شماره‌هاي خود توقيف شده بود. اما پس از پيگيري‌هاي حقوقي، اين مشکل برطرف و انتشار آن از اوايل سال جاري از سر گرفته شد.
اما با توجه به مجموعه مطالب روزنامه هاي جناح راست و در راس آنها کيهان، معلوم بود که اين بازگشايي، عمر طولاني ندارد:" ما اشتباه مي‌كنيم. آنها كارشان را درست انجام مي‌دهند.آنها مي‌گويند شما نبايد روزنامه داشته باشيد. ما زور مي‌زنيم كه روزنامه داشته باشيم. آنها هم مي‌گويند اشكالي ندارد شما روزنامه داشته باشيد ما هم توقيف مي‌كنيم."[ مهدي رحمانيان مديرمسوول روزنامه‌ شرق]

بحثي که محمد علي ابطحي، آن را باز تر کرده است:" در يک تجليل و هديه بي سابقه هيئت نظارت بر مطبوعات مستقر دروزارت فرهنگ وارشاد اسلامي و نه دستگاه قضائي، روزنامه شرق را بعد از انتشار 61 شماره مجددا توقيف کرد. علت توقيف، مصاحبه داخلي روزنامه با يک نفري است که ميگويند از همجنس گرايان است. خود هيئت نظارت بهتر از ديگران ميدانند که از اين اشتباهات در روزنامه پيش مي آيد. و تنها راه حل آن هم در شرايط طبيعي عذر خواهي و توضيح فوري مسئولان روزنامه است. همچنانکه درروزنامه همشهري وقتي درهمين اواخردر سالروز جنگ مسلحانه مجاهدين خلق، عکس مريم رجوي چاپ و آرزوي بازگشت وي به وطن را خواستار شد، هيچکس از عمدي بودن آن حرف نزد و روزنامه تعطيل نشد و تنها عذرخواهي مقبول افتاد. روزنامه شرق اما پس از اين ماجرا دو روز تمام در صفحه اول عذر خواهي کرد. معلوم بود که بهانه بستن شرق که دير به دست آمده و دوماه فرصت انتشار يافته بود، به دست آمده است. اينکه کسي باور کند اين نوشته عامل تعطيلي شرق است خيلي ساده انگاري است. انتخابات نزديک است. با به دست آوردن قدرت يک دست، ديگر طبيعي است که نگذارند «ديگران» امکان تبليغي و رسانه اي داشته باشد. شرق و هم ميهن جزء رسانه هايي بودند که اين ديگران را مطرح مي کرد. کم رنگ شدن فضاي حمايت از آن جمع يک دست و ميزان روز افزون محبوبيت اصلاح طلبان هم دليل سرعت دادن به توقيف شرق مي تواند باشد. وزير ارشاد که خود سر دبيرکيهان بوده است نيز حساسيت ويژه اي به روزنامه هاي غير کيهاني دارد. شرقي ها هم بيش از هر دستگاه نظارتي خود سانسوري ميکردند. دستورالعمل هاي مرتب شورايعالي امنيت را هم رعايت ميکردند. اما چون همين که ديگراني که نبايد باشند، بودند مي توانست دليل تعطيلي باشد. امروز ظهر که يک مرتبه ده ها sms به من و ديگران رسيد که شرق توقيف شد قبل از هر چيز به ياد ده ها نفري افتادم که با شور و عشق و علاقه به کار رسانه صادقانه در روزنامه شرق فعاليت مي کردند ومخارج زندگي خود را از اين راه در مي آوردند و ناگهان باز آماده شدند که وسايل شخصي خودشان را جمع کنند و راه خانه را در پيش بگيرند. نماينده روزنامه ها و مجلات در هيئت نظارت نيز اتفاقا رئيس روزنامه همشهري است که اشتباه بدتري از اشتباه شرق در روزنامه اش به وقوع پيوست."[وب نوشته ها]

کريم ارغنده پور، عضو هيات مديره انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران نيزدر همين راستا مي نويسد:" اين توقيف ها و عدم اعطاي مجوز به هر کسي که با نگاه تنگ نظرانه جريان حاکم غير خودي محسوب مي شود؛ اين تلقي را تقويت مي کند که گويي جريان حاکم با وجود دراختيار داشتن همه جايگاه هاي قدرت به چيزي کمتر از جامعه تک صدايي قانع نيست.... متاسفانه کار از حد انتقاد بخاطر در خطر قرار گرفتن روزنامه نگاري حرفه اي و امثال آن گذشته، همين وضعيت فراقانوني و کاملا سليقه اي و به شدت محدود هم عليه مطبوعات مستقل ديگر تحمل نمي شود."

چنين است که" تاريخ در آينده از اين روزها به عنوان دشوارترين گذرگاههاي حرفه مطبوعاتي ياد خواهد کرد و نام کساني را که برخلاف قانون اساسي با مطبوعات و جامعه مطبوعاتي و مخاطبان گسترده آنها چنين کردند با حروف درشت در خود ثبت خواهد کرد. هيهات که متاسفانه درس آموزي از تاريخ در ميان قدرتمداران چندان مرسوم نيست."[ارغنده پور]

و کسي در آن روزها به ياد خواهد آورد که کسي نوشت:"راستي روز خبرنگار بر همه خبري ها وبخصوص شرقي ها مبارک باشد. چه هديه تلخي گرفتند."