تحريم سپاه؛ اقدامی با دامنه ای فراتر از يک نهاد نظامی

اقدام جديد آمريکا، مرحله ای تازه در پرونده پر فراز و فرود رويارويی هايی است که جمهوری اسلامی در عرصه بين المللی با آن روبه رو بوده است.

جمشيد برزگر

---------

آمریکا: 'چرا ایران حاضر نیست ما را در نیمه راه ببیند؟'

پرویز کامیاب
بی بی سی، واشنگتن

نیکلاس برنز گفت این تحریم ها به معنای نزدیکی دو کشور به یک تخاصم نظامی نیست:

"سیاست ما تحریک ایران برای ایجاد تنش نیست. ما معتقدیم که وقوع درگیری اجتناب ناپذیر نیست. ما تمایلی به آن نداریم. ما دیپلماسی را ترجیح می دهیم. اقدام امروز ایالات متحده در جهت تقویت دیپلماسی است. دیپلماسی معمولا نیاز به پشتوانه و اهرمهای فشار دارد. گام های امروز ایران را منزوی تر می کند و هزینه اقدامات آنها را افزایش می دهد."

وی ابراز امیدواری کرد تحریم های اخیر ایران را وادار به مذاکره کند:

"ما امیدواریم که مردم ایران بدانند که ما در تلاش بوده ایم که با دولت ایران مذاکره کنیم. طی یکسال و نیم گذشته ما سه بار به ایران پیشنهاد مذاکره داده ایم. ما همراه با روسیه، بریتانیا، فرانسه و چین به ایران گفته ایم با ما مذاکره کند. چرا ایران حاضر نیست ما را در نیمه راه ببیند؟"

وزارت خارجه و وزارت خزانه داری آمریکا در حالی ایران را مشمول تحریم های بیشتر می کنند که ژنرال دیوید پترئوس فرمانده نیروهای ائتلاف در عراق اخیرا خواستار مذاکرات آمریکا و ایران شده است.

نیکلاس برنز اختلاف نظر در حکومت آمریکا بر سر ایران را رد می کند:

"نه ما سیاست بسیار متحدی داریم. ما گفته ایم می خواهیم با ایران مذاکره داشته باشیم. اما در چهارچوب گروه 1+5 گفته ایم اگر ایران به خواسته های شورای امنیت سازمان ملل متحد عمل نکند تحت تحریم قرار می گیرد."

او همچنین ادامه مذاکرات بر سر عراق را منتفی ندانست:

"باید ببینیم. ما امیدواریم که این کانال مفید و موثر باشد. اما تا بحال ما هیچ تغییری در رفتار ایران درعراق ندیده ایم. ما معتقدیم که نیروی قدس سپاه پاسداران ایران به پیکارجویان شیعه عراقی کمک های نظامی می دهد که علیه نیروهای ما و عراق استفاده می شود."

وی از تحولات اخیر در ایران که طی آن سعید جلیلی جایگزین علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی شد ابراز تعجب کرد:

"این برای ما معماست. ما می دانیم که در ایران گروه های مختلف وجود دارند و حکومت یک دست نیست. دیدن اینکه دکتر لاریجانی استعفا می دهد و بعد دو روز بعد مذاکره و همه صحبت ها را به عهده دارد شگفت آور بود. مثل بقیه مسائل در ایران، این قضیه هم برای ما روشن نیست."

ایران آمریکا را متهم به حمایت از گروه های جدایی طلب نظیر پژاک یا حزب حیات آزاد کردستان کرده است. پژاک عامل عمده فعالیتهای مسلحانه در مناطق کردنشین ایران است که شاخه ایرانی حزب کارگران کردستان ترکیه (پ ک ک) به شمار می رود و پی در پی با نیروهای نظامی و انتظامی ایران درگیر می شود.

روزنامه نیویورک تایمز اخیرا به نقل از پژاک نوشت اعضای این گروه با مقام های آمریکایی ارتباط دارند.

نیکلاس برنز حمایت آمریکا از پژاک را رد کرد:

"ما از آنها حمایت نظامی نمی کنیم. ... تا آنجا که می دانم با هیچ مقام عضو این سازمان مذاکره نکرده ام. آنها شریک ایالات متحده نیستند. ما با آنها بطور مرتب صحبت نمی کنیم . ما از آنها حمایت نمی کنیم."

سنای آمریکا نیز اخیرا با تصویب قطعنامه ای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را یک گروه تروریستی دانست.

کنگره آمریکا از وزارت خارجه این کشور خواسته است سپاه پاسداران را در فهرست گروه های تروریستی جای دهد.

وزارت خارجه آمریکا روز پنجشنبه نیروی قدس سپاه را در این فهرست قرار داد اما بقیه واحد های سپاه تروریست شناخته نشده اند.

نیکلاس برنز در پاسخ به اینکه آیا نیروهای وظیفه که دوران سربازی خود را در سپاه می گذرانند ممکن است تروریست شناخته شوند گفت: "نه. ما قطعا مردم عادی ایران را تروریست نمی دانیم. نه نه. "

وی افزود: "کاری که ما امروز کردیم این بود که سپاه پاسداران را به خاطر تولید موشکهای بالستیک و کمک به برنامه های اتمی ایران تحت تحریم قرار دادیم. ما نیروی قدس را بعنوان تروریسم شناختیم. این نیرویی است که به گروه های تروریستی کمک می کند."

اما او گفت محدودیت هایی بر اعضای نیروی قدس و فعالیت های آنها در دنیا اعمال خواهد شد:

"متاسفانه بسیاری از ایرانیان خواهند دید که کشورشان بطور فزاینده ای منزوی می شود."

--------------- 

عواقب تحریم تازه آمریکا بر اقتصاد ایران

دولت آمریکا روز پنجشنبه بیست و پنجم اکتبر (سوم آبان) اعلام کرد که تحریم های تازه ای را علیه وزارت دفاع ایران، سپاه پاسداران و چند بانک مهم این کشور اعمال کرده است.

کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا، گفت که این تحریم ها به دلیل حمایت ایران از سازمان های تروریستی در عراق و خاورمیانه، خرید و فروش موشک و فعالیت های هسته ای طراحی شده است.

از زمان انقلاب 1979، ایران همواره تحت تحریم های آمریکا بوده است ولی تحریم های تازه بانک های مهمی نظیر بانک ملی، صادرات و ملت را در بر می گیرد که سهم بزرگی در مبادلات تجاری و مالی ایران با خارج دارند.

پیش از این، بانک سپه نیز ابتدا با تحریم آمریکا و سپس با تحریم شورای امنیت سازمان ملل مواجه و جلوی فعالیتش در جهان گرفته شده بود.

کارشناسان تحریم های تازه آمریکا را شدید توصیف کرده و می گویند این تحریم ها می تواند فعالیت های سرمایه گذاری و تجاری این کشور را با دشواری هایی جدی مواجه کند.

ایران در دو سال اخیر به دلیل خودداری از تعلیق غنی سازی اورانیوم، تحت فشار زیادی قرار داشته و در این مدت نتوانسته قرارداد قابل ملاحظه ای با شرکت ها و سرمایه گذاران خارجی امضا کند.

این در حالی است که این کشور به شدت برای توسعه صنعت نفت و گاز به سرمایه گذاری خارجی نیاز دارد و منابع داخلی برای حفظ سقف تولید نفت و افزایش تولید گاز کافی نیست.

داود دانش جعفری وزیر اقتصاد ایران که به همراه طهماسب مظاهری رئیس کل بانک مرکزی این کشور برای شرکت در نشست بانک جهانی و صندوق بین المللی پول به واشنگتن سفر کرده، گفته است که سیاست های آمریکا در ایجاد محدودیت های مالی و اقتصادی علیه ایران نتوانسته است ایران را از رشد اقتصادی باز دارد.

رشد اقتصادی ایران در دو سال اخیر با وجود چند برابر شدن درآمدهای نفتی در حد پنج درصد بوده و با پیش بینی هشت درصدی فاصله زیادی دارد.

موانع تجاری

به گفته وزیر اقتصاد ایران، "آمریکا با جنجال های سیاسی و تبلیغاتی تلاش می کند ریسک سرمایه گذاری در ایران را بالا ببرد که این مسئله موجب افزایش قیمت نفت می شود و خود به خود بخشی از اقدامات آمریکا خنثی می شود."

قیمت نفت در روزهای اخیر از مرز 90 دلار در هر بشکه فراتر رفته و بالاترین قیمت نفت در تاریخ به حساب می آید.

اما کارشناسان می گویند که بالا رفتن قیمت نفت، باعث افزایش قیمت بقیه کالاهای مورد نیاز ایران می شود و این کشور ناچار است بخش بیشتری از درآمدهای نفتی خود را به واردات کالا اختصاص بدهد.

ایران در سال گذشته بیشتر از 41 میلیارد دلار کالا از خارج وارد کرده و پیش بینی می شود که امسال این رقم به بیش 45 میلیارد دلار برسد.

به عقیده کارشناسان، تحریم های تازه آمریکا، بخشی از فعالیت های تجاری را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد ولی پیش بینی میزان اثرات آن هنوز امکانپذیر نیست.

ایران در دو سال اخیر سعی کرده بازارهای خود را از غرب به سمت شرق به خصوص چین تغییر بدهد. بر اساس آخرین گزارش ها مبادلات تجاری ایران و چین اکنون به حدود 15 میلیارد دلار رسیده و پیش بینی می شود این رقم امسال به 20 میلیارد دلار برسد.

با این وضعیت، چین عنوان اولین شریک تجاری ایران را به دست آورده است اما به عقیده کارشناسان، هنوز بخشی از صنایع این کشور به تکنولوژی و سرمایه غرب نیاز دارد.

اکثر طرح های بزرگ نفتی ایران با مشارکت شرکت های بزرگ اروپایی در دست اجراست و این کشور نمی تواند خود را از این همکاری بی نیاز احساس کند.

ایران از چندماه پیش برای در امان ماندن از تحریم های بیشتر آمریکا و مقابله با فشارهای احتمالی در مبادلات ارزی خود، پول واحد اروپایی (یورو) را جایگزین دلار کرده و سهم دلار را در ذخایر ارزی خود کاهش داده است.

این فشارها در پی سرپیچی ایران از توقف غنی سازی اورانیوم شدت گرفته و دو قطعنامه تنبیهی شورای امنیت علیه این کشور به اجرا گذاشته شده است.

در پی فشارهای آمریکا، تاکنون چندین بانک اروپایی روابط مالی خود را با بانک های ایرانی قطع کرده یا به حالت تعلیق در آورده اند.

این نگرانی وجود دارد که تشدید تحریم های آمریکا علیه ایران به همکاری های مالی و تجاری کشورهای دیگر جهان به خصوص کشورهای غربی با ایران تاثیر منفی بگذارد و ایران را در تنگناهای مالی و تجاری شدیدی قرار دهد.