|
واردات بي‌رويه همچنان صنايع كشور را تازيانه مي‌زند؛
چاي ايراني در بحران ورشكستگي
اعتماد ملی: در حال حاضر اقتصاد ايراني به جايي رسيده است كه فعالا‌ن بخش‌هاي مختلف اقتصادي بايد هر روز در انتظار يك اتفاق تازه باشند. اتفاقي كه بدون شك براي آنها پيام خوبي همراه نخواهد داشت. حتما شما هم اين مساله را تاييد مي‌كنيد. بهترين مثال براي اين ماجرا فعالا‌ن صنعت نيشكر، برنج و مصرف‌كنندگان گوشي همراه هستند، يعني افرادي كه در عرض چند ساعت جريان اقتصادي در حوزه آنها به يك بيماري مهلك تبديل شد. البته هنوز سناريوي شكست در بسياري از بخش‌هاي صنعتي ادامه دارد ولي چيزي كه تاريخ اقتصادي كشور را در مقطع فعلي با گره مواجه مي‌كند اين است كه هر روز دامنه اين گروه از صنايع افزايش مي‌يابد.
مثلا در حال حاضر صنعت چاي نيز با بحران دست به گريبان است. اين خبر كه 62 كارخانه چاي در گيلا‌ن و مازندران تعطيل شده‌اند اكنون نمايي تازه براي به تصوير كشيدن صنعت چاي را به وجود آورده است اما به نظر مي‌رسد كه نبايد به اين زودي‌ها در انتظار رفع شدن موانع در حوزه اقتصاد چاي باشيم. البته مشكلا‌ت موجود در اين صنعت به نحوي همان بيماري فراگير در اقتصاد ايراني است. آگاهان اقتصادي مي‌گويند در حال حاضر صنعت چاي ايران از واردات بي‌رويه و همچنين گسترش قاچاق رنج مي‌برد. يعني همان چيزي كه صنايع نيشكر را نيز به ورطه ورشكستگي نزديك كرد. منتها نبايد از ياد برد كه در سه سال گذشته هيجان نفتي در سرمايه‌داري دولتي ايران اين واردات را تا حد بسيار زيادي تشويق كرد؛ تا حدي كه در حال حاضر مي‌توان گفت اين واردات دليل اصلي بسياري از شكست‌هاي اقتصادي محسوب مي‌شود. اين ادعا يك واقعيت است. در يك سال گذشته براي نخستين بار در چند سال اخير تراز بازرگاني در حوزه كشاورزي تا سطح چند ميليارد دلا‌ر منفي شده است. همين مساله نشان مي‌دهد كه دولتي‌ها براي باز كردن گره‌هاي اقتصادي علا‌قه زيادي به واردات داشته‌اند و در نهايت اين واردات نيز زانوي بسياري از صنايع را بر زمين زده است. جالب اينجا است كه امروز همچنان واردات در صدر برنامه‌هاي دولتي قرار دارد و به نظر مي‌رسد كه شكست صنايع نيز باعث نشده است تا دولتي‌ها واردات بي‌رويه را از برنامه‌هاي خود خارج كنند.
محمد خوش‌چهره، اقتصاددان و نماينده مجلس هفتم چند وقت پيش گفت: 90 درصد چاي مصرفي كشور وارداتي است، در حالي كه چاي مرغوب در استان‌هاي شمالي ايران به ويژه گيلا‌ن به فراواني توليد مي‌شود. وي افزود: پس از سيگار، چاي دومين و بيشترين مقوله واردات قاچاق كشور را به خود اختصاص داده است. عضو كميسيون اقتصادي مجلس هفتم بيان داشت: واردات چاي قاچاق سالا‌نه بالغ بر 400 ميليون دلا‌ر است كه اين امر براي ايران اسلا‌مي مايه سرافكندگي است و ضرورت تدبيري اساسي در اين باره را آشكار مي‌كند.
خوش‌چهره در ادامه بر لزوم توليد چاي مرغوب در كشور تاكيد و خاطرنشان كرد: براي خريد تضميني اين محصول استراتژيك، گام‌هاي مؤثري برداشته شده و حمايت جدي مراكز علمي و دولت از صنعت چاي بايد افزايش يابد.
استاد اقتصاد دانشگاه تهران، خواستار حمايت دولت از مراكز علمي در زمينه توليد چاي پركيفيت و مرغوب، حفظ باغهاي چاي و ترغيب بيشتر كشاورزان به كشت چاي شد. خوش‌چهره يادآور شد: تقويت بخش كشاورزي در كشور به ويژه در گيلا‌ن بايد بيشتر مورد توجه باشد، زيرا ارزش افزوده بالا‌يي به همراه دارد. يك مقام آگاه نيز در استان گيلا‌ن در سال گذشته گفت: سالا‌نه 600 هزار تن برنج و 80هزار تن چاي از خارج وارد كشور مي‌شود كه زيبنده ايرانيان نيست. وي افزود: كشور ايران سالا‌نه به 120 هزار تن چاي خشك نياز دارد در حالي كه توليد چاي در كشور 40 هزار تن است و البته اين مقدار نيز خريدار ندارد.
اين اظهارنظرها هرچند كه فضاي اقتصاد ايران در سال گذشته را نشان مي‌دهد اما مي‌تواند مصداق خوبي براي اين ماجرا باشد كه كارشناسان همواره با هشدار، اقتصاد چاي ايران را مورد ارزيابي قرار داده‌اند اما اكنون كارخانه‌هاي چاي بايد يكي پس از ديگري دچار يك تعطيلي ناخواسته شوند. در حال حاضر چاي ايراني بي‌رنگ‌ترين دوران خود را مزمزه مي‌كند و اين اتفاق در شرايطي رخ مي‌دهد كه كارشناسان نسبت به آن هشدار داده بودند. <از 186 كارخانه فرآوري چاي در گيلا‌ن و مازندران، 62 كارخانه به دليل مشكلا‌ت اين صنعت در يك سال گذشته تعطيل شده‌اند.>
اين جمله را امير مظفري- دبير انجمن صنفي كارخانه‌هاي چاي شمال - مي‌گويد. وي با بيان اين مطلب گفت: صنعت چاي وضعيت نامناسبي داشته و واردات بي‌رويه باعث شده كه حدود 150 هزار تن چاي فرآوري‌شده داخلي در انبارها بماند. وي ادامه داد: اين در حالي است كه چاي ايراني از نظر عطر و طعم بهترين كيفيت را در دنيا دارد، اما به دليل واردات بي‌رويه چاي اسانس‌دار خارجي، ذائقه مردم به چاي اسانس‌دار عادت كرده و نمي‌توانند از چاي ايراني بدون اسانس استفاده كنند.
او با بيان اينكه در اين شرايط كارخانه‌هاي داخلي به دستور وزارت بهداشت اجازه افزودن اسانس به چاي توليدي را ندارند، خاطرنشان كرد: اگرچه اسانس در درازمدت براي مصرف‌كننده مضر است، اما چرا مسوولا‌ن در حالي كه مي‌خواهند چاي ايراني، بدون اسانس و سالم به دست مصرف‌كننده برسد، جلوي واردات چاي اسانس‌دار خارجي و از بين رفتن صنعت چاي داخل را نمي‌گيرند؟
مظفري با بيان اينكه چاي كيسه‌اي در ايران توليد نمي‌شود، تصريح كرد: در توليد چاي كيسه‌اي از خاك چاي كه ريزتر از چاي كله مورچه‌اي است، استفاده مي‌شود كه به دليل گوشتي نبودن برگه‌هاي چاي در ايران، امكان توليد چاي كيسه‌اي در ايران وجود ندارد. به گفته وي چاي داخل به تنهايي قابليت تبديل شدن به چاي كيسه‌اي را نداشته و چاي‌هاي كيسه‌اي داخلي معمولا مخلوطي از چاي داخلي و خارجي است. دبير انجمن صنفي كارخانه‌هاي چاي شمال خاطرنشان كرد: در پروسه فرآوري برگ سبز و توليد انواع چاي، خاك چاي نيز به دست مي‌آيد كه چاي‌ريزي بوده و قابليت استفاده در قوري را نداشته و بايد از آن براي توليد چاي كيسه‌اي استفاده كرد. البته رئيس سنديكاي كارخانجات چاي شمال بر اين باور است كه بيش از 152 كارخانه چاي به تعطيلي نزديك شده‌اند. به هر حال حتي اگر يك واحد صنعتي نيز به دليل تصميم‌گيري‌هاي غير اقتصادي سياستگذاران دچار تعطيلي شوند بايد گفت كه اقتصاد با يك بحران مواجه شده است چون سقوط صنايع بيش از هر چيز موجب افت اشتغال و ديگر پارامترهاي اقتصادي مي‌شود. آيا بحران در صنعت چاي همچنان ادامه مي‌يابد؟ |