رادیو فردا: این عنوان مقاله ای تحلیلی از خبرگزاری « آسوشیتدپرس» است که می نویسد: بحران اقتصادی ای که در آمریکا و اروپا، گریبانگیر بازارهای مالی و اعتباری شده است، روزهای دشواری را برای ایران رقم می زند و حتی این روند، با سقوط قیمت نفت خام که ۹۰ درصد درآمدهای دولت ایران از آن تامین می شود، از هم اکنون آغاز شده است.
این خبرگزاری نوشته است: همین چند هفته پیش بود که یکی از روحانیون ایران در خطبه های نماز جمعه، بحران اقتصادی آمریکا را نوعی کیفر الهی خوانده بود.
البته دراین روزها، این سخن دیگر، کمتر شنیده می شود، چون بحران اقتصادی گریبان ایران را نیز گرفته و از آن جا که دولت جمهوری اسلامی نتوانسته است در زمانی که قیمت هر بشکه نفت بالای ۱۰۰ دلار بود، پولی ذخیره کند، اکنون با افت شدید درآمد ارزی مواجه شده است.
در گزارش آسوشیتدپرس آمده است که به دو دلیل، ایران روزهای سخت تری پیش رو دارد؛ نخست اینکه دولت محمود احمدی نژاد نتوانسته است با افزایش بهای نفت، صندوق ذخیره ارزی را تقویت کند و دوم آنکه مجبور شده است تا برای کنترل تورم، پول نفت را برای کالاهای اساسی و مصرفی هزینه کند.
به نوشته این خبرگزاری، محسن صفایی فراهانی، نماینده سابق مجلس و عضو حزب مشارکت، گفت: « ایران، فرصتی طلایی در تاریخ داشت که زیر اشتباه سیاست های دولت مدفون شد.»
گزارش های اخیر حاکی از آن است که دولت جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر چیزی کمتر از ۹ میلیارد دلار موجودی مالی دارد تا بتواند ضمن پرداخت بدهی های خارجی، مواد مصرفی و کالاهای اساسی را نیز وارد کند. این در شرایطی است که برخی از مقامات دولت، این گزارش ها را رد کرده و گفته اند دولت بین ۲۰ تا ۲۵ میلیارد دلار بودجه دارد.
ترس از کاهش موجودی مالی دولت، در فضای سیاسی ایران نگرانی ایجاد کرد و حتی در مجلس، سیاست های اقتصادی دولت احمدی نژاد به نقد کشیده شد. یکی از این انتقادها این بود که دولت، بی رویه به خرج بودجه و برداشت از حساب صندوق ذخیره ارزی اقدام کرده است.
گزارش های اقتصادی و برآوردهای آماری متناقض است، اما بر اساس گزارش آماری که آسوشیتدپرس به آن استناد کرده است، دولت جمهوری اسلامی در سه سال گذشته و با توجه به افزایش بهای نفت، ۲۰۰ میلیارد دلار از فروش نفت درآمد کسب کرده است. این مقایسه در حالی معنا پیدا می کند که در هشت سال پیش از آن، ایران از فروش نفت فقط ۱۷۳ میلیارد دلار درآمد داشته است.
با این حساب، دولت احمدی نژاد در سه سال اخیر به طور متوسط از فروش نفت ۶۶ میلیارد دلار در سال درآمد داشته است، در حالی که در هشت سال قبل ازآن، متوسط درآمد از فروش نفت ۲۱ میلیارد دلار در سال بوده است.
برای دولت احمدی نژاد، کاهش قیمت نفت فقط بخشی از مشکلات بوده است. در هفته گذشته، بازار بورس تهران با افت ۱۲ درصدی همراه بوده، در حالی که نرخ تورم از ۲۷ درصد فراتر رفته است. تحلیل گران اقتصادی می گویند: « ایران در سال آینده ممکن است با فروش نفت به ازای هر بشکه ۶۰ دلار مواجه شود، در حالی که گزارش صندوق جهانی پول حاکی است که حتی اگر ایران هر بشکه نفت را ۹۰ دلار هم بفروشد، روزگار خوبی در پیش نخواهد داشت.»
تحلیل گران اقتصادی به آسوشیتدپرس گفته اند: « دولت برای کنترل بیکاری اقدام به تزریق پول کرده، ولی با افزایش تورم مواجه شده است.» محمد نهاوندیان، رییس اتاق بازرگانی تهران، نیز گفت: « روزهای بسیار بدی در اقتصاد ایران در پیش رو است.»
----
بحران به تهران هم رسید: سقوط بی سابقه ۵/۶ درصدی شاخص بورس در یک روز
روزنامه سرمایه، رزا فیروزی: روز گذشته نماد فولاد مبارکه بعد از دوماه توقف مورد بازگشایی قرار گرفت و سهامی که طی این مدت در صف فروش جا خوش کرده بود به یک باره برای فروش هجوم آوردند و با ۲۲/۳۹ درصد کاهش با قیمت ۲۲۴ تومان معامله شد و به تنهایی شاخص را ۴۱۲ واحد پایین کشید.این در حالی است که فولاد مبارکه با قیمت هر سهم ۳۶۹ تومان متوقف شد و در روز بازگشایی ۱۴۴ تومان کاهش قیمت را تجربه کرد. هرچند در اطلاعیه های منتشره EPs فولاد برای سال ۸۸ چندان تغییری نسبت به سال ۸۷ نداشته است اما رفتار سهامداران حکایت از آن دارد که تاثیر بحران جهانی بر فولادی ها را جدی ارزیابی می کنند.
نماد مخابرات نیز صبح روز گذشته بسته شد و چند ساعت بعد مورد بازگشایی قرار گرفت و با ۱۵ تومان کاهش با قیمت ۱۶۹ تومان معامله شد و ۱۲۸ واحد تاثیر منفی بر شاخص بر جای گذاشت. به این ترتیب همان گونه که پیش بینی می شد بازگشایی نمادها، جهش ریزشی در شاخص ایجاد می کند. شاخص بورس روز گذشته ۲۳۳۳ واحد کاهش یافت و با ۶/۵ درصد تغییر روی رقم ۴۱ هزار و ۷۳/۶۴۸ واحد متوقف شد.
شاخص قیمت نیز افت ۷/۵۷۹ واحدی معادل ۶/۵ درصد را متحمل شد و روی رقم ۱۰ هزار و ۰۸/۳۴۹ واحد ایستاد تا بعد تغییرات قیمت سهام، روند قیمت آن را به سمت بالا یا پایین رقم بزند. هرچند با توجه به نمادهایی که در صف بازگشایی قرار دارند، پیش بینی می شود روند نزولی شاخص ادامه یابد و با بازگشایی هر یک از نمادهای چادرملو، گل گهر و… بازار یک جهش ریزشی را تجربه خواهد کرد البته بعد از ریزش شدید در روز بازگشایی، نوسان قیمت سهام در روزهای بعد محدودتر خواهد شد.
در شرایط فعلی سهامداران که شاهد افت قیمت شدید سهام خود بوده اند آنچنان تحت تاثیر قرار گرفته اند که آینده سهم حتی اگر خوب هم باشد دیگر برایشان مهم نیست و به فروش رو آورده اند. بازار در حالی فروشنده شده است که سرمایه گذاران نهادی انگیزه ای برای ایجاد تعادل در بازار ندارند.