سرمایه، قاسم دهقان: نحوه ردوبدل کردن انواع چک و استفاده از حساب جاری توسط ایرانیان به ویژه پایتخت نشینان از آغاز دهه 80 شمسی به این سو تغییرات محسوسی را نشان می دهد اما آنچه در این خصوص بیشتر به چشم آمده و جلب توجه می کند سیر نوسانات به وجود آمده در روند مبادلات این نوع خدمت بانکی و دادوستدهای روزمره مردم به هنگام استفاده از حساب های جاری و صدور و دریافت ابزار بانکی چک است که در مقایسه با سال های ماقبل خود تفاوت های تامل برانگیزی را عیان می کند.
سلسله گزارش های بانک مرکزی از شاخص های ماهانه اقتصادی کشور که آمار تعداد و مبالغ اسناد (چک) مبادله شده و برگشت داده شده در اتاق پایاپای اسناد بانکی تهران در هر ماه، جزیی از این گزارش هاست به روشنی نشان می دهد که هر چه از آغاز دهه 80 به سمت زمان حال می آییم با وجود اینکه در اکثر ماه های سال، شاخص تعداد چک های پاس شده و برگشت خورده در مقایسه با ماه قبل یا مقطع زمانی مشابه خود در سال قبل در اکثر ماه ها یا رشدی اندک داشته و یا کاهش پیدا کرده است، اما در عین حال شاخص مبلغ چک های مبادله شده و مخصوصاً چک های برگشت داده شده رشدی به مراتب بیشتر از شاخص تعداد چک ها داشته است. به عبارت دیگر در اکثریت قریب به اتفاق ماه ها و سال های اخیر میل و رغبت دارندگان حساب های جاری و مالکان دسته چک های بانکی برای صدور چک در مبادلات تجاری و مالی خود دائماً روبه کاهش بوده اما در مقابل،اعداد و ارقام مندرج در چک های صادرشده پیوسته بزرگ و بزرگ تر شده است که البته این اتفاق با در نظر گرفتن روند صعودی و پیوسته قیمت ها و هزینه ها یا همان رشد مداوم تورم به ویژه از سال 1384 به این سو رویداد غریبی نیست اما در این میان آنچه که لزوم توجه بیشتر به خود را قطعی و بطئی جلوه می دهد کاستی های مزمن و ریشه دار در زمینه فرهنگ استفاده از چک و سازوکار صحیح استفاده از آن و نبود یا کمبود آگاهی های لازم در بین فعالان اقتصادی و خصوصاً تجار و کسبه عام در بازار و در سطح شهرهاست و این همان مشکل ساختاری و اساسی کهنه ای است که به جرات می توان گفت از همان اولین روزهای رواج ابزار بانکی «چک» گریبانگیر اکثر متقاضیان و دارندگان حساب های جاری بانک ها بوده و هست و اصلاحات چندین و چندباره قانون چک هم که از زمان تدوین اولین نسخه این قانون در اوایل سده خورشیدی حاضر در این قانون اعمال شده نتوانست تاثیر مثبت و قابل قبولی بر جای گذاشته و ایرادات و تنگناهای قانونی مشکل ساز را رفع کند.
در روزهای منتهی به شب یلدای 87 نشان میدهد که دولت نهم امسال هم در كنترل «گرانی یلدا» ناموفق بوده است.
شهاب: به گزارش خبرنگار شهابنیوز، با آن که مقامات اقتصادی دولت نهم ظرف یکی دو هفته اخیر بارها تاکید کردهاند که قیمت هیچ كالایی در شب یلدا افزایش نخواهد یافت؛ وضعیت عینی بازار و حتی نرخ رسمی تورم تایید میکند که پروژه کنترل قیمتها امسال هم به نتیجه نرسیده است. با این وصف و به رغم وعده و وعیدهای مردان اقتصادی کابینه؛ ظاهراً چهارمین «شب یلدای با احمدینژاد» نیز بر مدار سه سال قبل سپری خواهد شد.
گفته میشود که جلسه عالیرتبه و 8 نفره «كارگروه تنظیم بازار» که به ریاست معاون اجرایی رئیس جمهور تشكیل میشود، در آخرین جلسه خود در آستانه شب یلدا «تصویب» کرده است روند افزایش قیمتها باید متوقف شود. دولت نهم که طی سه سال گذشته بخشی از درآمد نفت 140 دلاری را صرف واردات سیب و انگور و موز و پرتقال از مصر و شیلی و آفریقای جنوبی کرده بود، در این مسیر حتی از چند روز قبل با واردات ضربتی «انار افغانی» هم موافقت کرد. با این حال و به رغم تمام این تلاشها و دستورها؛ بازار کشور امسال نیز به راه خود رفت و گرانی شب یلدا را در سفره مردم قرار داد.
واردات ضربتی انار افغانی!
آخرین روز هفته گذشته معاون وزیر بازرگانی اعلام کرد که انار افغانی نیز وارد بازار خواهد شد. معاون وزیر بازرگانی در آخرین اظهارنظرهای خود عنوان كرده بود، انار از سوی بخش خصوصی وارد كشور خواهد شد. با این حال،
روزنامه کارگزاران به نقل از «منابع مطلع» ادعا کرده است که اصلیترین بخش واردات انار از سوی یك شركت دولتی صورت گرفته است. به نوشته کارگزاران؛ مجوز این واردات هفته گذشته صادر شده و نگرانی در مورد رشد بهای انار در شب یلدا نیز دلیل اصلی «واردات ضربتی» انار افغانی بوده است.
در همین حال، رئیس اتحادیه تعاونی فروشندگان میوه و سبزی تهران در گفتگو با خبرنگار سرمایه گفت: «به دلیل سرمازدگی در زمستان سال گذشته از ابتدای پاییز امسال قیمت انار بسیار بالاتر از سالهای گذشته بود اما در حال حاضر نسبت به دو هفته قبل قیمت انار 15 درصد ارزانتر شده است». وی افزود: «در حال حاضر در میدان مرکزی میوه و تره بار قیمت انار از 2500 تومان به 2000 تومان کاهش یافته و خرده فروشیها نیز تا قیمت 2700 تومان هر کیلو انار را به فروش میرسانند».
افزایش قیمت نارنگی
رئیس اتحادیه تعاونی فروشندگان میوه و سبزی تهران در خصوص قیمت مرکبات نیز گفت: «قیمت پرتقال در بازار مناسب است اما قیمت نارنگی با حدود 20 درصد افزایش در یکی دو هفته اخیر مواجه شده است.»
وی یادآور شد: «قیمت پرتقال مرغوب در میادین 600 تومان است که در خرده فروشیها با احتساب سود فروشنده تا 1000 تومان در هر کیلو نیز عرضه میشود.»
وی در مورد قیمت نارنگی و لیمو نیز خاطرنشان کرد: «قیمت لیمو در بازار مناسب است و در میوه فروشیهای شهر هر کیلو 700 تا 900 تومان به فروش میرسد و نارنگی با کیفیت نیز در خرده فروشیهای شهر حدود 800 تا 1000 تومان در هر کیلو فروخته میشود». وی در مورد قیمت سایر میوهها اظهار داشت: «سیب در بازار به حد وفور یافت میشود و تا قیمت 1300 تومان در هر کیلو در خرده فروشیها به فروش میرسد. قیمت انگور نیز در حال حاضر کاهش یافته و با توجه به هزینه نگهداری در سردخانه و... بین 1300 تا 2200 تومان در هر کیلو به دست مردم میرسد.»
گزارشهای منتشره از میوه فروشیهای شهر حاکی است در حال حاضر هر کیلو سیب با قیمتهایی بین 1300 تا 1500 تومان، پرتقال بین 800 تا 1100 تومان، هر کیلو به با قیمتهایی بین 1500 تا 2000 تومان، انار از 1700 تا 2200 تومان، نارنگی 550 تا 1200 تومان، خرمالو 600 تا 1700 تومان و موز بین هزار تا 1100 تومان در هر کیلو عرضه میشود.
آجیل شب یلدا؛ هفت تا 14 هزار تومان
در حالی که گفته میشود قیمت آجیل شب یلدا امسال به یک رکورد تاریخی دست یافته و به بیشترین قیمت خود در تاریخ شبهای یلدای ایران! رسیده است؛ رئیس اتحادیه خشکبار و آجیل فروشان تهران میگوید: «با توجه به خشکسالی سال گذشته و کاهش تولید، قیمت آجیل در حال حاضر و در مقایسه با پارسال تا حدودی افزایش یافته است».
حسن حسینی در مورد قیمت آجیل شب یلدا تاکید کرد: «قیمت آجیل نسبت به دو ماه گذشته تغییر نکرده اما نسبت به سال گذشته قیمت پسته 100 درصد، انواع تخمه 25 درصد و نخودچی، مغز بادام هندی و ایرانی بدون افزایش قیمت و توت خشک با کاهش قیمت مواجه شده است». هم اکنون قیمت هر کیلوگرم پسته احمد آقایی 13 هزار تومان، کله قوچی 12 هزار تومان، خام و شور اکبری 14 هزار و 500 تومان، کله قوچی توچین 14 هزار تومان و فندقی شور 10 هزار تومان است. بنابر این گزارش قیمت هر کیلوگرم تخمه محبوبی پنج هزار و 500 تومان، ژاپنی شش هزار و 500تومان، ژاپنی گلپر پنج هزار و
500 تومان، کدو چهار هزار و 500 تومان، کدو مشهدی هفت هزار تومان، تخم هندوانه پنج هزار و 500 تومان، کدو هفت هزار تومان، آفتابگردان خام شش هزار تومان، آفتاب گردان فلسطینی سه هزار تومان و تخمه گلپر اعلا شش هزار و 800 تومان است. همچنین قیمت هر کیلوگرم توت خشک 15 هزار تومان، نخودچی سه هزار و 400 تومان، گز بلداجی چهار هزار تومان، انجیر شیرازی 13 هزار تومان، کشمش سبز پنج هزار و 500 تومان، بادام زمینی شور سه هزار و 500 تومان، بادام زمینی خام سه هزار و 600 تومان، بادام زمینی آستانه شش هزار تومان، مغز گردو 16 هزار تومان، بادام شور خارجی 12 هزار تومان، بادام شور ایرانی 10 هزار تومان، فندق خام 12 هزار تومان، آجیل تبریزی 10 هزار تومان، آجیل مشکل گشا هفت هزار تومان، آجیل شور هشت هزار تومان و آجیل شیرین 10 هزار تومان است.
قیمتهای شیرین در بازار شیرینی
البته خبر خوب این است که قیمت شیرینی در شب یلدا افزایش نمییابد. رئیس اتحادیه قنادان و شیرینی فروشان تهران با بیان این مطلب از مردم خواست «شیرینیهای پرمصرف را گرانتر از 3500 تومان خریداری نکنند».
بازگشت تعزیرات با بازار
همزمان با افزایش قیمتها به بهانه شب یلدا ظاهراً سیاستهای تعزیراتی هم با شدت بیشتری از سوی دولت نهم دنبال میشود. بر اساس آمارهای رسمی؛ برخوردهای تعزیراتی که طی سه دهه گذشته ناکارآمدی خود را نشان داده و در دولتهای هاشمی و خاتمی تدریجاً به حاشیه رانده شده بود، نه تنها در ماههای اخیر احیا شده که هر ماهه بر شدت آن افزوده شده است.
در همین حال، سازمان حمایت از مصرفكنندگان و تولیدكنندگان در جدیدترین اطلاعیه خود در آستانه شب یلدا اعلام كرد بازرسان این نهاد دولتی 854 واحد صنفی متخلف را شناسایی کرده و 259 واحد از این تعداد را پلمپ کردهاند. «گرانفروشی» اصلیترین دلیل تعطیلی واحدهای صنفی مزبور ذکر شده هر چند که جرایم برخی از این واحدها، مسایلی چون «كمفروشی و تقلب»، «عدم درج قیمت»، «عدم صدور فاكتور»، «امتناع از عرضه كالا» و... بوده است.