سیمای نظام

ایلنا: میزان واردات کشور در 11 ماهه نخست سال جاری به 42 میلیارد دلار رسید.
به گزارش ایلنا، بر اساس نتايج حاصل از آمار مقدماتي گمرك جمهوري اسلامي ايران، ميزان صادرات كالاهاي غير نفتي بدون احتساب ميـعانات گازي طي يازده ماهه سال 1387 معــادل 25/29335 هزارتن و به ارزش 80/11349 ميليــون يــورو (معـادل 97/16512 ميليون دلار) است كه نسبت به مدت مشابه سال قبــل افزايش 76/0 درصدي در وزن و 48/19 درصدي در ارزش دلاري داشته است. لازم بذكر است وزن و ارزش صادرات كالاهاي غيرنفتي در يازده ماهه سال 1386 به ترتيب 55/29113 هزار تـن و 58/9867 ميليون يورو (معادل 92/13820 ميليـون دلار) بوده است. ازميزان كل صادرات غيرنفتي در يازده ماهه سال 1387 رقم 83/30 ميليون يورو (معادل 93/43 ميليـون دلار) ازمحل تجارت چمداني و رقم 82/236 ميـليون يورو (معادل 46/336 ميليـون دلار) از بازارچه‌ هاي مرزي صادرات انجام گرفته است. در يازده ماهه سال 1387ميـزان واردات كشور 82/39858 هزار تن و به ارزش 83/35552 ميليون يورو(معــادل 66/51496 ميليون دلار) بوده كه درمقايسه بامدت مشابه سال 1386 از افزايش 16/9 درصدي در وزن و رشــد 22/22 درصدي در ارزش برخوردار بوده است . ضمناً واردات يازده ماهه سال گـذشته ميزان 32/36514 هزارتن بـه ارزش 14/30199 ميليون يورو (معادل 14/42133 ميليون دلار) مي‌ باشد. با توجه به مقايسه ارقام صادرات و واردات تراز بازرگاني خارجي جمهوري اسلامي ايران (بدون احتساب صـادرات نفت خام و ساير موارد مندرج در توضيح اشاره شده درخصوص صادرات كالاهاي غير نفتي) طي يازده ماهه سالجاري با كسري 69/34983 ميليون دلاري مواجه بوده است .
بيشترين صـادرات كشــور در يازده ماهه سال 1387 به كشورهاي «امارات متحـده عربي» بـا 39/3876 هزارتن و ارزش 77/1411 ميليون يورو (92/2071 ميليون دلار) يا 21/13 درصد سهم وزني و 55/12 درصـد سهم ارزشي، «عراق» با 52/3032 هـ‌ـزار تن و 46/1444 ميـليــون يــورو (14/2059 ميليون دلار) يا 34/10 درصد سهم وزني و 47/12 درصد سهم ارزشي، «چين» بـا 23/7724 هزار تن و 37/1239 ميليون يورو (04/1819 ميليون دلار) يا 33/26 درصـد سهم وزني و 02/11 درصد سهم ارزشي، «هند» با 40/2309 هزار تن و 97/711 ميليون يـورو (45/1051 ميليون دلار) يا 87/7 درصد سهم وزني و 37/6 درصد سهم ارزشي و «جمهوري كـره» با 29/1272 هزار تن و 52/531 ميليون يورو (75/789 ميليون دلار) يا 34/4 درصد سهم وزنـي و 78/4 درصد سهم ارزشي صورت گرفته است . به بياني ديگر 09/62 درصد از سهم وزني و 19/47 درصد از سهم ارزشي صادرات كشور در يازده ماهه سال 1387 متعلق به 5 كشور فوق الذكر بوده است . بر همين اساس، عمده واردات كشور در يازده ماهه سال 1387 از كشورهاي «امارات متحده عربي» بــا 48/24 درصــد سهم وزني و 22/24 درصد سهــم ارزشي، «آلمان» با 97/6 درصد سهم وزنـي و 56/9 درصد سهم ارزشي، «چين» با 54/5 درصد سهم وزني و 69/8 درصـد سهم ارزشي، «سوئيس» با 63/13 درصد سهم وزني و 37/6 درصد سهم ارزشي و «جمهوري كره» بــا 83/3 درصد ســهم وزني 55/5 درصد سهم ارزشي انجام گرفته است . به عبارت ديگر 45/54 درصد از سهم وزني و 66/54 درصد از سهم ارزشي كل واردات كشور طي يازده ماهه سالجاري متعلق به 5 كشور ياد شده است در بررسي تراز بازرگاني خارجي جمهوري اسلامي ايران با كشورهاي فوق ملاحظه مي ‌گردد كه بيشترين رقم مربوط به كسري تراز تجاري به ترتيب مربوط به امارات متــحده عــربي با كسري معادل 96/10399 ميليون دلار، آلمان با كسري معادل 12/4646 ميليون دلار، سوئيس با كسري معادل 36/3262 ميليون دلار، چين با كسري معادل 32/2656 ميــليــون دلار و جمهوري كره با كســري معادل 03/2069 ميليـون دلار بوده است . از طرفي ارزش مثبت تراز تجاري كشورمان با كشور عراق 62/2000 ميليون دلار بوده است . بررسي تراز بازرگاني خارجي (بدون نفت و گاز و خدمات) ايران با 211 كشور و مناطق آزاد تجاري صنعتي نشان ميدهد كه كشور ما، طي يازده ماهه سال 1387 با 109 كشور داراي تراز منفي تجاري و با 102 كشور ديگر داراي تراز مثبت تجاري بوده است . طي يازده ماهه سال 1387، متوسط قيمت هر تن كالاي صادراتي 91/562 دلار و متوسط قيمت هر تن كالاي وارداتي 98/1291 دلار بوده است . اين در حالي است كه متوسط قيمت هر تن كالاي صــادراتي طي يازده ماهه سال 1386، 73/474 دلار و متوسط قيمت هر تن كالاي وارداتي 88/1153 دلار بــوده است . به عبارت ديگر متوسط قيمت هر تن كالاي صادراتي در يازده ماهه سال 1387 نسبت به مدت مشابه سال قبــل داراي رشد 57/18 درصدي و در همين مدت، متوسط قيمت هــر تن كالاي وارداتي داراي رشــد 97/11 درصدي بوده است .
صادرات
اقلام عمده صادرات كالاهاي غير نفتي مرتب شده براساس ارزش دلاري، پروپان مايع شده با 6/994 ميليون دلار يا 02/6 درصد از كل ارزش صادرات رتبـ‌ـه اول را در بين اقلام دارا مي‌باشد. در بيـن 10 قلم اول صادراتي متانول (الكل متيليك) با 9/823 ميليون دلار يا 99/4 درصد ارزش رتبه دوم، ساير گازهاي نفتي و هيدرو كربورهاي گازي شكل مايع شده با 6/806 ميليون دلار يا 88/4 درصد رتبه سوم، بوتان مايع شده با 1/650 ميليون دلار يا 94/3 درصد رتبه چهارم و پستــه، تـازه يا خشــك كــرده با 4/644 ميليون دلار يا 90/3 درصد از كل ارزش صادرات رتبه بعدي را به خود اختصاص داده است . ديگر اقلام عمده شامل اتيلن با 55/3 درصد، پارا اكسيلن با 15/3 درصــد، آمــونياك بدون آب بــا 31/2 درصد، فرش و ساير كف پوش‌هاي نسجي با 30/2 درصد و كاتد و قطعات كاتد از مس تصفيه شده بـا 17/2 درصد مي‌‌باشد . در مجمـوع سهم ده قلم فـوق الـذكر در يازده ماهه سال 1387 حــدود 21/37 درصــد از كـل ارزش و 38/28 درصد از كل وزن صادرات غيرنفتي مي‌ باشد . اين درحالي است كه در يازده ماهه سال 1386 مجمـوع سهــم ده قلم ياد شده حدود 36/31 درصد از كل ارزش و 39/20 درصــد از كل وزن صادرات مي‌ باشد . در مدت مذكور معادل 83/10616 ميليون دلار صادرات انواع كالاهاي غير نفتي به كشور پيش‌بيني شده است كه با توجه به صادرات 97/16512 ميليون دلاري حدود 54/155 درصد از اهداف برنامه درخصوص ارزش صادرات كالا تحقق يافته است . درمدت ياد شده گمرك منطقه ويژه عسلويه (انرژي پارس) با سهم 17/17 درصد به لحاظ وزن 50/18 درصد به لحاظ ارزش رتبه اول، گمرك بندر امام خميني با سهم 39/13 درصد به لحاظ وزن و 73/13 به لحاظ ارزش دومين رتبه و گمرك شهيدرجائي با اختصاص 71/32 درصد به لحاظ وزن و 40/13 درصد به لحاظ ارزش در جايگاه سوم قرار گرفته است .
فصـل 29، مشمول محصولات شيميائي آلي بـا 55/5068 هــزار تن و ارزش 78/1953 ميليون يورو (12/2882 ميليون دلار) يا 45/17 درصد از سهم ارزشي رتبه دوم، فصل 39 مشمول مـواد پـلاستـيكي و اشياء ســاخته شده از اين مواد با 70/859 هزار تن و ارزش 24/822 ميليون يورو (50/1196 ميليون دلار) يا 25/7 درصد از سهم ارزشي رتبه سوم، فصل 8 مشمــول ميـوه‌ هاي خوراكي ـ پوست مركبات يا پوست خربزه با 54/752 هزار تن و ارزش 59/749 ميليون يــورو (83/1069 ميليون دلار) يــا 48/6 درصد از سهــم ارزش رتبه چهــارم و فصـل 28 مشمـول محصولات شيميائي غير آلي با تركيبات آلي يا غير آلي، فلزات گرانبها، عناصر راديو اكتيو، فلزات خاكهاي كمياب، ايزوتوپها بــا اختصاص 59/1773 هزارتن و ارزش 02/483 ميليــون يـورو (29/716 ميليـ‌ـون دلار) بــا 34/4 درصد سهم ارزشي رتبه پنجم را به خود اختصاص داده ‌انــد . در مجموع حدود 69/56 درصــد سهم ارزش صادرات كشور طي يازده ماهه سال 1387 متعلق به 5 فصل تعرفه فوق الذكر مي‌ باشد. عمده صادرات كشور طي يازده ماهه سالجاري براساس قسمت‌هاي مختلف تعرفه شامل قسمت 6 تحت عنوان محصولات صنايع شيميائي و يا صنايع وابسته به آن با 63/24 درصد از سهم ارزشي كل صادرات كشور رتبه نخست، قسمت 5 تحت عنوان محصولات معدني با 29/24 درصد رتبه دوم، قسمت 2 تحت عنوان محصولات نباتي با 84/9 درصد سهم ارزشي رتبه سوم، قسمت 15 تحت عنوان فلزات معمولي و مصنوعات آنها با 72/8 درصد سهم ارزشي رتبه چهارم و قسمت 7 تحت عنـوان مواد پلاستيكي ـ كائوچو و اشياء ساخته شده از اين مواد با 48/7 درصد سهم ارزشي رتبه پنجم صادرات تعرفه را به خود اختصاص داده است . پنج قسمت ياد شده در فوق، در مجموع 96/74 درصد از سهم ارزش كل صادرات كشور طي يازده ماهه سال 1387 را به خود اختصاص داده‌اند . ميزان صادرات ميعانات گازي در اين مدت 4733 ميليون و 945 هزار دلار بوده كه در مقايسه با مدت مشابــه سـال قبـل 22/11 درصد كاهش داشته است كه براساس صورتجلسه تعيين تكليف آمار صادرات فرآورده‌ هاي نفتي مورخ 28/1/1380 ميعانات گازي كه توسط شركت ملي نفت ايران و شركت ملي گاز ايران و همچنين شركتهاي تابعه آنها، بعنوان صاحب كالا اظهار شده در آمار صادرات غير نفتي لحاظ نمي گردد . در يازده ماهه سال 1387 حدود 83/30 ميليون يورو (معادل 93/43 ميليـون دلار) و در هر روز بطور متوسط 75/130 هزار دلار كالا از طريق تجارت چمداني از گمركات مرزي به كشورهاي CIS ارسال شده است . در يازده ماهه سال گذشته تجارت چمداني، حـدود 93/35 ميليــون يورو (معادل 30/50 ميليــون دلار) بوده است . مقايسه اين ارقام، حــاكي از كاهش 67/12 درصدي ارزش دلاري تجارت چمداني در يازده ماهه سال 1387 نسبت به ارقام مشابه سال 1386 مي باشد . طي يازده ماهه سال 1387 گمرك آستارا با اختصاص 49/22 ميليون دلار يا 19/51 درصد از ارزش تجــارت چمداني، رتبه اول، گمرك سرو با 04/6 ميليون دلار يا 76/13 درصد، رتبه دوم و گمرك بيـله سوار بــا 02/5 ميليون دلار يا 42/11 درصد رتبه سوم را به خود اختصاص داده است . در يازده ماهه سال گذشته، گمرك آستـارا با اختصاص 72/24 ميليون دلار يا 14/49 درصد ارزش، رتبه اول و گمرك سرو با 53/13 ميليون دلار يا 89/26 درصـ‌د، رتبــه دوم و گمرك بيله سوار بـا 18/4 ميليون دلار يا 30/8 درصد رتبه سوم را به خود اختصاص داده بودند . ارقام جدول تجارت چمداني، حاكي از آن است كه در يازده ماهه سال 1387، صـادرات تجارت چمــداني از گمرك سرو از لحاظ ارزش دلاري داراي كاهش 33/55 درصدي، گمرك نوردوز داراي كاهـش 83/42 درصــدي، گمـرك سرخس داراي كاهــش 94/10 درصدي، گمرك آستارا داراي كاهــش 03/9 درصدي نسبت به مدت مشابه سال 1386 بوده است . در يازده ماهه سال 1387 صادرات تجارت چمداني از گمرك باجگيران، جلفا، بندر انزلي، پلدشت، اينچه برون، لطف آباد و بيـله سوار، به ترتيب از رشد 24/717، 75/103، 52/65، 42/53، 32/23، 48/20 و 07/20 درصدي نسبت به مدت مشابه سال 1386 برخوردار بوده است . در يازده ماهه سال 1387 در حدود 82/236 ميليون يــورو (معادل 46/336 ميليون دلار) كالا از 28 بازارچه مرزي كشور صادر شده است . در يازده ماهه سال 1386 انـواع كالا بالغ بر 08/215 ميليون يورو (معادل 02/301 ميليون دلار) از 25 بازارچه مرزي كشور صادر شــده بــود . بدين تـرتيب صــادرات كـالا از بازارچه ‌هاي مرزي در يازده ماهه ســال 1387 بـا افـزايــش 78/11 درصــدي در ارزش دلاري نسبت به ارقام مشابه سال 1386 مواجه شده است . بازارچه پرويزخان با اختصاص 79/98 ميليون دلار يا 36/29 درصد از ارزش صادرات بازارچه‌ ها طي يازده ماهه سال 1387 رتبه اول، بازارچه تمرچين ـ پيرانشهر با 06/53 ميــليون دلار يا 77/15 درصد رتبه دوم و بازارچه كيله ـ سردشت با 29/46 ميليون دلار يا 76/13 درصد رتبه سوم را به خود اختصاص داده‌ اند . در رده ‌هاي بعدي بازارچه يزدان با سهم ارزشي 84/7، بازارچه شوشمي بــا ســهم ارزشي 59/4 درصـد، بازارچه ميلك با 75/3 درصد، دوكوهانه با 01/3 درصد، ‌بازارچه كوهك ـ سراوان بـا 97/2 درصد، بازارچه باجگيران با 87/2 درصد و بازارچه ميل 75 با 77/2 درصد قرار گرفته ‌اند. از ميــان ده بازارچـه ‌هاي مــرزي مذكور، 4 بازارچه هم مرز با عراق، 4 بازارچه هم مرز با افغانستان، 1 بازارچه هم مرز پاكستان و يك بازارچه هم مرز تركمنستان است . ســهم ارزش صـادرات بازارچه‌ هاي هم مرز به كشــورهاي ياد شده به ترتيب 48/63 درصـد، 37/17 درصد، 97/2 درصد و 87/2 درصد است . بديــن ترتيب سهم ساير كشورها از صادرات بازارچه ‌هاي مــرزي حدود 31/13 درصد مي‌ باشد . بيشترين رشد ارزش صادرات كالا از بازارچه‌ ها در يازده ماهه سال 1387 نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتيب مربوط به بـازارچه ساري سو با 57/324 درصد، بازارچه صنم بلاغي و بازارچه شيخ صله به تـرتيــب با 85/195 و 49/139 درصد بوده است . در يازده ماهه سال 1387، بازارچه سيرانبند با 81/98 درصد، بــازارچه سرو با 71/89 درصد و بازارچه جلفا با 21/89 درصد كاهش نسبت به ارقام مشابه سال 1386 بيشتـرين كاهش صادرات بازارچه‌ ها را به خود اختصاص داده ‌اند . در يازده ماهه سال 1387، از چهار بازارچه مرزي گمشاد، خرمشهر، جالق و نوردوز نيز صادرات انجام شده درحالي كه در مدت مشابه سال قبل صادراتي نداشته اند، بازارچه كنگ نيز عليرغم داشتن صادرات در سال گذشته صادراتي در يازده ماهه سال 1387 نداشته است.
واردات
بر طبق جدول اقلام عمده وارداتي در يازده ماهه سال 1387، به ترتيب ارزش دلاري كــالا، بيشترين ارزش و سهم واردات در مدت مذكور مربوط به «بنزين» با 2/2737 ميليون دلار و 32/5 درصد سهم ارزشي است . «شمش از آهن و فولاد غير ممزوج» با 88/4 درصد سهم ارزشي و «ساير گندم سخت» با 57/3 درصد سهم ارزشي، رتبه‌هاي دوم و سوم را به خود اختصاص داده‌اند . ديــگر اقــلام مهم وارداتي شامل «ساير روغنهاي سبك و فرآورده‌ ها بجز بنزين» با 61/2 درصد، «دانه ذرت» با 82/1 درصد، «برنج نيمه سفيد شده يا برنج كامل سفيد شده» با 27/1، «قطعات منفصله جهت توليد خودروهاي سواري» با 17/1 درصد، «محصولات از آهن يا فولاد غير ممزوج تخت و گرم نورد شده به شكل طــومار با پهناي 600 ميليمتر يا كمتر به ضخامت كمتر از 3 ميليمتر» با 08/1 درصد، «ميله‌هاي آهني يا فولادي گرم نورد شـده» بـا 07/1 درصد و «سوپر فسفات‌ها» با 05/1 درصد است . بدين تـرتيـب سهـم اقـلام عمـده يـاد شـده از لحـاظ ارزش حدود 84/23 درصـد و از لحـاظ وزن حدود 03/48 درصد مي‌ باشد. براي مدت مذكور معادل 36465 ميليون دلار واردات انواع كالا به كشور پيش بيني شده است كه با توجه به واردات 66/51496 ميليون دلاري حدود 22/141 درصد از اهداف برنامه درخصوص ارزش واردات كالا تحـقق يافته است . براسـاس در مدت مذكور گمرك شهيد رجــائي بنـدرعباس با احتساب سهم 72/32 درصد در وزن و ارزش 73/21 ميليارد دلار و با احتـساب سهم 20/42 درصد از ارزش رتبه اول را در ميــان گمركات دارا مي‌ باشد . بر همين اساس گمرك بندرامام خميني بــا ســهم 98/14 و تجاري مهرآباد با سهم 42/6 درصد از ارزش كل واردات رتبه‌هاي بعدي را به خود اختصاص داده‌اند. طي يازده ماهه سال جاري، 48482 دستـگاه خودرو سـواري بــه ارزش 44/920 ميليون دلار واردات گرديده است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل از لحاظ تعـداد 33/35 درصد و از نظر ارزش دلاري 49/25 درصد افزايش يافته است .
مطابق جداول كمي برنامه چهارم توسعه، واردات كالا در سال 1387 معادل 39780 ميليون دلار منظور گرديده است .
درخصوص واردات براساس فصول و قسمتهاي تعرفه، ملاحظه مي‌شود كه فصل 84، مشمول راكتورهاي هستــه‌‌اي، ديگ بخار و آبگرم، ماشين آلات و وسايل مكانيكي، اجزاء و قطعات آنهــا، بــا 62/939 هزار تن و ارزش 02/6089 ميليون يورو (79/8850 ميليون دلار) يا 19/17 درصد از سهم ارزشي رتبه نخست واردات كشور را براساس فصول تعرفه طي يازده ماهه سال 1387 به خود اختصاص داده است . فصــل 72 مشمول چدن ـ يا آهن و فولاد با 63/8446 هزار تن و ارزش 05/5041 ميليون يورو (62/7362 ميليون دلار) يا 30/14 درصد از سهم ارزشي رتبه دوم، فصل 27 مشمول سوختهاي معــدني، روغنهاي معـدني و محصولات حاصل از تقطير آنها، مواد قيري، مومهاي معــدني بــا 82/5532 هـزار تــن و ارزش 51/3057 ميليون يورو (98/4577 ميليون دلار) يـا 89/8 درصـد از سهم ارزشي رتبه سوم، فصل 10 مشمول غــلات با 14/10611 هزار تن و ارزش 25/2835 ميـليــون يــورو (73/3941 ميليون دلار) يـا 65/7 درصد از سهم ارزشي رتبــه چهارم، فصل 85 مشمول ماشين آلات و دستگاههاي برقي و اجزاي آنها، دستگاههاي ضبط و پخش صــوت و تصوير تلويزيون، اجزاء و قطعات و متفرعات اين دستگاه ها با 70/377 هزار تن و ارزش 63/2072 ميليون يورو (21/3003 ميليون دلار) يا 83/5 درصد از سهم ارزشي واردات كشور را بـرحسب فصول تعرفه به خود اختصاص داده است . به بياني ديگر، 5 فصل ياد شــده فوق در مجمـوع 86/53 درصد از سهم ارزشي كل واردات كشور در يازده ماهه سال 1387 را بخود اختصاص داده‌‌اند. با در نظر گرفتن قسمتهاي مختلف تعرفه ملاحظه مي‌ گردد كه قسمت 16 با عنوان ماشين آلات و وسايل مكانيكي، ادوات برقي و قطعات آنها با 02/23 درصد از سهم ارزشي كل واردات كشور طي يازده ماهه سال 1387، رتبه نخست قسمتهاي تعرفه را به خود اختصاص داده است . قسمت 15 با عنوان فلزات معمولي و مصنوعات آنها با 09/19 درصد سهم ارزشي قسمت رتبه دوم، قسمت 2 با عنوان محصولات نباتي با 67/9 درصد از سهم ارزشي رتبه سوم، قسمت 5 با محصولات معدني 38/9 درصد سهم ارزشي رتبه چهارم و قسمت 6 با عنوان محصولات صنايع شيميائي يا صنايع وابسته به آن با 16/8 درصد سهم ارزشي رتبه پنجم واردات كشور را براساس قسمتهاي تعرفه در يازده ماهه سال 1387 به خود اختصاص داده است . در واقع پنج قسمت فوق الذكر، 32/69 درصد از سهم كل واردات كشور را طي يازده ماهه سال 1387 به‌ خود اختـصاص داده‌اند.