گاه و بيگاه

حرفی برای گفتن

ح. ص.

بعضی اوقات  خبرکوتاهی که در لابلای گزارشی در روزنامه ای گنجانده شده چنان  ذهن آدم را به خود مشغول ميکند  که گوئی مهمترين حادثه هفته و ماه رخ داده است. در حاليکه وقتی خود خبررا ميخوانيم، می بينيم  با وقايع مهمی چون دادگاه مجرمين قتل زيبا کاظمي، اعتصاب غذای زندانيان سياسی و نشست اعتراضی خبرنگاران در تهران قابل مقايسه نيست. اصل خبر مورد بحث راجع به اين است که ديروز در تهران فی الواقع خبری نبود. گزارشی است کوتاه از اتفاقی که همه منتظر بوده اند، بيافتد ولی رخ نداده است. با وجود اين، نحوه بيان و شرح واقعه چنان  دردناک است که روزهای متمادی در کنه ذهن آدم لانه کرده منتظر جواب بی صبرانه  اين پا و آن پا ميکند.

برای کسانيکه غرب را از دريچه موسيقی آن ميشناسند، «فنلانديا»،  اثر ژان سيبليوس قطعه ای نا آشنا نيست. اين اثر که در سال 1899 تصنيف شد ودر همان سال نيز در هلسينکی به اجرا در آمد، همچنان بعنوان سرود غير رسمی مردم فنلاند شناخته ميشود. قوای اشغالگر روسيه تزاری در فنلاند اين اثر را پس از اجرا در فنلاند ممنوع ساخت و تا زمانی که  اين کشور به استقلال خود دست نيافت، هيچگاه بصورت علنی در اين کشور اجرا نشد. دومين مورد به سرود ملی فرانسويان که به «مارسيز» معروف است ربط پيدا ميکند. اين سرود نيز در دوران اشغال فرانسه توسط ارتش آلمان هيتلری با سرنوشت مشابهی روبرو شد. ارتش آلمان نازی اجرا و پخش اين سرود را ممنوع اعلام نمود و متخطيان را به مجازاتهای سنگينی چون اسارت در اردوگاههای مرگ محکوم نمود.

دو مورد از چندين موردی که معمولا جزو اولين اقدامات قوای اشغالگر برای در هم شکستن اراده استقلال طلبانه مردم تحت سلطه خود محسوب ميشود و آنهم به اين دليل واضح که از قيام و شورش احتمای مردم بر عليه قوای اشغالگر جلوگيری نمايد.

دردناک بودن  خبر روزنامه «جمهوری اسلامي»  زمانی شروع ميشود که ترس مردم را از خواندن  سرود «ای ايران» در ملا عام گزارش ميدهد و اين ترس با ترس مردم فنلاند و فرانسه موقع شنيدن فنلاديا و خواندن مارسيز فرقی ندارد. برای اينکه شبهه ای ايجاد نشود، اصل خبر را باهم مرور کنيم، کلمه به کلمه، و بعد مشترکا به دنبال علت وحشت و نگرانی خود بگرديم.

« ... در حوالی ميدان انقلاب، گدای كوری كه از طريق فلوت‌زنی گدايی مي‌كرد به تحريك برخی عوامل آشوب طلب، آهنگ «ای ايران» را نواخت كه چند نفر از افراد كنار او نيز به صورت آهسته شروع به همخوانی سرود «ای ايران» كردند اما با مشاهده نيروی انتظامي، اين همخوانی در ابيات اوليه سرود، در حلقوم آنها باقی ماند. برخلاف سال‌های گذشته كه برخی خودروها با بوق زدن با آشوب طلبان همراهی مي‌كردند امسال هيچ صدايی از اين خودروها و سرنشينان آنها بيرون نيامد!» (روزنامه جمهوری اسلامي،   19 تير ماه 1383 )