شگفتی دانشمندان از کشف سیاره‌ای که به دور سه ستاره می‌گردد

ستاره‌شناسان سیاره‌ای را در فاصله یک هزار و ۳۰۰ سال نوری از زمین کشف کرده‌اند که به شکل حیرت‌آوری به جای یک ستاره، دور سه ستاره در گردش است. «جی‌دابلیو اُری» (GW Ori)، این جرم عجیب آسمانی، دیسکی هم دارد که با زاویه عجیب ۳۸ درجه به دو قسمت تقسیم شده است؛ شبیه اینکه حلقه‌های زحل از وسط شکسته و کج شده باشند. درون این حلقه‌های داخلی به اندازه ۳۰ برابر جرم زمین، گردوغبار [کیهانی] وجود دارد که می‌تواند برای تشکیل سیارات کافی باشد. 

استفان کراوس، استاد اخترفیزیک در دانشگاه اکستر، می‌گوید که چنین کشفی یک «حالت غیرعادی» است؛ زیرا دیسک اطراف یک سیاره معمولا مسطح است تا اینکه بی‌نظم و غیرهم‌تراز باشد.

الکساندر کرپلین، یکی از اعضای تیم پژوهشی، می‌گوید: «هر سیاره‌ای که در حلقه [دیسک] غیر هم‌محور شکل بگیرد، با مداری بسیار مورب و مایل، دور ستاره خواهد چرخید و ما پیش‌بینی می‌کنیم که بسیاری از سیارات با مدارهای مایل، گسترده و وسیع در جریان تصویربرداری‌های آینده از سیارات کشف شوند.»

این تیم تحقیقاتی، این سیاره عجیب را که در صورت فلکی شکارچی (Orion) واقع شده است، به مدت ۱۱ سال با استفاده از طیف گسترده‌ای از ابزارهای محاسباتی مطالعه کردند تا گرانش ستاره‌هایی را که این سیاره به دور آن‌ها می‌گردد، بررسی و نقشه حرکت آن‌ها را تهیه کنند. 

شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای نشان دادند جاذبه‌های گرانشی ناسازگار و مختلف این سه ستاره، دیسک پیرامون این سیاره را از هم متلاشی کرده است. در عین حال پژوهش یک تیم تحقیقاتی دیگر که این سامانه را مطالعه کرده، به نتیجه متفاوتی رسیده است. جیاجینگ بای، از دانشگاه ویکتوریا در کانادا، می‌گوید: «ما فکر می‌کنیم که وجود یک سیاره بین این حلقه‌ها برای توضیح اینکه چرا این دیسک متلاشی شده، ضروری است.» این دانشمندان بر این باورند که نیروی گرانشی سه ستاره برای متلاشی کردن دیسک [پیرامون سیاره] کافی نیست. رصدهای انجام شده با تلسکوپ آلما (ALMA) و تلسکوپ بسیار بزرگ وی‌ال‌تی (VLT) در شیلی که در چند ماه آینده انجام خواهد شد، می‌تواند واقعیت را برای دانشمندان مشخص کند. 

دکتر الیسون یانگ از دانشگاه لستر در انگلستان، به نیویورک تایمز گفت: «ما قادر خواهیم شد به دنبال شواهد مستقیمی از [وجود] یک سیاره درون دیسک بگردیم.» چند سیاره دوستاره‌ای که دور دو ستاره در حال گردش‌اند وجود دارد اما فقط تعداد کمی از سیارات پیدا شده‌اند که دور سه ستاره در گردش باشند؛ اگرچه برآورد شده است که یک دهم همه ستارگان در این گروه دسته‌بندی شوند و این امکان وجود دارد که سیارات بتوانند حتی پیرامون تعداد بیشتری ستاره نیز در گردش باشند.