انتقاد خبرگزاری دولتی ترکیه از بیاعتنایی حکومت ایران به مقبرههای محمد غزالی و خواجه نظامالملک
خبرگزاری تیآرتی، وابسته به دولت ترکیه، از بیاعتنایی دولت ایران به آرامگاه محمد غزالی، متفکر ایرانی قرن پنجم و ششم هجری، انتقاد کرد و نوشت:«پانزده سال پس از کشف اتفاقی مدفن امام محمد غزالی، متکلم و فقیه برجسته دین اسلام، هنوز هیچ کار درخوری برای بازسازی یا نگهداری آرامگاه او انجام نشده است.»
بر اساس گزارش این خبرگزاری، «با وجود گذشت سالها از پیدا شدن مقبره، این مکان همچنان در انتظار نوسازی و مرمت است و با وجود اینکه ستونهای آن در حال ویرانی و تخریباند، اقدامی انجام نمیشود.»
این گزارش ادامه میدهد: «با توجه به دستاوردهای محمد غزالی در طول عمرش انتظار این بود که مقبره او با شکوه و احترامی که شایسته است، بازسازی شود.»
محل دفن محمد غزالی که برخی پیروان دین اسلام او را «امام» و «حجتالاسلام» خطاب میکنند، در سال ۱۳۸۶ هنگامی که یکی از ساکنان محلی زمینی متروک را حفر میکرد، بهطور اتفاقی کشف شد. تا پیش از آن، محل خاکسپاری محمد غزالی مشخص نبود. گفته میشود این فرد بومی هنگام چرای احشام خود مجذوب تپهای شد و زمانی که حفاری آن را آغاز کرد، دید که زیر خاک سازههایی قدیمی پنهاناند. او به مقامهای محلی اطلاع داد و پس از بررسیها، مشخص شد که محل تازه کشفشده مقبره محمد غزالی است.
آرامگاه غزالی در شهر تاریخی توس، نزدیک آرامگاه فردوسی در ۲۴ کیلومتری مشهد است.
در حال حاضر آستان قدس رضوی متولی مقبره محمد غزالی است؛ نهادی که زیر نظر مستقیم رهبر جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکند و ثروت زیادی دارد.
درباره محل خاکسپاری محمد غزالی میان کارشناسان اختلاف نظرهایی وجود داشت. پیشتر گفته میشد که او در حیاط مدرسهای به نام هارونیه دفن شده است. هنوز هم برخی کارشناسان این فرضیه را به واقعیت نزدیکتر میدانند اما یکی از دلایلی که انتساب مقبره تازه کشف شده به محمد غزالی را تقویت میکند، این است که روی کتیبه آن نام «متکلم» نوشته شده است. علاوه بر آن، جزییات دیگری نیز وجود دارد که این موضوع را اثبات میکند.
خبرگزاری تیآرتی ترکیه با توصیف وضعیت کنونی مقبره غزالی نوشت: «به نظر میرسد آرامگاه غزالی اکنون به حال خود رها شده است و به جز چند تکه گچکاری زشت برای پوشاندن شکافها، هیچ کاری برای بازسازی این گنجینه تاریخی انجام نشده است.»
این گزارش میافزاید: «فقط آرامگاه غزالی نیست که به آن بیتوجهی میشود. مقبره نظامالملک، محقق برجسته ایرانی، نیز وضعیت مناسبی ندارد. در حالی که هر دو نفر در تمدن اسلامی جایگاه ویژهای دارند. تاثیر نظامالملک در فلسفه حکومت اسلامی و تاثیر غزالی در اندیشه انکارناپذیر است.»
بیاعتنایی به مقبره شخصیتهای تاریخی در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بودجههای هنگفتی را برای نگهداری و بازسازی مقبره امامزادهها اختصاص میدهد. بر اساس اعلام سازمان حج و زیارت، بیش از هشت هزار و ۱۶۰ امامزاده در ایران وجود دارد که برخی از این زیارتگاهها پس از انقلاب اسلامی ایران پدید آمدهاند.