شهرداری تهران: برای ارتباط با خانواده هنرمند الزامی نداشتیم
شهرداری تهران بدون هماهنگی با وکیل و خانواده پرویز تناولی، سازهای را برای جایگزینی لنگهکفش گمشده مجسمه او در پارک شفق تهران نصب کرد. این سازمان اعلام کرد که برای هماهنگی با خانواده این هنرمند الزامی وجود نداشته است.
خبر سرقت لنگهکفش مجسمه پرویز تناولی در پارک شفق تهران، اوایل اسفند ۱۴۰۰ اعلام شد و شهرداری تهران نیز در همان زمان اعلام کرد که بازسازی آن را در دستور کار قرار میدهد.
حدود یک ماه بعد از این خبر، یعنی در ۱۷ فروردین سال ۱۴۰۱، تندیس تناولی، مدیر موزه تناولی، ارزش مالی لنگهکفش بهسرقترفته مجسمه این هنرمند را دستکم ۴۰ میلیون تومان برآورد کرد و گفت بازسازی آن به عهده شهرداری تهران است.
حالا با گذشت بیش از سه ماه از ناپدید شدن لنگهکفش مجسمه پرویز تناولی در پارک شفق، شهرداری تهران، سازهای را جایگزین آن کرده؛ اما به گفته علی موسوی، معاون خدمات شهری شهرداری منطقه ۶، این سازه جدید موقت است. ضمن اینکه بدون هماهنگی با وکیل و خانواده هنرمند در کنار مجسمه او نصب شده است.
این مقام شهرداری تهران درباره اینکه چرا قطعه جدید بدون هماهنگی با وکیل و خانواده هنرمند جانمایی شد، به خبرگزاری صبا گفت: «هنرمند در ایران نیست و الزام قانونی و اخلاقی ما این است که با سازنده قرارداد ببندیم نه با خانواده او.»
این اقدام شهرداری تهران، اعتراض وکیل و خانواده تناولی را در پی داشت و امین عبدالملکی، وکیل این خانواده، در گفتوگو با خبرگزاری صبا تاکید کرد: «نمایندگان قانونی پرویز تناولی در ایران حضور دارند و هر اقدامی روی آثار این استاد باید با هماهنگی آنها انجام شود.» به گفته او، شهرداری منطقه ۶ بدون هماهنگی با نمایندگان قانونی و خانواده پرویز تناولی، سازه جدید را نصب کرده است.
معاون شهردار منطقه ۶ تهران ادعا میکند: «زمانی که تندیسها به شهرداری تحویل داده شد، نام سازنده اثر و بهای آن ثبت نشده بود و در نتیجه، پیمانکار الزامی نداشت که قطعه را حتما سازنده اصلی کار تهیه کند» اما وکیل خانواده تناولی میگوید: «اگر سازنده اثر در ایران حضور ندارد اما نمایندگان قانونی او در ایراناند و باید پیگیر کارهای او باشند. تا زمانی که نمایندگان قانونی هنرمند هستند، هیچ توجیهی وجود ندارد که عملی بدون هماهنگی آنها انجام شود.»
مجسمه پرویز تناولی سالها پیش به درخواست کامران دیبا، طراح و سازنده پارک شفق، در منطقه یوسفآباد تهران نصب شد؛ اما در ۱۰ اسفند ۱۴۰۰، قسمتی از آن (لنگه کفش) که روی زمین قرار داشت، به سرقت رفت.
پرویز تناولی از مجسمهسازان، نقاشان و مجموعهداران معروف ایرانی است که در جریان هنری موسوم به «مکتب سقاخانه» جلودار بود. او سالها است که در خارج از ایران زندگی میکند. «هیچ»، «دستها» و «قفل و قفس» مشهورترین مجموعه مجسمههای پرویز تناولیاند. مجسمه «پرسپولیس» او در سال ۱۳۸۷، با رکوردی بیسابقه دو میلیون و ۵۰۰ هزار دلار در حراج کریستی فروخته شد. تندیس «تقدیس» نیز از جمله آثار این هنرمند است که بخشهایی از آن بارها در اصفهان به سرقت رفت. مجموعه «فرهاد کوهکن» شامل چهار نقش برجسته مسی که تناولی آن را به مردم اصفهان هدیه داد، نیز سرقت شد.
در سالهای اخیر، سرقت یا ناپدید شدن مجسمههای در پارکها و مکانهای عمومی شهرها بارها خبرساز شد؛ در سال ۱۳۸۹، تندیس ستارخان و باقرخان، دو مجسمه علی شریعتی، مجسمه ابنسینا و چند شخصیتهای تاریخی دیگر که در مناطق مختلف تهران نصب شده بودند، ناپدید شدند و در نهایت هم مشخص نشد که برای آنها چه اتفاقی افتاد. در آن سال، دستکم ۱۲ تندیس از مناطق مختلف تهران ناپدید شد که وزن هر یک از آنها بین ۷۰ تا ۷۰۰ کیلوگرم بود. در سال ۱۳۹۲، نیز تندیس قیصر امینپور، شاعر معاصر، از میدانی به همین نام در منطقه سعادتآباد تهران به سرقت رفت.
هنوز به طور دقیق مشخص نیست که چنین سرقتهایی در مشکلات اقتصادی سارقان ریشه دارد، یا جریانهای تندرو مذهبی آنها را هدایت میکنند.