اظهارات تهدیدآمیز سازمان سینمایی علیه سینماگران

پس از آنکه دو فیلم ایرانی حاضر در جشنواره کن یعنی «عنکبوت مقدس» و «برادران لیلا» حواشی و واکنش‌های گسترده‌ای را در میان حامیان جریان انقلابی به همراه داشت، حالا به نظر می‌رسد قرار است تولیدات سینمایی ایران بیش از پیش زیر تیغ خطوط قرمز جمهوری اسلامی قرار بگیرند. اظهارات رئیس سازمان سینمایی مبنی بر تشدید نظارت بر محتوای فیلم‌های سینمایی را می‌توان مهر تاییدی بر این امر گذاشت.

محمد خزاعی، رئیس سازمان سینمایی ایران، با تاکید بر اینکه مسائل اخلاقی و شرعی خط قرمز در تولید فیلم‌ها هستند، این مسئله را به نگرانی نیروهای انقلابی گره زد و گفت: «ما نمی‌توانیم اجازه تولید فیلم‌هایی را دهیم که مردم جامعه را نسبت به کشور ناامید کرده و تنها سیاه‌نمایی می‌کنند.»

ایسنا به نقل از رئیس سازمان سینمایی به مسائلی که در جریان جشنواره فیلم کن گذشت اشاره کرد و نوشت: «در همین جشنواره اخیر کن برخی حرف‌های نسنجیده‌ای مطرح کردند که اصلا در حوزه اختیارات آن‌ها نبوده و ربطی هم به مسائل فرهنگی و هنری نداشته است. این‌ها تنها با هدف سیاسی مطرح شده و قطعا با این افراد قطع همکاری خواهد شد.»

به‌نظر می‌رسد منظور خزاعی از اشاره به اظهارنظرهایی با اهداف سیاسی در جشنواره کن، مربوط به گفته‌های ترانه علیدوستی در آنجا بود. این بازیگر سینمای ایران در جریان مصاحبه‌ای به وجود خفقان در ایران اشاره کرده و گفته بود در کشور ما مردم از صبح تا شب مشغول جنگیدن با موانع و محدودیت‌ها هستند. پس از اظهارات ترانه علیدوستی برخی رسانه‌های وابسته به حکومت به ویژه روزنامه کیهان انتقادات تندی علیه او منتشر کردند.کیهان در این زمینه نوشت: «بازیگری که دیروز ادعا کرده بود شناس زنان در ایران ممنوع است و باوجود دعوت مقامات فدراسیون شنای ایران برای تماشای مسابقات شنای زنان، ترجیح داده بود سکوت کند، این بار مدعی خفقان شده و می‌گوید همه چیز در ایران ممنوع است.»

البته کیهان همزمان زر امیرابراهیمی، بازیگر فیلم عنکبوت مقدس را هم به شدت مورد حمله قرار داده بود. این روزنامه حکومتی ترانه علیدوستی و زر امیرابراهیمی را «جرثومه‌های فساد» نام نهاده و آنها را به دلیل آنچه «حمله به ارزش‌های اسلامی-ایرانی»، خوانده بود، هدف انتقادهای شدید خود قرار داد.

اما در حالی رئیس سازمان سینمایی از قطع همکاری با افرادی که به اعتقاد او «در جشنواره فیلم کن با اهداف سیاسی حرف‌هایی زده و اقداماتی انجام دادند»، خبر داده که به تازگی در کنار اعلام خبر توقیف فیلم «برادران لیلا»، دو بازیگر این فیلم نیز ممنوع‌الکار شدند. این فیلم طبق اعلام سازمان سینمایی به دلیل تخلف و سرپیچی از مقررات توسط تهیه‌کننده و کارگردان آن توقیف شده است. سازمان سینمایی در این خصوص اعلام کرد: «فیلم سینمایی برادران لیلا به کارگردانی سعید روستایی بدون طی کردن تشریفات و روند قانونی برای جشنواره فیلم کن ارسال شده بود.»

همزمان نوید محمدزاده و فرشته حسینی هم که در این فیلم نقش‌آفرینی داشتند، ممنوع‌الکار شدند که به نظر می‌رسد علت آن اقدام آن‌ها به بوسیدن یکدیگر در حاشیه جشنواره فیلم کن است. پس از بوسه نوید محمدزاده و همسرش فرشته حسینی روی فرش قرمز جشنواره کن، محمدزاده در نشست خبری فیلم برادران لیلا در همان جشنواره درباره این بوسه جنجالی‌شان عنوان کرد: «این کار در راستای قدردانی از همسرم و احترام به عشق بود.» حالا همان بوسه آن دو را ممنوع‌الکار کرده است.

اما معاون وزیر فرهنگ و ارشاد در گفته‌های خود به بیانیه اخیر تعدادی از هنرمندان در مورد رخدادهای آبادان تحت عنوان نیز اشاره کرد. محمد خزاعی با اشاره به بیانیه انتشار بیانیه «تفنگت را زمین بگذار»، عنوان کرد: « هنرمند قرار نیست نقش اپوزوسیون بازی کند و انتشار بیانیه سیاسی فراتر از حدود اختیارات آن‌هاست. نهادهای فرا دستی سازمان سینمایی این افراد را خواهد خواست و با آنها صحبت خواهد کرد و شاید با آنها برخورد کند.»

روز هشتم خرداد، نزدیک به ۱۰۰ تن از سینماگران و هنرمندان ایرانی با انتشار بیانیه‌ای خطاب به افرادی که در یگان‌های نظامی تبدیل به عامل سرکوب مردم شدند، عنوان کردند: «اکنون که خشم عمومی از فساد، دزدی، ناکارآمدی، سرکوب و خفقان، امواج همبسته‌ای از اعتراضات مردمی را به دنبال داشته است، از همه افرادی که در یگان‌های نظامی تبدیل به عامل سرکوب مردم شده‌اند می‌خواهیم تا سلاح‌هایش خود را بر زمین گذاشته و به آغوش ملت بازگردند.» این بیانیه به دنبال آن منتشر شد که پس از فروریختن ساختمان متروپل آبادان و شکل‌گیری اعتراضات خیابانی، گروهی از نیروهای امنیتی و نظامی جهت سرکوب اعتراض‌های مردمی به سوی معترضان شلیک کردند.

به دنبال انتشار این بیانیه، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به آن واکنش نشان داده و اعلام کرده بود: «با کسانی‌که بخواهند با بیانیه‌های بی‌ارزش و سخنان توهمی در مقابل پاسداران و نگهبانان امنیت کشور قرار بگیرند، برخورد خواهد شد.»

در این زمینه محمد رسول‌اف، فیلمسازی که او هم از امضاکنندگان بیانیه «تفنگت را زمین بگذار» بود، در صفحه اینستاگرام خود نوشت که او و برخی دیگر از افرادی که همچنان پای امضای خود باقی مانده‌اند، از سوی مقامات امنیتی به بازداشت و دستگیری تهدید شدند. با این حال اما یک روز بعد از آن که دستگاه‌های امنیتی حکومت ایران امضاکنندگان نامه سینماگران معترض را تهدید کرده و از آنان خواستند تا امضایشان را پس بگیرند، بیش از ۷۰ سینماگر دیگر اقدام به امضای این نامه کردند. حالا پس از وزیر فرهنگ و ارشاد، رئیس سازمان سینمایی نیز به صراحت اعلام کرده با امضاکنندگان این بیانیه برخورد خواهند کرد.

به نظر می‌رسد از این پس دایره فشارها و محدودیت‌ها در حوزه سیما قرار است تنگ‌تر شود که به دنبال آن باید شاهد افزایش میزان بازیگران ممنوع‌الکار و فیلم‌های توقیف شده باشیم.