ایران با مجموعه ای وسیع از تحریم های ایالات متحده درگیر است
دو روز پس از پایان مذاکرات وین برای احیای توافق اتمی برجام که این بار بر سر پیش نویس توافق پیشنهادی اتحادیه اروپا بود، حسین شریعتمداری نماینده آیتالله علی خامنهای در روزنامه کیهان این متن را «فاجعه بار» و «خسارت بار» خوانده و گفته مذاکرات وین «تاکنون به هیچ نتیجهای» که جمهوری اسلامی می خواسته، نرسیده است.
متن پیشنهادی از سوی جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، تهیه شده است. آقای بورل گفته بود که این متن حاوی رفع تحریم هایی از سوی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران است و توافقی بهتر از این قابل به دست آمدن نیست.
یک سخنگوی اتحادیه اروپا هم گفته دیگر فرصتی برای مذاکره وجود ندارد و از ایران و آمریکا خواسته هرچه زودتر نظر خود را درباره پیشنهاد مطرح شده از سوی جوزپ بورل اعلام کنند.
مقام های رسمی و دولتی ایران هنوز نظر نهایی درباره این پیش نویس را اعلام نکرده اند اما نماینده رهبر جمهوری اسلامی ایران در روزنامه کیهان در مقالهای در این روزنامه نوشته است «تاکنون مذاکرات وین به هیچ نتیجهای که تضمینکننده منافع ملی کشورمان و مخصوصاً تامینکننده انتفاع اقتصادی ایران باشد، نرسیده است.»
منصوب آیت الله خامنهای در کیهان نوشته است که «مذاکرات درباره چهار محور اصلی، کماکان بینتیجه مانده است. پادمان، لغو تحریمها، تضمین آمریکا که تعهدات خود را نقض نمیکند و اجرای مرحلهای توافق که پیشنهاد – بخوانید حیله- آمریکاست و تیم هستهای ایران با شناخت هوشمندانهای که از حریف دارد، به شدت با آن مخالفت میورزد.»
مسائل پادمانی مربوط به پیدا شدن اوارنیوم در سه مرکز اعلام نشده از سوی ایران به آژانس بین المللی انرژی اتمی است که ایران خواهان مختومه شدن پرونده آن در آژانس پیش از احیای برجام است.
ایران خواهان تضمین از سوی ایالات متحده است تا دولت های بعدی این کشور از توافق احیا شده برجام خارج نشوند اما دولت جو بایدن گفته قادر به دادن چنین تعهدی نیست. همچنین ایران خواهان برداشته شدن همه تحریم ها و سپس راستی آزمایی آن است اما بر اساس گزارش ها توافقی در این زمینه با ایالات متحده به دست نیامده است.
نشانهای از بیتمایلی ایران به پذیرش پیشنویس اروپا
در حالی اتحادیه اروپا خواستار پاسخ ایران در رد یا قبول پیش نویسی است که آقای بورل تهیه کرده، نماینده آیتالله خامنهای در روزنامه کیهان نوشته است «تلاش مشترک طرف خارجی و جریان بدسابقه داخلی، نشانه قابل تقدیری از ایستادگی مقتدرانه تیم هستهای دولت سیزدهم در مقابل باجخواهی حریف بیرونی است و حاکی از آن که تیم جدید برخلاف تیم قبلی از هوشیاری و توان بالایی برای حفظ منافع ملی و پیشگیری از تحمیل خواستههای غیرقانونی حریف برخوردار است.»
روزنامه کیهان به طور سنتی بازتاب دهنده مواضع سیاسی نزدیک به دفتر آقای خامنه ای است. نقش این روزنامه در توضیح مواضعی که بعضا به طور رسمی اعلام نمی شود، از زمان به ریاست جمهوری رسیدن ابراهیم رئیسی، دوباره پررنگ شده است.
قرار است مجلس ایران هفته آینده مسائل مرتبط با مذاکرات وین را بررسی کند. نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی گفته است که تاکنون هیچ متن و پیشنویسی از مذاکرات به مجلس و کمیسیون امنیت ملی نرسیده و به گفته وی نمایندگان از متن پیشنهادی اروپا برای بازگشت به توافق هم بیخبرند.
مذاکرات برای احیای توافق هسته ای برجام از فروردین ۱۴۰۰ و در آخرین ماه های دولت حسن روحانی آغاز شد. دولت آقای روحانی به مجلس اعلام کرده بود که آمریکا موافقت کرده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را هم از فهرست گروه های تروریستی خارجی درآورد.
آیت الله خامنه ای در آخرین دیدار رسمی با اعضای دولت حسن روحانی به تندی از پیش نویس توافق به دست آمده توسط اعضای دولت وی انتقاد کرد و آن را غیرقابل پذیرش خواند.
مذاکرات در دولت ابراهیم رئیسی با دو وقفه پنج ماهه انجام شده است. جو بایدن رئیس جمهور آمریکا اخیرا اعلام کرده حتی به قیمت فروپاشی برجام، حاضر به حذف نام سپاه از فهرست سازمان های تروریستی خارجی آمریکا که گروه هایی همچون القاعده و داعش در آن قرار دارند، نیست.
هدف از احیای برجام رفع تحریم های آمریکا در ازای محدود شدن برنامه اتمی ایران است. برخی از رسانه های حکومتی ایران می گویند با توجه بالارفتن قیمت نفت و گاز و در پیش بودن سرمای زمستان، طرف های مذاکره ایران بیشتر به توافق احیای برجام نیاز دارند.
از: بی بی سی