افزایش بازنشستگیها در آموزش و پرورش چند سالی است که جمهوری اسلامی را با سونامی کمبود معلم روبهرو کرده است.
با اینکه در شهریور ماه سال ۱۴۰۱، حسین داودالموسوی، مدیرکل دبیرخانه هیئت مرکزی گزینش وزارت آموزش و پرورش از پذیرفته شدن ۳۴ هزار نفر در آزمون استخدامی خبر داده بود اما رضا حاجیپور، نماینده آمل در مجلس در آبان ماه بار دیگر نسبت به کمبود نیرو در این حوزه هشدار داده بود.
حاجیپور با اشاره به تدوین طرح تامین نیروی انسانی آموزش و پرورش در کمیسیون آموزش مجلس گفته بود: «کمبود معلم از جدیترین مشکلات نظام آموزش و پرورش است. در سالهای گذشته از یک سو بازنشستگی حجم گستردهای از معلمان و از سوی دیگر عدم توازن و توزیع مناسب در استخدامها تبدیل به یک بحران در وزارت آمورش و پرورش شده است.»
براساس اعلام مرکز پژوهشهای مجلس شاخص نسبت تعداد دانشآموز به معلم که بنا به استانداردهای تعریف شده برای نمونه در مقطع ابتدایی ۱۹.۲ تعریف شده است، سال گذشته در برخی از مناطق شهرستانهای تهران تا ۵۷.۴۳ هم رسید و تهران بدترین شاخص را به خود اختصاص دادند.
وزیر آموزش و پرورش در اردیبهشت ماه سال جاری گفته بود: «در سال جاری به ازای ۷۱ هزار معلمی که بازنشسته شدهاند تنها ۳۴ هزار و ۸۱۳ معلم جدید از طریق آزمون استخدامی بهکارگیری شدهاند.»
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به تازگی در گزارشی به همین موضوع پرداخته و با تایید کمبود معلم در ایران از “اتفاقات عجیب” دیگری نیز پرده برداشته و مینویسد: «در میانه سال تحصیلی به برخی معلمان که از ابتدای مهر تدریس در مدارس را آغاز کردهاند، اعلام شده در گزینش رد شدهاند!»
تسنیم درباره تجربه یکی از همین معلمان نوشته است: «این خانم که هماکنون به عنوان معلم دبستان در یکی از روستاهای کشور مشغول به فعالیت است، پس از قبولی در آزمون استخدامی آموزش و پرورش، مشغول به کار شده است اما در کمال تعجب اواسط آبان با او تماس گرفته شده و گفتهاند که کسر امتیاز دارد و باید مجدد گزینش شود.»
گزینش مجدد معلمان پذیرفته شده با سوالات عجیبی همراه بوده است. برخی از این معلمان که در آزمون استخدامی اولیه قبول شده بودند، گفتهاند، در جلسه گزینش به خاطر مواردی مانند “استفاده از فتوشاپ در عکس پرسنلی، دیده شدن ریشه مو، عدم حضور در نماز جمعه یا شرکت نکردن در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته استخدامشان لغو شده است.”
اما موضوع تنها لغو استخدام این معلمان نیست، بلکه آنها اعلام کردهاند، آموزش و پرورش حقوق چند ماه گذشته را نیز به آنها پرداخت نمیکند.
یکی از این معلمان گفته است: «بلاتکلیفیام در شرایطی است که دورههای آموزشی دانشگاه فرهنگیان را گذرانده و کار تدریس را آغاز کردهام اما چهار ماه است حقوق دریافت نمیکنم؛ آن هم در شرایطی که هر روز برای تدریس به روستا رفت و آمد دارم؛ حتی یک کد پرسنلی ندارم تا بتوانم نمرات دانشآموزان را ثبت کنم.»
امیرمحمد خرازانی، نماینده وزیر آموزش و پرورش در این رابطه مدعی شده است، گزینش همان زمان پس از آزمون استخدامی انجام گرفته بوده اما جواب گزینش با تاخیر اعلام و همین امر باعث شده تا برخی از معلمان “تصور” کنند، پذیرفته شدهاند.
خرازانی همچنین با اعلام اینکه ممکن است “مصاحبهگران گزینش، تذکراتی داده باشند” افروده است: «افراد به دلیل مسائل جزئی رد گزینش نشدهاند.»
او همچنین در پاسخ به این پرسش که چرا قبل از برگزاری آزمون استخدامی، ویژگیهای مدنظر دولت برای شغل معلمی اطلاعرسانی نشده بود، افزود: «پیش از برگزاری آزمون اعلام میشود که افراد پذیرفته شده باید صلاحیتهای مورد نیاز گزینش را داشته باشند اما این موضوع با جزئیات همراه نیست.»
وزارت آموزش و پروش جمهوری اسلامی به قدری با فقدان نیرو روبهرو است که به گفته محمدرضا نیکنژاد؛ کارشناس آموزش، دست به دامن معلمان رسمی شده است تا به اضافه تدریس راضی شوند.
با وضعیت پیش آمده، مسئولان امر سراغ نیروهای بازنشسته مختلف نیز رفتهاند؛ این در حالی است که بازنشستگان آموزش و پرورش به دلایل مختلف برای همکاری مجدد با این سازمان تمایلی ندارند.
بنا بر اعلام نیکنژاد، تاکنون روشهای جذب معلم بنا بر استاندارد سراسر جهان، “تا حدودی” در ایران رعایت شده است اما حالا با موارد عجیبی که در جلسههای گزینش معملمان مطرح شده، وزارت آموزش و پرورش با چالش بزرگتری روبهرو است.
فرهنگیانی که در ایران مشغول به کار هم هستند، در سالهای اخیر و به خصوص در ماههای گذشته به دنبال اعتراضات سراسری در ایران بارها نسبت به وضعیت نابسامان شغلی خود دست به اعتراض و اعتصاب زدهاند.
از: دویچه وله