دبیر کل سازمان ملل متحد هشدار داد که جهان با مصرف بیش از حد آب «رگ حیات بشریت» را تخلیه میکند
ساعاتی پیش از برگزاری نشست بینالمللی روز جهانی آب در روز دوم فروردین، سازمان ملل متحد گزارشی هشداردهنده در این زمینه منتشر کرد.
نامگذاری ۲۲ مارس (دوم فروردین) به عنوان روز جهانی آب اولین بار در سال ۱۹۹۲ و در کنفرانس محیط زیست و توسعه سازمان ملل در شهر ریودوژانیرو برزیل مطرح شد. در آن کنفرانس، از تمامی کشورها خواسته شد در راستای اجرای بیانیه شماره ۲۱ سازمان ملل، این روز را به «ترویج و آگاهسازی مردم در مورد آب» اختصاص دهند.
با این همه، در طول سالهای گذشته در زمینه مقابله با خشکسالی در جهان دستاوردهای زیادی حاصل نشده و بشر همراه با توسعه صنعتی، بیشازپیش به مصرف منابع آبی رو آورده است.
آنتونی گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد، پیش از برگزاری نشستی به مناسبت روز جهانی آب در سازمان ملل، درباره مصرف خونآشامگونه این عنصر حیاتی برای بشر هشدار داد.
او با تشبیه آب به خونی که در رگهای حیات جاری است، اخطار داد: «خون حیات بشرــ آبــ به دلیل مصرف بیش از حد خونآشامها و توسعه بیش از حد در سراسر جهان در معرض خطر است.»
گوترش تاکید کرد: «جهان کورکورانه در حال طی کردن مسیری خطرناک است؛ زیرا استفاده ناپایدار از آب در شرایط گرمایش بیسابقه کره زمین زندگی جاری در رگهای بشریت را خالی میکند.»
کنفرانس آب سازمان ملل که با میزبانی مشترک تاجیکستان و هلند برگزار میشود، حدود شش هزار و ۵۰۰ شرکتکننده از جمله ۱۰۰ وزیر و ۱۲ رئیس دولت را از روز چهارشنبه تا جمعه در نیویورک، گرد هم میآورد.
آخرین کنفرانس در این سطح در مورد موضوعی که فاقد معاهده جهانی یا آژانس اختصاصی سازمان ملل است، سال ۱۹۷۷ در مار دل پلاتا آرژانتین برگزار شد.
ریچارد کانر، نویسنده اصلی گزارش سازمان ملل در مورد اوضاع بحرانی آب، به خبرگزاری فرانسه گفت: «اگر کاری انجام نشود، اتفاقهایی که میافتد کاملا قابل پیشبینی خواهد بود؛ بین ۴۰ تا ۵۰ درصد از جمعیت جهان به تامین آب سالم و همچنین سرویس بهداشتی دسترسی نخواهند داشت و تقریبا ۲۰ تا ۲۵ درصد از جمعیت جهان باقی خواهد ماند.»
او هشدار داد که با افزایش جمعیت جهان هر روز تعداد بیشتری از افراد به آب سالم و خدماتی که نیازمند آب است، دسترسی ندارند و این کمبودها بیشترین تاثیرش را بر فقرا میگذارد.
با توجه به این وضعیت بحرانی، در کنفرانس سازمان ملل قرار است از دولتها و سازمانهای دولتی و خصوصی دعوت شود پیشنهادهایشان را برای برنامهای به نام «اقدام آبی» ارائه دهند. مسئولان سازمان ملل امیدوارند با پیشنهادها و اقدام کشورها پس از آن، بتوان به روند بحرانی خشکسالی خاتمه داد و به تحقق هدف توسعه که در سال ۲۰۱۵ تعیین شد، یعنی «تضمین دسترسی به آب و بهداشت برای همه تا سال ۲۰۳۰» کمک کرد.
این گزارش هشدار میدهد که «کمآبی در حال بومی شدن است» و به دلیل مصرف بیش از حد نیاز از منابع آبی و همچنین افزایش آلایندگیها، مناطقی که پیش از این تحت فشار بودهاند، در وضعیتی بحرانیتر قرار خواهند گرفت.
بر اساس تازهترین گزارش سازمان ملل، حدود ۱۰ درصد از جمعیت جهان در کشورهایی زندگی میکنند که تنش آبی به سطح بالا یا بحرانی رسیده است. این در حالی است که آخرین گزارش آبوهوای سازمان ملل نیز که روز دوشنبه منتشر شد، هشدار داد: «تقریبا نیمی از جمعیت جهان در حال حاضر دستکم در فصلهایی از سال با کمبود شدید آب مواجهاند.»
گزارش سازمان ملل به تاثیر آلوده شدن منابع آب موجود به دلیل عملکرد ضعیف یا وجود نداشتن سیستمهای بهداشتی اشاره و تاکید میکند: «دستکم دو میلیارد نفر (در سطح جهان) از یک منبع آب آشامیدنی آلوده به مدفوع استفاده میکنند که آنها را در معرض خطر ابتلا به وبا، اسهال خونی، حصبه و فلج اطفال قرار میدهد.»
این عدد بالا هنوز آلودگی ناشی از داروها، مواد شیمیایی، آفتکشها، میکروپلاستیکها و نانومواد را در نظر نگرفته است.
بر اساس تخمین کارشناسان سازمان ملل، برای اطمینان از دسترسی همه به آب آشامیدنی سالم تا سال ۲۰۳۰، سطح فعلی سرمایهگذاری در این حوزه باید سه برابر شود.
این گزارش همچنین هشدار میدهد اکوسیستمهای آب شیرین که علاوه بر آب، منابع اقتصادی حیاتی را فراهم میکنند و به مبارزه با گرمایش زمین کمک میکنند، در معرض بیشترین تهدیدها قرار گرفتهاند.