«من گرانقیمتترین طراح لباس جهان هستم»
بیژن نوعی اغراق ایرانی را به صنعت مد و تبلیغات آمریکا آورد-@HouseofBijan /Facebook
دوازده سال پیش در چنین روزی، بیژن پاکزاد، طراح مدی که بیشتر با همان نام «بیژن» شناخته میشد در شهرک بورلی هیلز واقع در لس آنجلس در سن ۷۱ سالگی درگذشت. بیژن از مشهورترین ایرانیان آن روزهای آمریکا و حتی شاید جهان بود و از نمادهای جامعهای که به «تهرانجلس» مشهور شده بود.
بیژن کار طراحی لباسهای مردانه، عطر و ادکلن را انجام میداد، اما بیش از هر چیز به زرق و برقی همراه با وقار معروف شده بود. بوتیک او در خیابان «رودیو درایو» در بورلی هیلز از مشهورترین مغازههای جهان بود. حضور در آن تنها با قرار قبلی ممکن بود و «گرانقیمتترین مغازه جهان» لقب گرفته بود. بیژن این مغازه را در سال ۱۹۷۶، یعنی سه سال قبل از انقلاب، برپا کرده بود. از جمله قیمتهایی که هنگام درگذشت بیژن در رسانهها درج شدند، میتوان به پالتوی ۱۵ هزار دلاری با پوست شترچه (ویکونیا)، ملافه ۱۲۰ هزار دلاری با پوست چینچیلا و مجموعه چمدان ۶۵ هزار دلاری با پوست کروکودیل اشاره کرد.
مشتریهای بیژن از شناختهشدهترین چهرههای آمریکا و جهان بودند؛ از بو درک، بازیگر آمریکایی که در دهه ۱۹۸۰ با فیلمهایی مثل «تارزان، پسر میمون» و «بولرو» روی بورس بود و در یکی از کارزارهای تبیلغاتی بیژن ۲۰ میلیون دلار الماس در موهایش کار شد؛ تا مایکل جردن، بسکتبالیستی که از بزرگترین ورزشکاران تاریخ دانسته میشود و تصویر آگهیاش کنار بیژن از مشهورترین تصاویر باقیمانده از این طراح مد است. خودش میگفت ۳۶ رئیس دولت در جهان از مشتریهایش بودهاند، اما از آنها اسمی نمیبرد؛ به غیر از تمام روسایجمهوری آمریکا از بوش پدر به بعد که ابایی از نام بردنشان نداشت (بوش پدر و پسر، بیل کلینتون و باراک اوباما). میگفتند روسایجمهوری قبلی همچون جیمی کارتر و رونالد ریگان و رئیسجمهوری روسیه، ولادیمیر پوتین، هم از دیگر مشتریهایش بودهاند. صحبت از فرانک سیناترا، کری گرانت، استیو واندر، تام کروز و البته شهرام ناظری هم بهعنوان سایر مشتریها بود.
بیژن نوعی اغراق ایرانی را به صنعت مد و تبلیغات آمریکا آورد و بدینسان آن را متحول کرد. او در تبلیغات مختلف با چهره خوشروی خودش ظاهر میشد و آگهیهای تبلیغاتی با موضوعهایی جنجالی داشت: کنار خاخامها و راهبگان مسیحی عکس میگرفت و در یک مورد حتی مانکنی بود که در فیلمی تبلیغاتی به صورتش سیلی میزد. آن مانکن ژاپنیتبار، تریسی هایاکاوا، البته بعدها با بیژن ازدواج کرد.
در سال ۲۰۰۰ بیژن میخواست آگهیای با حضور یک زن برهنه با بدنی درشت منتشر کند که باعث جنجالهای بسیار در دنیای تبلیغات در نیویورک شد. تنها مجله «تاک» بود که حاضر به چاپ آن آگهی شد. خودش میگفت استفاده از زنان درشت در تبلیغاتش بهدلیل عشقش به نقاشیهای بزرگانی همچون ماتیس و روبنز است. جالب اینجا است که در سالهای اخیر استفاده از مانکنهایی که سایزهای مختلف دارند و مطابق معمول صنعت مد، لاغر نیستند، بیشتر و بیشتر مد میشود و انسانیتر دانسته میشود.
متولد تهران
بیژن متولد و بزرگشده تهران بود. سال تولدش به نظر ۱۹۴۰ بوده اما بعدها خودش میگفت در ۴ آوریل ۱۹۴۴ (یعنی ۴/۴/۴۴) به دنیا آمد. پدرش از خانوادهای ثروتمند بود و بیژن از کودکی در مدرسه لا روسی سوئیس درس خواند؛ جایی که چندی قبلتر محل آموزش شاه فقید ایران محمدرضا شاه پهلوی، بود. بعدها در سوئیس و ایتالیا درس طراحی خواند و هفت سال در فلورانس کار طراحی لباس مردانه میکرد. اما سپس به ایران بازگشت و مغازه معروفی به نام «پلنگ صورتی» در تهران داشت. در سال ۱۹۷۳ بود که به آمریکا رفت و سه سال بعد مغازه معروف خود در بورلی هیلز را برپا کرد. خودش میگوید از همان اول شکی در موفقیتش نداشت چون میدید که حتی ثروتمندترینها در لس آنجلس هم وضع لباس پوشیدن درست و حسابی ندارند. او کوشید آن نوع فاخر بودنی را که در ایران و اروپا بین طبقات ثروتمند مرسوم بود، بیشتر وارد فرهنگ آمریکایی کند. در سال ۱۹۸۴ بود که مغازه دومی در تقاطع خیابانهای پنجم و پنجاهوپنجم در نیویورک برپا کرد که البته در سال ۲۰۰۰ تعطیل شد. خوی او به این راحتی با نیویورکیها جور در نمیآمد و معروف بود که خیلیها به در مغازه او میآمدند و به قانون «تنها با قرار قبلی» اعتراض داشتند.
بیژن در واقع نابغه «برند» بود. واقعیت اینجا است که قیمت لباسهایش خیلی بیشتر از سایر رقبا نبودند. مثلا کت و شلوارهای ۱۰۰۰ دلاری و پیراهنهای ۲۰۰ دلاری بسیاری به بازار میآورد. اما برند «بیژن» را مترادف تجمل و لوکس بودن کرده بود. انگار ثروتمند بودن اصلا بدون «بیژن پوشیدن» ممکن نبود. در زمینه عطر و ادکلن هم او به ادکلنی معروف شد که شیشه ۱۷۰ گرمیاش ۱۵۰۰ دلار بود گرچه ادکلنهای با قیمت معمولی هم داشت. در سال ۱۹۸۲ یک تفنگ کلت با کالیبر ۳۸ به بازار آورد که با طلا ساخته شده بود و ۱۰ هزار دلار قیمت داشت. ماشین رولز رویسی که در همکاری با این شرکت طراحی کرد، یک میلیون دلار قیمت داشت. در گفتوگوهایش عادت داشت بگوید: «من گرانقیمتترین طراح لباس جهان هستم».
از بیژن پس از درگذشتش سه فرزند بر جای ماند. دانیلا پاکزاد، دختر بزرگش، حاصل ازدواج اول بیژن با سیگی پاکزاد است؛ دختری که در اروپا با او آشنا شده بود. حاصل ازدواج بعدی بیژن با تریسی دو فرزند دیگر به نامهای الکساندرا و نیکولاس بیژن پاکزاد است و این آخری است که اداره مغازه معروف «بیژن» در بورلی هیلز را به عهده گرفته و راه پدر را ادامه میدهد. تریسی پس از جدایی از بیژن با دیوید مرداک، میلیاردر آمریکایی و رئیس شرکت «دُل» با موزهای معروفش و صاحب جزیره لانایی در هاوایی، ازدواج کرد.
نیکولاس بیژن پاکزاد هنگام درگذشت پدر تنها ۱۹ سال سن داشت و اکنون هم با مادرش رابطه خوبی دارد و هم با مرداک. او دو سال و اندی پیش با رکسی صولتی که در مجموعه تلویزیونی واقعنمای «بچه پولدارهای بورلی هیلز» مطرح شده بود ازدواج کرد و سال گذشته صاحب پسری شدند که او را هم به یاد پدرش «بِژو بیژن» نام گذاشتند.
این نسل خانواده پاکزاد همچنان با افراد مشهور و جنجالهای سیاسی غریبه نیست. در سال ۲۰۱۸ پل مانافورت، از نزدیکان دونالد ترامپ، رئیسجمهوری وقت، با حضور در مغازه «بیژن» در لس آنجلس یک کت صورتی به قیمت ۱۲ هزار دلار و یک کت آبی پوست مارمولک به قیمت ۴۸ هزار دلار خریداری کرد. این بخشی از ۵۲۰ هزار دلاری بود که مانافورت طی پنج سال در مغازه بیژن خرج کرده بود. او هزینه این خریدها را با انتقال پول از حسابی در قبرس انجام داد؛ موضوعی که بعدها که این چهره سیاسی به اتهامهای مالی محاکمه شد، مفصلا در رسانهها مطرح شد و باعث شد نیکولاس بیژن ۲۶ ساله نیز در گفتوگویی اختصاصی با شبکه سیانان از جزئیات ماجرا صحبت کند. نام «بیژن» در خیابان «رودیو درایو» همچنان پر از ماجرا است.