روستای تاریخی اصفهک یکی از نمونههای بارز معماری کویری ایران محسوب میشود
روستای تاریخی اصفهک از توابع شهرستان طبس در استان خراسان جنوبی، به عنوان یکی از بهترین روستاهای گردشگری سازمان جهانی گردشگری در سال ۲۰۲۴ شناخته شد. این خبر را سیدرضا صالحی، وزیر میراث فرهنگی، گردشگر و صنایع دستی اعلام کرد و گفت که تبدیل روستای اصفهک به قطب گردشگری «آیندهای توام با رفاه» برای ساکنان آن به ارمغان میآورد.
روستای تاریخی اصفهک، بهواسطه برخورداری از سبک خاص معماری خشتی و تاریخی، با طاقهای قوسی و سقفهای گنبدی که از مصالح بومی ساخته شدهاند، یکی از نمونههای بارز معماری کویری ایران محسوب میشود. این ویژگیها به همراه طبیعت بیابانی اطراف و نخلهای بلند، جذابیت خاصی به این روستا بخشیده است.
بخشهای زیادی از این روستا در جریان زلزله ویرانگر سال ۱۳۵۷ ویران شد و حتی تا مدتی نیز غیرقابل سکونت بود. اما مردم بومی آن در نبود حمایت و کمکهای دولتی روستای اصفهک را بازسازی کردند و با ایجاد اقامتگاههای بومگردی و خانههای چوبی آن را بار دیگر به یکی از مهمترین روستاهای گردشگری ایران تبدیل کردند.
پیشینه تاریخی روستای اصفهک به حدود ۴۰۰ سال قبل بازمیگردد. این روستا به آب و هوای معتدل و خنک، درختان نارنج، زمینهای کشت زعفران، خانههای خشتی و قناتهای پرآب شهرت دارد و در آن برخی جاذبههای تاریخی و فرهنگی از جمله مسجد جامع، رصدخانه کویری و حمام قدیمی نیز جانمایی شدهاند.
مسجد جامع، معماری بومی کویری و گنبد کاهگلی دارد، حمام قدیمی شامل سکو، سربینه، درگاههای کوتاه و حوض وسط است و رصدخانه کویری نیز متشکل از سه دیواره آجری است.
به گزارش خبرگزاری ایلنا، هشت روستای منتخب ایران برای شرکت در رقابت بهترین دهکدههای جهانی معرفی شده بودند که از این میان اصفهک به عنوان روستای برگزیده معرفی شد. روستای تاریخی اصفهک در ۴۰ کیلومتری شهر طبس در استان خراسان جنوبی واقع شده است.
پس از روستای کندوان، در استان آذربایجان شرقی، اصفهک دومین دهکده جهانی گردشگری ایران است. بر اساس اعلام روابط عمومی میراث فرهنگی، روستای اصفهک به دلیل حفظ فرهنگ و میراث محلی، ایجاد فرصتهای اقتصادی پایدار و حمایت از محیطزیست به لیست بهترین روستاهای جهان سازمان جهانی گردشگری راه یافته است.
سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) هدف از انتخاب و معرفی بهترین دهکدههای گردشگری جهان را ستودن روستاهایی اعلام کرده است که در محافظت از مناظر، تنوع فرهنگی، آداب و رسوم بومی و غذاهای محلی پیشرو هستند.
ابتکار انتخاب و معرفی بهترین دهکدههای گردشگری جهان، از سال ۲۰۲۱ در سازمان جهانی گردشگری راهاندازی شد. روستاهای معرفیشده به این ابتکار در ۹ بخش کلیدی ارزیابی میشوند که «منابع فرهنگی و طبیعی، پایداری اجتماعی، اقتصادی، زیستمحیطی، توسعه گردشگری، بهداشت و ایمنی» از آن جمله است.