حامد آئینه وند
سابقه برنامه هسته ای و تاسیس سازمان انرژی اتمی به پیش از انقلاب باز میگردد . دولت وقت در سال ۱۳۴۷ پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای ( ان پی تی ) را امضا کرد و به تصویب مجلس شورای ملی رساند. محمدرضا پهلوی به رغم جاه طلبی ها درباره توسعه ایران و تمدن بزرگ به خوبی میدانست غرب و درراس آن امریکا به هیچ عنوان اجازه دسترسی شاه را به بمب اتم نخواهند داد و جز به دریافت آخرین سلاح های متعارف برای تقویت امنیت دفاعی و تعمیق ارتباط با امریکا فکر نمیکرد.از آنجایی که حکومت پهلوی متحد غرب و ژاندرم منطقه پس از دکترین نیکسون به حساب میآمد نیازمند هیچ تضمین امنیتی برای بقا با تسلیح هسته ای هم نبود.
به قدرت رسیدن روحانیت متعاقب انقلاب ۵۷ و پس از آن جنگ ایران و عراق معادلات نظامی و امنیتی پیشین در کشور را به هم ریخت. بدیهی بود به رغم شعار نه شرقی نه غربی ، جمهوری اسلامی ناچار از حرکت به سمت روسیه و چین خواهد شد. پس از ترور چهره های سرشناس اپوزسیون در اروپا از دادگاه میکونوس به این سو، هیچ گاه رابطه تهران با اروپا شکل سابق را به خود نگرفت اگرچه در مقاطعی شاهد بهبود بود.
پس از تصمیم هسته سخت قدرت شامل بیت رهبری و فرماندهان ارشد سپاه برای مقابله با اصلاح سیستم سیاسی از سوی مردم ، آیت ا.. خامنه ای باز دارندگی داخلی در برابر مردم را با شکل دهی به یک سیستم سرکوب قدرتمند و چند لایه پس از وقایع کوی دانشگاه سازمان داد و بازدارندگی خارجی را نیز با توسعه برنامه هسته ای و افزایش ظرفیت غنی سازی با دو هدف نزدیک دریافت تضمین بقا از غرب با تهدید به هسته ای شدن و هدف دور دسترسی به بمب و بازدارندگی کامل دنبال کرد. پنهان کردن هدف دور با صدور فتوای حرمت بمب هسته ای صورت گرفت با این تصور که سیاستمداران غربی را چون عوام می شود با این اداها فریب داد.
خواست غرب از جمهوری اسلامی، مبدل شدن آن به دولتی نرمال علاوه بر دوری از سلاح اتمی و پیشگیری از مسابقه تسلیحاتی در منطقه بود . منظور از نرمال شدن عدم حمایت مالی و تسلیحاتی از جریان های نیابتی مانند حماس و حزب ا.. و خصومت با اسرائیل بود. مخالفت یکپارچه جمهوری خواهان با ابتکار اوباما در برجام به این دلیل روشن بود که برجام جمهوری اسلامی را تبدیل به حکومتی نرمال نکرده اما سبب شده بود امیتازات یک حکومت نرمال را دریافت کند و به همین دلیل هم ترامپ از آن خارج شد. نه تنها بعید که محال است دولت ترامپ حاضر به امضای توافقی مانند برجام باشد. از سوی دیگر امضای هر گونه توافقی هم با دولت ترامپ به ویژه پس از جنبش زن زندگی آزادی روند استحاله نظام سیاسی را با سرعت زیادی تسهیل خواهد کرد.
به عبارت دیگر مخالفت قاطعانه آیت ا.. خامنه ای با مذاکرات نشات گرفته از اعتماد به سیستم سرکوب در داخل و عدم تضمین بقای نظام و امتیازات لازم در این جهت در صورت مذاکره است. فرماندهان بلند پایه سپاه بر این باورند که حمله به تاسیسات هسته ای اگرچه جمهوری اسلامی را از هدف دورش که دسترسی به بمب بوده دور می کند اما چون گسترده و برای سقوط نظام سیاسی نخواهد بود نه تنها تهدید موجودیت نظام نیست بلکه، بهانه های لازم برای هرچه بیشتر امنیتی کردن فضای داخل ، تقویت سیستم سرکوب و تسهیل آرام انتقال قدرت به رهبر بعدی جمهوری اسلامی از داخل بیت فعلی را فراهم میکند. محاسبات فعلی روی کاغذ درست است اما حملات گسترده غافلگیرانه یا حضور حداکثری مردم در فاز بعدی تظاهرات خیابانی به دنبال تشدید وخامت اوضاع اقتصادی ، محاسبات را به هم خواهد ریخت.
به احتمال بالا شمارش معکوس برای حمله نظامی به تاسیسات هسته ای جمهوری اسلامی بلافاصله پس از انعقاد آتش بس میان روسیه و اوکراین آغاز خواهد شد . به نظر می رسد فرماندهان ارشد سپاه که نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی را تار و مار شده می بیننند واکنشی به آن نخواهند داشت. هر شکلی از واکنش گسترده به حملات نظامی به تاسیسات هسته ای و تهدید منافع امریکا ، سقوط قطعی را به دنبال خواهد داشت. نظام به جای گرفتن تضمین بقای خودش از مردم ، به دنبال کسب آن از غرب با تهدید به هسته ای شدن بود و حالا شواهد متعدد اما حاکی ازآن است به زودی هم چوب را میخورد هم پیاز را …پولها هم از پیش از دست رفته است هم در جریان تحریم ها هم در جریان دور زدن آنها… نوشتن این جملات شبیه سرنوشت ایران است: تلخ و برای من جانکاه…
@ainehvand2023