اطراف اراضی کشاورزی وسیع باستانی معبدهایی کشف شدهاند که به باستت، الهه مصری، پیشکش شدهاند
بر اساس دو پژوهش جدید، احتمالا گربهها نخستین بار پس از آیینهای قربانی جمعی این گربهسانان پشمالو در مصر باستان، به همنشین انسان تبدیل شدند.
مصر باستان بهعنوان مهد تمدن انسان شناخته میشود، جایی که اهلیسازی و پرستش گربهها رایج بوده است.
بقایای مومیاییشده گربهها و خدایانی مانند باستت، الهه مصری، نشان میدهد که انسانها و گربهسانان پشمالو در این منطقه کنار یکدیگر زندگی میکردند.
با این حال، شرایط دقیقی که گربهها به همنشین انسان تبدیل شدند ناشناخته بود.
سپس، در سال ۲۰۰۱، دانشمندان در کشفی مهم یک گور ۹۵۰۰ ساله در قبرس یافتند که حاوی که بقایای یک انسان و یک گربه بود، که نشان میداد اهلیسازی گربهها ممکن است در این جزیره مدیترانهای آغاز شده باشد.
نظریه پژوهشگران این بود که گربهها در قبرس و نواحی اطراف ممکن است کشاورزان اولیه را دنبال کرده باشند و بهتدریج طی هزاران سال به زندگی کنار انسان عادت کردهاند.
اکنون، دو مطالعه دیانای جدید که هنوز داوری علمی نشدهاند، این نظریه را رد کردهاند و یافتهها نشان میدهد که حیوان قبرسی در واقع یک گربه وحشی اروپایی بوده است، نه گربهای اهلی.
به گفته پژوهشگران، این موضوع دوباره توجه را به مصر بهعنوان خاستگاه اهلیسازی گربه بازمیگرداند، فرایندی که احتمالا ۳۰۰۰ سال بیشتر قدمت ندارد.
آنها مینویسند: «ما نشان میدهیم که گربههای اهلی، برخلاف آنچه پیشتر تصور میشد، با کشاورزان دوران نوسنگی به اروپا منتقل نشدند.»
در عوض، دانشمندان گمان میکنند گونههای اهلیشده گربههای وحشی ابتدا در مراسمهای آیینی جمعی برای باستت قربانی شدند، پیش از آنکه رام و به حیوان خانگی تبدیل شوند.
باستانشناسان میگویند الهه مصری محافظت، لذت و سلامت ابتدا با سر شیر به تصویر کشیده میشد، اما در حدود هزاره اول پیش از میلاد، با سر گربه ترسیم شد.
پژوهشگران در این تحقیق جدید مینویسند: «این تحول با افزایش قربانی گربه همزمان شد، بهطوری که میلیونها گربه آزاد یا پرورشی مومیایی و به الهه پیشکش شدند.»
حفاریها همچنین نشان دادهاند که معابد و پرستشگاههایی که وقف باستت شده بودند اطراف اراضی کشاورزی وسیع باستانی قرار دارند.
چنین زمینهای کشاورزی میزبان جمعیت زیادی از جوندگان و همچنین شکارچیان طبیعی آنهاــ گربههای وحشیــ بودهاند.
دانشمندان مینویسند: «این شرایط زمینهای فراهم کرد که روابط تنگاتنگتری میان انسان و گربه شکل بگیرد و به اهلی شدن گربه وحشی منجر شود، که از مقام الهی که بهتازگی به دست آورده بودند ناشی میشد.»
به گفته دانشمندان، در نهایت، برخی مصریان باستان احتمالا گربهها را بهعنوان همدم خانگی دوستداشتنی در خانههایشان پذیرفتند.
اهلیسازی و گسترش حیوانات تحت تاثیر آیینهای مذهبی پدیده نادری نیست.
برای نمونه، پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که گسترش گوزن زرد با آرتمیس، الهه یونانی، و گسترش مرغ با آیین میترا مرتبط بوده است.
پژوهشگران میگویند به همین ترتیب، آیین باستت نیز ممکن است به پراکندگی گربهها کمک کرده باشد.
دانشمندان مینویسند: «نتایج ما چارچوب تفسیری جدیدی برای خاستگاه جغرافیایی گربههای اهلی ارائه میدهد و فرایندی گستردهتر و پیچیدهتر از اهلیسازی را پیشنهاد میکند که ممکن است چندین منطقه و فرهنگ در شمال آفریقا در آن دخیل بوده باشند.»
آنها خواستار انجام پژوهشهای بیشتر برای شناسایی دقیق جمعیتهای منشا گربههای اهلی امروزی شدند.
© The Independent