ار اف ای – ناصر اعتمادی
روزنامۀ آمریکایی والاستریت ژورنال در گزارشی مفصل فاش کرد که گروههای مسلح وابسته به جمهوری اسلامی ایران در عراق با بهرهگیری از شبکههای پرداخت بینالمللی مانند کارتهای اعتباری “ویزا” و “مسترکارت”، صدها میلیون دلار پول جابجا میکنند. به گفتۀ وزارت خزانهداری آمریکا حکومت ایران با این اقدام دو هدف را دنبال میکند : حمایت مالی از فعالیتهای تروریستی گروههای نیابتی خود و دور زدن تحریمهای بینالمللی.
بر پایۀ این گزارش، گروههایی نظیر «کتائب حزبالله»، «عصائب اهل الحق» و «بریگاد بدر»، با استفاده از کارتهای بانکی پیشپرداخت، پولهایی را که از بازار ارز عراق با نرخ رسمی تهیه میکنند در کشورهای منطقه به دلار نقد تبدیل میسازند و سپس در بازار آزاد عراق با نرخ بالاتر به دینار میفروشند. به نوشتۀ نشریۀ آمریکایی هر یک از تراکنشهای این فرآیند سودی تا ۲۱ درصد عاید حکومت ایران و نیروهای نیابتیاش میکند.
به گفتۀ مقامات آمریکایی و عراقی تنها در سال ۲۰۲۳ حکومت ایران و نیروهای نیابتی اش با استفاده از این سازوکار به حدود ۴۵۰ میلیون دلار سود دست یافتند. در بسیاری از موارد، این کارتها به طور قاچاق به امارات، ترکیه و اردن منتقل شده و با استفاده از پایانههای فروش یا تراکنشهای جعلی در فروشگاههای صُوری، به وجه نقد تبدیل میشوند.
در واکنش به این رسوایی مالی، شرکتهای “ویزا” و “مسترکارت” دهها هزار کارت اعتباری مشکوک و هزاران پذیرندۀ متخلف در امارات را مسدود کردهاند. همزمان بانک مرکزی عراق محدودیتهایی بر تراکنشهای ماهانۀ برونمرزی اعمال کرده و وزارت خزانهداری آمریکا خواستار مسدود شدن بیش از ۲۰۰ هزار کارت اعتباری اعضای گروههای نیابتی رژیم ایران شده است.
گزارش والاستریت ژورنال همچنین از نقش گستردۀ کارت بانکی هوشمند «Qi» پرده برداشته که میلیونها بازنشسته، کارمند و اعضای نیروهای حشد الشعبی از آن استفاده میکنند. استفاده از این کارت تنها در دو سال گذشته از ۱۰ میلیون دلار به بیش از ۵۰۰ میلیون دلار در ماه رسیده است.
برخی کارشناسان احتمال میدهند که این شیوۀ پولشویی و تحریمگریزی توسط دیگر شبکههای نیابتی جمهوری اسلامی ایران در منطقه به کار گرفته شده و تاثیر تحریمهای بینالمللی علیه رژیم ایران را به چالش کشیده باشد.