-
- محب مدثر – کارشناس حقوق بینالملل
دیوان کیفری بینالمللی در لاهه هلند بهتازگی حکم بازداشت هبتالله آخوندزاده، رهبر و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی حکومت طالبان را به اتهام «ارتکاب جنایت علیه بشریت» صادر کرده است. حکومت طالبان، این اقدام دیوان کیفری بینالمللی را «محکوم» کرده و گفته است این نهاد را «به رسمیت نمیشناسد.»
در صورت اثبات جرم، دادگاه بر اساس ماده ۷۷ اساسنامه رم، میتواند تا ۳۰ سال حبس یا در موارد خاص حبس ابد صادر کند. همچنین دادگاه میتواند حکم به پرداخت غرامت به قربانیان بدهد.
دیوان تاکنون ۶۱ قرار بازداشت صادر کرده است؛ ۲۲ متهم دستگیر و در دادگاه حاضر شدهاند و ۳۰ متهم دیگر نیز تحت پیگرد قرار دارند.
۱۲۴ کشور عضو دیوان کیفری بینالمللی هستند و بر اساس تعهدات خود موظفند دستورات صادر شده توسط این دادگاه، از جمله دستور بازداشت افراد متهم را اجرا کنند. بر این اساس اگر فرد متهم وارد قلمرو یک کشور عضو شود، مسئولیت آن کشور است تا او را بازداشت و به دادگاه در لاهه هلند تحویل دهد.
در برخی موارد، فشارهای سیاسی و دیپلماتیک مانع اجرای حکم دستگیری علیه رهبران قدرتمند مانند ولادیمیر پوتین، بنیامین نتانیاهو و شماری دیگر شده و کشورها در عمل از اجرای حکم بازداشت خودداری کردهاند. البته کشورهایی که عضویت دادگاه را ندارند ملزم به همکاری با دادگاه در این زمینه نیستند.