در هر یک از قسمتهای مجموعۀ «از زبان یک عکس»، ناگفتههای یک عکس مستند، با اتکاء به زمینۀ تاریخی آن شرح داده میشود؛ عکسهایی که گاه از رویدادهای مهم و گاه از موقعیتهایی فراموششده به یادگار ماندهاند.
-
هفت کودتا: از تهران تا سانتیاگو
تهران، ۲۸ مرداد ۱۳۳۲/ ۱۹ اوت ۱۹۵۳: طرفداران شاه به خیابان آمدهاند تا طرح کودتا را برای سرنگونی دولت مصدق به مرحلۀ نهایی برسانند… از این سال تا بیست سال بعد، آمریکا به طور مستقیم یا غیرمستقیم دست کم در هفت کودتا شرکت کرد که همگی در کشورهایی رخ دادند که بخشی از «جهان سوم» محسوب میشدند. شرکت در این هفت کودتا را مقامات آمریکایی به تدریج و طی سالها پذیرفتهاند.۲۲/۰۸/۲۰۲۵ -
تابستان ۲۰۰۵: خروج اسرائیل از نوار غزه
نوار غزه، ۱۷ اوت ۲۰۰۵ / ۲۶ مرداد ۱۳۸۴ : اسرائیل که تصمیم به خروج از نوار غزه گرفته با مقاومت یهودیان شهرکنشین تندرو مواجه میشود؛ دولت اسرائیل به رهبری آریل شارون، به این نتیجه رسیده است که باقی ماندن در نوار غزه به نفع اسرائیل نیست. اما اینک – درست بیست سال بعد – دولت بنیامین نتانیاهو در صدد اشغال مجدد این منطقه است.۱۴/۰۸/۲۰۲۵ -
دروزیها فقط جنگجو نیستند: اسمهان، صدای فراموشنشدنی جهان عرب
خبرهای درگیریهای قومی در سوریه بار دیگر نام قوم «دروزی» را بر سر زبانها انداخته است. اگرچه کم نیستند شخصیتهای سیاسی که از میان این قوم برخاستهاند، اما هنرمندان بزرگ زیادی نیز تبار دروزی دارند. شاید از همه مشهورتر یک خواهر و برادر باشند: اسمهان و فرید الاطرش که هر دو از مهمترین خوانندگان جهان عرب در سدۀ بیستم به شمار میآیند.۲۴/۰۷/۲۰۲۵ -
چگونه احمدینژاد بر آتش دشمنی با اسرائیل دمید؟
تهران، ۴ آبان ۱۳۸۴ / ۲۶ اکتبر ۲۰۰۵: محمود احمدینژاد در نخستین ماههای ریاست جمهوریاش همایش «جهان بدون صهیونیسم» را برگزار کرد. او و همفکرانش از این به بعد، به مناسبتهای مختلف بر لزوم حذف اسرائیل از نقشۀ جهان اصرار ورزیدند و با ابراز تردید نسبت به وقوع قتل عام یهودیان توسط آلمان هیتلری، موجی از واکنشهای منفی علیه خود و همچنین بدبینی نسبت به ایران را در جهان دامن زدند.۱۶/۰۷/۲۰۲۵ -
چهاردهم ژوئیه: روز ملی فرانسه در گذر زمان
پاریس، ۱۴ ژوئیه ۱۹۱۹ / ۲۲ تیر ۱۲۹۸: برای اولین بار بعد از جنگ جهانی اول، مراسم روز ملی فرانسه به تفصیل برگزار میشود. ژنرال پرشینگ که در این جنگ رهبری نیروهای آمریکایی در اروپا را به عهده داشت، در مقام نمایندۀ ایالات متحد آمریکا، سوار بر اسب از زیر طاق نصرت پاریس (میدان اتوال) عبور میکند.۱۵/۰۷/۲۰۲۵ -
عملیات «پلومبات»: وقتی اسرائیل مخفیانه اورانیوم میخرید
جمهوری دموکراتیک کنگو، سال ۱۹۶۸: ۲۰۰ تن «کیک زرد» که میبایست از معادن اورانیوم «شینکولوبوِه» به بلژیک و سپس به ایتالیا برود، در مسیر انتقال ناپدید میشود… نه سال طول کشید تا برای افکار عمومی روشن شود که محمولۀ اورانیوم توسط اسرائیل قاچاق شده بود.۱۱/۰۷/۲۰۲۵ -
چرا کرۀ شمالی تأسیسات هستهای خود را منفجر کرد؟
یونگبیون، ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸ / ۷ تیر ۱۳۸۷: یک برج سردکنندۀ مجتمع هستهای «یونگبیون» در مقابل دوربینهای تلویزیون سیانان منفجر میشود. این امتیازی بود که کرهایها به آمریکا دادند، به این امید که تحریمهای سنگین علیه آنها کاهش یابد و اسمشان از فهرست کشورهای حامی تروریسم حذف شود. اما معامله به جایی نرسید و از آن پس، کرۀ شمالی بدون تعارف زرادخانۀ هستهای خود را گسترش داد.۰۲/۰۷/۲۰۲۵ -
چگونه فرانسویها به اسرائیل فنآوری هستهای دادند
اسرائیل، دهۀ ۱۹۵۰: این عکس که تاریخش به درستی معلوم نیست، برج رآکتور «دیمونا» را نشان میدهد. مرکز دیمونا که نقطۀ شروع برنامۀ هستهای اسرائیل محسوب میشود با کمک و همکاری نزدیک فرانسویها ساخته شد.۳۰/۰۶/۲۰۲۵ -
وقتی صدام حسین به اسرائیل موشک میزد
اسرائیل، ۱۸ ژانویۀ ۱۹۹۱ / ۲۸ دی ۱۳۶۹: یک موشک «اسکاد» عراقی واحدهای مسکونی اسرائیلی را ویران کرده است… صدام حسین بعد از آن که کویت را اشغال کرد و کشور خود را به منجلاب جنگ کشاند، با این امید که در میان دول عرب دودستگی ایجاد کند یا اسرائیل را نیز به جنگ بکشاند، اسرائیل و عربستان را موشکباران کرد.۲۶/۰۶/۲۰۲۵ -
چهل سال از فاجعۀ ورزشگاه هیسل گذشت؛ پیامدهای هولیگانیسم
بروکسل، ۲۹ مه ۱۹۸۵ / ۸ خرداد ۱۳۶۴: درست قبل از شروع بازی فینال جام باشگاههای اروپا بین لیورپول و یوونتوس، هجوم طرفداران تیم انگلیسی به طرف تماشاگران ایتالیایی، به فاجعهای انجامید که به عنوان یکی از نقاط سیاه در تاریخ ورزش ثبت شده است. هرج و مرج و خشونت در ورزشگاه هیسل ۳۹ قربانی گرفت.۱۱/۰۶/۲۰۲۵ -
آنهایی که فروپاشی شوروی را پیشبینی میکردند
آمستردام، ۱۵ ژوئیۀ ۱۹۷۶ / ۲۴ تیر ۱۳۵۵: آندرهیی آمالریک، مورخ و منتقد رژیم شوروی، پس از سالها کلنجار و زندان، همراه با همسرش از کشور اخراج شده و به هلند رسیده است. او یکی از نخستین کارشناسانی است که روند فروپاشی شوروی را به روشنی پیشبینی کرده بود.۰۴/۰۶/۲۰۲۵ -
چرا آلمانیها بعد از شکست در جنگ دست به خودکشیهای گروهی زدند؟
آلمان، مه ۱۹۴۵ / اردیبهشت ۱۳۲۴: گروهی از سربازان ارتش سرخ در مواجهه با خودکشی گروهی آلمانیها… شکست آلمان نازی خودکشی بیش از هزار شهروند آلمانی را در پی داشت. اما هولناکترین این رویدادها در شهر کوچک «دِمین» (Demmin) رخ داد که بعد از ورود نیروهای ارتش سرخ، شاهد دست کم ۷۰۰ خودکشی بود.۳۰/۰۵/۲۰۲۵ -
تفاوت پیمان ورشو با پیمان ناتو چه بود؟
برلن شرقی، ۴ اکتبر ۱۹۷۹ / ۱۲ مهر ۱۳۵۸: این عکس که شاید مشهورترین نمونۀ «بوسۀ برادرانۀ سوسیالیستی» باشد، نشاندهندۀ عهد دوستی است که میان شوروی و سایر دول بلوک شرق وجود داشت. پیمان ورشو هم که واکنشی به پیمان ناتو بود، میبایست نمود نظامی و دفاعی همان دوستی و برادری باشد. اما این پیمان در عمل به ابزار سرکوب جوامعی تبدیل شد که متحد و همعهد اتحاد جماهیر شوروی بهشمار میآمدند. ناتو، هرچه هست، تاکنون در کشورهای عضو پیمان مداخلهای نداشته است.۲۸/۰۵/۲۰۲۵ -
پایهگذاری جشنوارۀ کن: ژان زه که بود؟
پاریس، سیام اوت ۱۹۳۹ / ۷ شهریور ۱۳۱۸: در آستانۀ جنگ جهانی دوم، ۵۰هزار دانشآموز پاریسی به نقاط دیگر کشور منتقل میشوند. در این عکس، ژان زه، وزیر وقت آموزش و پرورش به ایستگاه قطار مونپارناس رفته تا به گروهی از دانشآموزان «سفربهخیر» بگوید. ژان زه طی چهار سال وزارت کارهای بزرگ کرد و از جمله جشنوارۀ سینمایی کن را بهراه انداخت.۱۶/۰۵/۲۰۲۵