گزارشهای تحقیقی جدید از درون نهادهای درمانی و امنیتی ایران، پرده از استراتژی هولناک حاکمیت برای مخفی نگاه داشتن مقیاس واقعی تلفات در اعتراضات ۱۴۰۴ برمیدارد. طبق گزارش اختصاصی بیبیسی فارسی، با افزایش بیسابقه شمار جانباختگان در جریان خیزش ۱۴۰۴، ظرفیت سردخانههای رسمی در شهرهایی چون تهران، کرج و مشهد به طور کامل اشباع شده و نیروهای امنیتی به استفاده از کانتینرهای یخچالدار صنعتی و سولههای متروکه برای نگهداری مخفیانه پیکرها متوسل شدهاند. شاهدان عینی و پرسنل آرامستانها در گفتگو با بیبیسی فاش کردهاند که این کانتینرها تحت تدابیر شدید امنیتی و دور از چشم خانوادهها به مکانهای نامعلومی در حاشیه شهرها منتقل میشوند. این اقدام سیستماتیک با هدف جلوگیری از تجمع خانوادهها در برابر پزشک قانونی و ممانعت از انتشار آمار دقیق کشتهشدگانی انجام میشود که طبق تخمین برخی نهادهای بینالمللی نظیر سیبیاس (CBS)، ممکن است به چندین هزار نفر رسیده باشد.
جزئیات ارائهشده در این گزارش نشاندهنده گسست کامل معیارهای حقوقی و انسانی در برخورد با قربانیان اعتراضات ۱۴۰۴ است. منابع بیمارستانی به بیبیسی فارسی گفتهاند که نیروهای لباسشخصی و عوامل سپاه، پیکر جانباختگان را پیش از ثبت در سامانه رسمی بیمارستان، مستقیماً از بخشهای اورژانس و آیسییو ربوده و به کانتینرهای مستقر در محوطههای پشتی منتقل میکنند. این روند باعث شده است که صدها خانواده در سرگردانی مطلق میان بیمارستانها و زندانها به دنبال ردی از عزیزان خود باشند. طبق مستندات ایران اینترنشنال، این پنهانکاری تنها به جابهجایی پیکرها محدود نشده و شامل فشار بر پزشکان برای تغییر علت فوت در گواهیهای دفن به مواردی نظیر «ایست قلبی» یا «بیماری زمینهای» است تا آثار شلیک مستقیم با سلاحهای جنگی در آمارهای رسمی خیزش ۱۴۰۴ ثبت نشود.
واکنشهای جهانی به این «کشتار در سکوت» و استفاده از سردخانههای سیار، موجی از انزجار را در میان نهادهای حقوق بشری برانگیخته است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، با ابراز وحشت از گزارشهای مربوط به «کانتینرهای مرگ»، خواستار دسترسی فوری ناظران بینالمللی به مراکز نگهداری پیکرها در ایران شده است. همچنین گزارشهای یورونیوز حاکی از آن است که جامعه پزشکی بینالملل، اقدامات نیروهای امنیتی در محیطهای درمانی ایران را نقض آشکار کنوانسیونهای ژنو و جنایت علیه بشریت قلمداد کرده است. خانوادههایی که موفق شدهاند پیکر فرزندان خود را با پرداخت مبالغ کلان بازپس بگیرند، از وجود آثار شکنجه و شلیک از فاصله نزدیک خبر میدهند که این موضوع فرضیه قتلعام سازمانیافته در اعتراضات ۱۴۰۴ را بیش از پیش تقویت میکند.
در نهایت، میتوان چنین نتیجه گرفت که استفاده از کانتینرهای یخچالدار برای مخفی کردن قربانیان، نمادی از بنبست اخلاقی حاکمیتی است که حتی از پیکر بیجان شهروندان خود نیز وحشت دارد. خیزش ۱۴۰۴ به مرحلهای رسیده است که در آن حقیقت، علیرغم تمامی ابزارهای سرکوب و سانسور، از میان دیوارههای فلزی سردخانههای مخفی به گوش جهان میرسد. مستندسازی این وقایع توسط رسانههای آزاد، نه تنها راه را برای دادرسیهای بینالمللی هموار میکند، بلکه مانع از آن میشود که نام و یاد جانباختگان در غبار پنهانکاریهای حکومتی گم شود. جامعه جهانی باید بداند که هر کانتینر در حاشیه شهرهای ایران، سندی است بر مظلومیت ملتی که برای آزادی بهایی سنگین میپردازد. این جنایات، لکهای پاکنشدنی بر دامن آمرانی است که تصور میکنند با دفن مخفیانه پیکرها، میتوانند آرمانهای یک نسل معترض را نیز به خاک بسپارند.