در شرایطی که ایران تحت تأثیر شدیدترین موج سرکوب در جریان خیزش ۱۴۰۴ قرار دارد، صدور بیانیههای همزمان و اعتراضی از سوی میرحسین موسوی، مهدی کروبی و مصطفی تاجزاده، فصل جدیدی از تقابل سیاسی با ساختار قدرت را رقم زده است. طبق گزارشهای منتشر شده در بیبیسی فارسی و بازتاب آن در وبسایت گویا نیوز، این سه چهره سیاسی محصور و زندانی با لحنی بیسابقه، از ابعاد فاجعهبار انسانی در هفتههای اخیر پرده برداشته و حاکمیت را مسئول مستقیم ریخته شدن خون هزاران شهروند دانستهاند. آنها در این بیانیهها با اشاره به گزارشهای تکاندهنده از وضعیت بیمارستانها و سردخانهها، صراحتاً اعلام کردهاند که عبور از مرزهای اخلاقی در برخورد با معترضان، مشروعیت باقیمانده نظام را به طور کامل از بین برده و کشور را در آستانه یک انفجار اجتماعی بازگشتناپذیر قرار داده است.
محوریت اصلی بیانیه میرحسین موسوی، بر نقد «ماشین سرکوب» و استفاده از تجهیزات نظامی علیه غیرنظامیان استوار است. بر اساس تحلیلهای منتشر شده در اخبار روز، موسوی با اشاره به آمارهای تکاندهندهای که پیشتر توسط شبکه سیبیاس (CBS) مبنی بر کشته شدن هزاران نفر منتشر شده بود، هشدار داده است که استفاده از «کانتینرهای یخچالدار نظامی» برای پنهانسازی پیکرها، ننگی است که از حافظه تاریخی ملت پاک نخواهد شد. او در نامه خود از نیروهای مسلح خواسته است تا به جای شلیک به سر و سینه فرزندان این سرزمین، به وظیفه اصلی خود در حفاظت از ملت بازگردند. موسوی تأکید کرده که خیزش ۱۴۰۴ نه یک حرکت خارجی، بلکه فریاد حقطلبی مردمی است که کرامت و معیشت خود را در سایه سیاستهای فعلی نابود شده میبینند.
مهدی کروبی نیز در بیانیهای جداگانه، با زبانی تندتر به موضوع فساد ساختاری و سرکوب عریان پرداخته و آن را «جنایت علیه بشریت» توصیف کرده است. طبق گزارش بیبیسی فارسی، کروبی با اشاره به وقایع بازداشتگاه کهریزک و هجوم به مراکز صنفی همچون خانه سینما، اعلام کرده است که حاکمیت با تبدیل بیمارستانها به قتلگاه، آخرین پناهگاههای امن شهروندان را نیز نابود کرده است. او در این نامه با انتقاد از اعترافات قطرهچکانی شورای امنیت کشور به آمار کشتهشدگان، خاطرنشان کرده که حقیقت بسیار هولناکتر از آن چیزی است که در رسانههای رسمی بازتاب مییابد. کروبی هشدار داده است که حکومت با در پیش گرفتن مسیر خشونت مطلق، عملاً راه را بر هرگونه اصلاح و گفتگو بسته و مسئولیت عواقب وخیم این انسداد بر عهده شخص اول نظام است.
مصطفی تاجزاده نیز از درون زندان اوین، با رویکردی ساختار شکنانه، به نقد مبانی قدرت پرداخته و خیزش ۱۴۰۴ را پایان قطعی یک عصر سیاسی در ایران نامیده است. بر اساس مستندات اخبار روز، تاجزاده در بیانیه خود تأکید کرده که قطع مطلق اینترنت و ایجاد «محاصره دیجیتال» نتوانسته است مانع از مخابره صدای مظلومیت معترضان به جهان شود. او با حمایت از گزارشهای مای ساتو و کمیسر عالی حقوق بشر، بر ضرورت تشکیل کمیتههای حقیقتیاب مستقل برای بررسی جنایات رخداده در بازار رشت و محلههای تهران تأکید کرده است. تاجزاده معتقد است که بیانیههای موسوی و کروبی، بازتابدهنده وجدان بیدار بخشی از نخبگان سیاسی است که دیگر حاضر نیستند به بهای حفظ بقا، در برابر کشتار سیستماتیک سکوت کنند.
در نهایت میتوان چنین نتیجه گرفت که همسویی این سه چهره سیاسی در محکومیت سرکوبهای خیزش ۱۴۰۴، نشاندهنده عمق بحران در لایههای مختلف حاکمیت و اپوزیسیون قانونی است. این بیانیهها که در اوج اختناق و انسداد اینترنتی مخابره شدهاند، ثابت میکنند که حتی دیوار حصر و زندان نیز نمیتواند مانع از پیوند نمادین رهبران سابق با جنبشهای خیابانی شود. حقیقتِ تلخِ کانتینرهای مرگ و شلیکهای مستقیم، اکنون به سندی مشترک میان معترضان در خیابان و منتقدان در بند تبدیل شده است. خیزش ۱۴۰۴ با تکیه بر این حمایتهای معنوی و پافشاری بر دادخواهی خون هزاران جانباخته، راه خود را به سوی آیندهای باز میکند که در آن، مشروعیت نه از لوله تفنگ، بلکه از اراده ملی برخواهد خاست؛ حقیقتی که بیانیههای اخیر، مهر تأییدی بر پایانناپذیری آن در تاریخ معاصر ایران است.
منابع مورد استفاده برای تدوین این گزارش: این نوشتار با ترکیب محتوای بیانیههای منتشر شده در بیبیسی فارسی، تحلیلهای گویا نیوز و گزارشهای تفصیلی اخبار روز، و با استناد به آمارهای سیبیاس (CBS) تنظیم شده است.