دانشگاه نلغزیده؛ صداهای قدرتمندتر هنوز میدان را در دست دارند

حمید آصفی

✍️ دانشگاه نه یله شده و نه غش‌کرده به سمت نوستالژی سلطنت. آنچه در تجمع‌ها دیده شد، تصویری چندلایه و گذراست، نه یک چرخش تثبیت‌شده. درست است که بخشی از دانشجویان شعارهایی به نفع سلطنت و پهلوی دادند، اما تقلیل کل دانشگاه به این صداها، خطای تحلیلی جدی است.

✍️ نکته‌ی کلیدی اینجاست: در همان تجمع‌ها، هم‌زمان صداهای قدرتمندتر، پرشمارتر و ریشه‌دارتر حضور داشتند. شعارهای ضد اقتدار، ضد استبداد، معطوف به آزادی، کرامت انسانی و آینده‌ای متفاوت، نه‌تنها خاموش نشدند، بلکه در بسیاری از لحظات میدان را در دست داشتند. این توازن قوا نشان می‌دهد که دانشگاه به گذشته پناه نبرده، بلکه در حال جدال درونی بر سر زبان آینده است.

✍️ هم‌زیستی این صداهای متعارض را نباید به‌عنوان سرگشتگی محض خواند؛ این وضعیت نشانه‌ی یک دوره‌ی گذار گفتمانی است. دانشگاه در حال آزمون زبان‌هاست: زبان نفی صرف، زبان نوستالژیک، و زبان مطالبه‌محورِ آینده‌نگر. تجربه‌ی تاریخی دانشگاه نشان داده که زبان‌هایی که نتوانند به مسئله‌ی واقعی جامعه وصل شوند، دوام نمی‌آورند؛ حتی اگر در مقطعی پرسر و صدا باشند.

✍️ دانشگاه حافظه دارد؛ حافظه‌ای انتقادی که اجازه نمی‌دهد اسطوره جای اندیشه را بگیرد. هر بار که نمادها خواسته‌اند جای پروژه را بگیرند، خود دانشگاه آن‌ها را پس زده است. همین حافظه است که باعث می‌شود شعارهای مترقی، حتی زیر فشار و هیجان، دوباره سر بلند کنند و به صحنه برگردند.

✍️ آینده‌نگری دقیقاً از همین‌جا آغاز می‌شود: دانشگاه مسیر خود را پیدا می‌کند، نه با حذف صداهای متفاوت، بلکه با پالایش آن‌ها. آنچه افق ندارد، فرومی‌ریزد؛ آنچه بتواند آزادی، زندگی و رهایی را به برنامه و معنا پیوند بزند، می‌ماند. نشانه‌ها حاکی از آن است که کفه‌ی ترازو هنوز به سود گفتمان‌های ضد اقتدار و ترقی‌خواه سنگین‌تر است.

✍️ به بیان روشن‌تر، دانشگاه نه به دیروز بازگشته و نه در امروز گیر کرده است. در میانه‌ی تلاطم، صداهای قوی‌تر مسیر را نشان می‌دهند. اگر این صداها به زبان عقلانی، ملی و کم‌هزینه‌ی گذار بدل شوند، دانشگاه بار دیگر در جای طبیعی خود می‌ایستد: در سمت درست رهایی، نقد قدرت و آینده‌سازی.

#حمیدآصفی

https://t.me/hamidasefichannel2

صفحه یوتیوب

https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo