از یهودیان ساکن هرات، کنیسههای یوحا، گلکیا، شماویل و گرجیا به یادگار مانده است؛ از این میان، سقف گرجیا فروریخته و تنها چند دیوار مخروب از آن باقی مانده است
تصاویری از سه کنیسه و یک قبرستان یهودیان در هرات- ایندیپندنت فارسی
یکی از بنگاههای فروش جایداد (ملک) تنها حمام یهودیها در ولایت (استان) هرات را به قیمت حدود ۱۲ میلیون افغانی برای فروش گذاشت. این بنگاه مدعی است که برای فروش این بنای تاریخی مجوز اطلاعات و فرهنگ طالبان در هرات را دارد.
این حمام شامل گرمخانه، رختکن و مخزن آب گرم است که به سبک معماری قدیم ساخته شده است.
در مکتوبی (پیامی) که این بنگاه فروش جایداد منتشر کرده، آمده است که حبیبالله و عبدالله، مالکان حمام موسائیها (یهودیان به این نام در هرات مشهور بودند)، متعهد شدهاند که با نهاد «اچکو»، که مرمت و بازسازی این حمام را برعهده دارد، همکاری کنند.
در این پیام، مالکان این حمام تعهد کردهاند که از تخریب عمدی آن جلوگیری و از این بنا محفاظت کنند. در این مکتوب ذکر شده است: «از آنجایی که ملک شخصی میباشد، مالکان صلاحیت هر گونه معامله درقبال ملکیت خویش با حفظ مقررات قانون حفظ میراث فرهنگی را دارا میباشند.»
در این مکتوب آمده است که پس از مرمت و بازسازی حمام یهودیان، «آمریت حفظ آبدات تاریخی هرات» (اداره حفظ و احیای بناها و بافتهای تاریخی) این حمام را به مالکان آن تسلیم خواهد کرد.
محمد صدیق میر، یکی از مسئولان فرهنگی هرات، گفته است که هزینه مرمت حمام یهودیان از قیمت اعلامشده برای فروش این حمام بیشتر بوده است.
همایون احمدی، یکی از کارشناسان بناهای تاریخی هرات، گفته است که مالک این حمام از حکومت پیشین افغانستان خواسته بود که در ازای مبلغ چهل میلیون افغانی این بنای تاریخی را ثبت ملی کنند، اما بودجهای برای این کار منظور نشد.
او افزود که این حمام با حمایت مالی نهادهای حمایتکننده آبدات (بناهای) تاریخی بازسازی شده است و اینک مالکان قصد فروش آن را دارند.
بخشهایی از حمام یهودیان تخریب شده است و حتی در دوران جمهوریت، کسانی که مالکیت این حمام را داشتند، میخواستند آن را تخریب کنند، که با مداخله مسئولان فرهنگی این کار رخ نداد.
با انتشار خبر به فروش گذاشتهشدن این حمام، برخی از ساکنان هرات خواستار توقف این کار شدند. این ساکنان تاکید دارند که حمام یهودیان بهدلیل حضور یهودیان در هرات و اینکه زندگی مسالمتآمیز با مسلمانان داشتهاند، باید به یکی از جاذبههای توریستی بدل شود.
از یهودیان ساکن هرات، کنیسههای یوحا، گلکیا، شماویل و گرجیا به یادگار مانده است. از این میان، سقف گرجیا فروریخته و تنها چند دیوار مخروب از آن باقی مانده است. پس از آنکه یهودیان هرات را ترک کردند، کاربری کنیسه گلکیا به مسجد و شماویل به مدرسه تغییر کرد. چهار کنیسه، حمام و خانههای یهودیان در منطقه «درب عراق» در بازار شهر قدیم هرات قرار دارد. از یهودیان قبرستانی نیز در هرات به یادگار مانده است.
مسئولان فرهنگی هرات مدعیاند که یهودیان ساکن هرات پس از خروج از افغانستان، خانهها، مغازهها و باغهایشان را فروختند و کنیسههایشان را به حکومت افغانستان واگذار کردند.
مسلمانان و یهودیان بیش از دو قرن بدون هیچ منازعهای با یکدیگر در هرات زندگی میکردند.
تا پیش از روی کار آمدن مجدد رژیم طالبان، زبولون سیمینتوف، آخرین یهودی ساکن افغانستان، مسئولیت تنها کنیسه یهودیان در کابل را برعهده داشت. او درپی نگرانی از حملههای انتقامجویانه طالبان، کابل را ترک کرد و این کنیسه پس از آن به حال خود رها شد. زبولون سیمینتوف، متولد شهر هرات، پس از نقلمکان به کابل، یکی از اتاقهای طبقه بالای خانهاش در کوچه «گلفروشی» را به کنیسه بدل کرد.
برخی از آگاهان حوزه فرهنگ در هرات مدعیاند که یهودیان ساکن هرات به دلیل فشار برای تغییر دین یا پرداخت جزیه (مالیات شرعی که در اسلام بر پیروان ادیان دیگر اعمال میشود) در ایران از این کشور به هرات مهاجرت کردهاند. در هرات بیش از ۳۰۰ خانواده یهودی زندگی میکردند.
پس از پایان سلطنت محمد ظاهر شاه فقید و شعلهور شدن جنگهای داخلی در افغانستان، یهودیان ساکن افغانستان تصمیم به خروج از کشور گرفتند و به اسرائیل، اروپا و آمریکا مهاجرت کردند. آخرین خانواده در سال ۱۳۵۷ خورشیدی افغانستان را ترک کرد. 
