آیا کابل‌های زیردریایی اینترنت به سلاح تازه ایران در خلیج فارس تبدیل می‌شود؟

رسانه‌ها و محافل سیاسی تندرو در ایران، به شکل روزافزونی تنگه هرمز را نه‌تنها به عنوان یک گلوگاه انرژی، بلکه به عنوان مسیری استراتژیک برای ترافیک جهانی اینترنت معرفی می‌کنند.

آنها معتقدند اهرم فشار جدید ایران در زیر آب‌های تنگه و در قالب کابل‌های بین‌المللی انتقال داده پنهان شده است. این بحث در شرایطی مطرح می‌شود که پس از درگیری‌های نظامی اخیر در اطراف تنگه هرمز، تنش‌ها میان ایران، آمریکا و کشورهای خلیج فارس افزایش یافته است. بر اساس این دیدگاه، ایران می‌تواند بر کابل‌های زیردریایی عبوری از تنگه، نظارت امنیتی و مقرراتی اعمال کند یا حتی برای عبور آنها عوارض تعیین کند.

هرچند چنین اقدامی با موانع حقوقی و فنی بسیار زیادی روبه‌رو است، اما این بحث نشان‌دهنده تلاش جدی ایران برای گسترش ابزارهای بازدارندگی نامتقارن به حوزه حساس زیرساخت‌های دیجیتال و فراتر از نفتکش‌ها است.

موضوعی تازه در مناقشه هرمز؟

برای دهه‌ها، تنگه هرمز با نفتکش‌ها و امنیت انرژی گره خورده بود؛ چرا که حدود یک‌پنجم نفتی که از راه دریا در جهان منتقل می‌شود، از این گذرگاه باریک عبور می‌کند.

خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در گزارشی که هشتم مه (۱۸ اردیبهشت) در سرویس علمی خود منتشر کرد، ایده استفاده از کابل‌های زیردریایی اینترنت به عنوان نوعی سلاح و ابزار فشار را مطرح کرد؛ کابل‌هایی که داده‌های ارتباطی و مالی جهانی را میان اروپا، خاورمیانه و آسیا جابه‌جا می‌کنند.

بر اساس اطلاعات شرکت «تاتا کامیونیکیشنز» که زیرساخت‌های مخابراتی را رصد می‌کند، سامانه‌های اصلی کابل از جمله «فالکون»، «جی‌بی‌آی» و «تی‌جی‌ان-گلف» از تنگه هرمز عبور می‌کنند و انتقال داده میان خلیج فارس، اروپا و آسیا را ممکن می‌سازند. سامانه «تی‌جی‌ان-گلف» به تنهایی عمان، امارات، قطر، بحرین و عربستان سعودی را به شبکه‌های گسترده ارتباط جهانی متصل می‌کند.

خبرگزاری فارس همچنین بر این موضوع تاکید کرده که شرکت‌های بزرگ فناوری مانند گوگل، متا و مایکروسافت بیش از پیش از این کابل‌ها استفاده می‌کنند. به گفته این رسانه، سامانه‌های مالی مانند «سوئیفت» نیز بر همین شبکه متکی هستند.

در این گزارش آمده است: «اگر نفت سوخت قرن بیستم بود، داده، سوخت قرن بیست‌ویکم است» و تاکید شده که ایران اکنون بر هر دو مسیر تسلط جغرافیایی دارد.

ادامه در  بی‌بی‌سی