افزایش تنشها در خاورمیانه و پیامدهای آن بر بازار جهانی انرژی، اینبار تأثیری غیرمنتظره بر یکی از بخشهای زیستمحیطی اروپا گذاشته است. به گزارش رادیو بینالمللی فرانسه، جهش قیمت فرآوردههای نفتی در پی جنگ ایران بهطور موقت موجب رونق در صنعت پلاستیک بازیافتی در اروپا شده است؛ صنعتی که در سالهای اخیر با رکود و رقابت شدید مواجه بوده است.
طبق این گزارش، بالا رفتن قیمت نفت و گاز باعث شده تولید پلاستیک نو، با هزینۀ بیشتری انجام شود. در نتیجه، بسیاری از تولیدکنندگان اروپایی برای تأمین مواد اولیۀ خود به گزینههای ارزانتر، یعنی پلاستیک بازیافتی، روی آوردهاند. مسألهای که تقاضا برای مواد بازیافتی را افزایش داده و به رشد قیمت این مواد نیز انجامیده است.
با این حال، کارشناسان این وضعیت را پایدار نمیدانند. ژان ایو دکلن، مدیرکل انجمن صنعت پلاستیک اروپا، تأکید میکند که این رونق «کاملاً مقطعی» است. به گفتۀ او، اگرچه افزایش قیمت پلاستیک بکر در کوتاهمدت به نفع بازیافت است، اما تغییر زنجیرِۀ تأمین و جایگزینی مواد اولیه برای بسیاری از شرکتها زمانبر و پیچیده است. او میگوید: «قیمت پلاستیک بکر تقریباً دو برابر شده است، که ناشی از افزایش قیمت نفت و گاز است. بدیهی است که این موضوع در کوتاهمدت به نفع بازیافت پلاستیک است. اما وقتی با بازیافتکنندگان صحبت میکنیم، میگویند مشتریانی که قبلاً مواد بازیافتی نمیخریدند، الزاماً به سمت آن روی نمیآورند، زیرا فرایند تأیید جایگزینی یک محصول بکر با نمونۀ بازیافتی زمانبر است».
این گزارش تأکید میکند که صنعت بازیافت پلاستیک در اروپا همچنان با چالشهای عمیقتری روبهرو است. از جملۀ این مشکلات میتوان به ضعف در فرهنگسازی و آموزش مصرفکنندگان در زمینۀ بازیافت، و همچنین نبود چارچوبهای قانونی کافی برای حمایت از این صنعت اشاره کرد.
در همین راستا، دکلن نقش سیاستگذاری را کلیدی میداند: «مقررات نقش بسیار مهمی در توسعۀ این اقتصاد چرخشی دارند، برای مثال از طریق اقداماتی مانند الزام استفاده از درصدی مواد بازیافتی در محصولات جدید، که در سطح اتحادیه اروپا اتخاذ شدهاند.»
این در حالی است که رقابت نفسگیر با پلاستیک بکر و مواد بازیافتی ارزانقیمت آسیایی، فشار سنگینی بر تولیدکنندگان اروپایی وارد آورده و حتی به تعطیلی برخی واحدهای تولیدی انجامیده است.
ویرجینیا یانسنز، از دیگر مسئولان انجمن صنعت پلاستیک اروپا معتقد است که درگیری در خاورمیانه نشان میدهد «اروپا تا چه اندازه در برابر بحرانهای مرتبط با منابع فسیلی آسیبپذیر است».
او همچنین میگوید: «یک اقتصاد قدرتمند پلاستیک چرخشی در اروپا یک مزیت اضافی نیست، بلکه یک ضرورت غیرقابل چشمپوشی است».
