همزمان با انتشار گزارشها از پیشرفت در مذاکرات پایان جنگ میان ایران و آمریکا، ارتش ایالات متحده دوشنبه از حمله به چند قایق و تاسیسات موشکی در جنوب ایران خبر داد. ایران آمریکا را به نقض آتشبس متهم کرد، اما واشنگتن این اقدام را «دفاع از خود» خواند و گفت آتشبس پابرجاست. دلیل این حملات چه بود؟
به گزارش نیویورکتایمز به نقل از دو مقام آمریکایی، پس از آنکه تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا در ۲۴ ساعت پیش از این حملات مجموعهای از اقدامات نظامی بالقوه تهدیدآمیز را از سوی ایران شناسایی کردند، آمریکا به اهدافی در جنوب ایران حمله کرد.
بنابر این گزارش، جنگندههای آمریکایی دو قایق تندروی سپاه پاسداران را که در تلاش برای مینگذاری در تنگه هرمز بودند، هدف قرار دادند و غرق کردند.
به گفته این مقامات، ایران پهپادهای انتحاری را در نزدیکی حدود ۲۰ کشتی جنگی آمریکا که برای اعمال محاصره دریایی بنادر ایران در خلیج عمان و دریای عرب، قرار داشتند، به پرواز درآورده بود.
تحلیلگران نظامی آمریکا همچنین در برخی از تاسیسات موشکی زمینبههوای ایران در نزدیکی تنگه هرمز، تحرکاتی را شناسایی کردند که جنگندههای آمریکایی مستقر در خشکی و ناوهای هواپیمابر حاضر در منطقه را تهدید میکرد.
آمریکا در واکنش به این اقدامات، حملاتی را که «دفاع از خود» میداند، علیه قایقها و تاسیسات موشکی در جنوب ایران انجام داد.
حملات آمریکا چگونه انجام شد؟
به گزارش والاستریت ژورنال، نیروهای فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) ابتدا به قایقهای تندروی ایران که به گفته واشنگتن در حال مینگذاری در تنگه هرمز بودند، حمله کردند. ایران سپس با شلیک به سوی هواپیماهای آمریکایی پاسخ داد و آمریکا نیز در واکنش به تاسیسات پرتاب موشک در جنوب ایران حمله کرد.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام در گفتگو با فاکسنیوز گفت که این حملات با هدف «حفاظت از نیروهای ما در برابر تهدیدهای ناشی از نیروهای ایرانی» انجام شده است.
آقای هاوکینز گفت: «فرماندهی مرکزی آمریکا در جریان آتشبس جاری، ضمن خویشتنداری، به دفاع از نیروهای خود ادامه میدهد.»
جنیفر گریفین، خبرنگار «فاکسنیوز» به نقل از یک مقام دفاعی آمریکا درباره جزئیات این حمله در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دو قایق ایرانی در حال مینگذاری در تنگه هرمز شناسایی شدند. ارتش آمریکا هر دو شناور سپاه پاسداران را منهدم کرد. همچنین تاسیسات موشک زمینبههوا را که جنگندههای آمریکایی را هدف قرار داده بود، نابود کرد.»
او افزود: «به من گفته شده که حملات آمریکا فعلا پایان یافته است. بار دیگر تاکید میشود که این حملات ماهیتی دفاعی داشتند، نه تهاجمی، و تلاشی برای نقض آتشبس نبودند.»
واکنش ایران چه بود؟
وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز سهشنبه طی بیانیهای اقدامات ارتش آمریکا را «غیرقانونی و غیرموجه» خواند و آن را به «نقض آشکار آتشبس» متهم کرد.
این وزارتخانه بدون ارائه جزئیات افزود که جمهوری اسلامی ایران «هیچ اقدام شرورانهای را بیپاسخ نخواهد گذاشت و در دفاع از ملت ایران تردید نخواهد کرد.»
همچنین در پیامی منتسب به مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی که روز سهشنبه منتشر شد، آمده است که آمریکا «علاوه بر آنکه دیگر هیچ پناهگاه امنی برای تجاوز و ایجاد پایگاه نظامی در منطقه ندارد، هر روز بیش از گذشته از جایگاه سابق خود فاصله میگیرد.»
روابط عمومی سپاه پاسداران روز سهشنبه با انتشار بیانیهای مدعی شد یک فروند پهپاد MQ-9 آمریکایی را که وارد حریم سرزمینی ایران شده بود، شناسایی و ساقط کرده است.
سپاه همچنین اعلام کرد که با شلیک به یک فروند پهپاد RQ-4 و جنگنده F-35 آمریکا، آنها را وادار به فرار و خروج از حریم سرزمینی ایران کرده است.
با این حال مقامات پنتاگون گزارشها مبنی بر سرنگونی پهپاد MQ-9 آمریکایی را تکذیب کردند.
به گزارش والاستریت ژورنال، بنابر تصاویر ماهوارهای تحلیلشده توسط شرکت «ویندوارد» (Windward)، سه قایق سپاه پاسداران روز سهشنبه در بخش جنوبی تنگه هرمز مشاهده شدند. به گفته سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، یک نفتکش روز سهشنبه در خلیج عمان بر اثر انفجاری در نزدیکی خط آب آسیب دید.
به گفته مقامات آمریکایی و تحلیلگران مستقل، سپاه پاسداران ممکن است در حال محک زدن این موضوع باشد که آیا در شرایطی که دو طرف میکوشند به توافقی برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز دست یابند، نیروهایش میتوانند فضای عملیاتی جدید و بیشتری بهدست آورند یا نه.
دانا استرول، مدیر پژوهشی موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک و معاون پیشین دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، گفت: «تبادل آتش دوشنبه نشان داد که بهرغم حضور چهرههای جدید در حکومت ایران و یک دوره جنگ ویرانگر، شیوه عملکرد تهران تغییری نکرده است.»
خانم استرول گفت: «حکومت همچنان تلاش میکند نشان دهد که با حسن نیت در مذاکرات حضور دارد. با این حال نیروی دریایی سپاه پاسداران در همان زمانی در حال مینگذاری در تنگه دیده شد که ظاهرا تهران در حال مذاکره برای مینزدایی از تنگه بود.»
با این حال بهنظر میرسد که ایران نمیخواهد این حملات مذاکرات را از مسیر خارج کند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که روز دوشنبه در راس هیات مذاکرهکننده به قطر رفته بود، روز سهشنبه نیز به مذاکرات ادامه داد.
به گزارش رسانههای ایران، آقای قالیباف در ساعات پایانی سهشنبه و پس از رایزنی با مقامات قطری به تهران بازگشت.
به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، ایران کشته شدن چند عضو سپاه پاسداران در این حمله را با تاخیر اعلام کرد تا مذاکرات از مسیر خارج نشود.
