بر اساس تازهترین گزارش وزارت دفاع آمریکا درباره عملیات موسوم به «خشم حماسی» علیه ایران، از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه (نهم اسفند ۱۴۰۴)، تاکنون ۱۴ نظامی آمریکایی کشته شدهاند که شش نفر از آنها در کویت جان خود را از دست دادهاند.
همزمان با ادعاهای مقامهای دولت آمریکا و رسانههای دولتی ایران درباره ادامه داشتن مذاکرات دوجانبه، ارتش کویت در ساعات اولیه صبح دوشنبه، اول ژوئن (۱۱ خرداد ۱۴۰۵) اعلام کرد که سامانههای پدافند هوایی این کشور بهطور فعال در حال مقابله با حملات موشکی و پهپادی بودند.
چند ساعت پیش از آن، سپاه پاسداران تایید کرد که حملاتی را علیه «مبدأ» عملیات اخیر آمریکا در جنوب ایران انجام داده است.
صبح دوشنبه، خبرگزاری رویترز گزارش داد که مقامهای آمریکایی اعلام کردهاند نیروهای این کشور در روزهای اخیر چندین موضع نظامی در ایران را هدف قرار دادهاند. سپاه نیز اعلام کرد که در واکنش به این اقدامات، حملات تلافیجویانهای انجام داده است.
در تازهترین واکنشها به این تبادلات آتش؛ فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) روز دوشنبه اعلام کرد نیروهای آمریکایی شامگاه یکشنبه دو موشک بالستیک شلیکشده از سوی ایران را که پایگاههای آمریکا در کویت را هدف قرار داده بودند، رهگیری کردند.
به گفته سنتکام، این موشکها «بلافاصله منهدم شدند» و در این رویداد هیچیک از نیروهای آمریکایی آسیب ندیدند و گزارشی از تلفات نیز ارائه نشده است.
ستاد کل ارتش کویت نیز پیش از آن، اعلام کرده بود که این کشور از شامگاه یکشنبه تا ساعات ابتدایی روز دوشنبه با موجی از موشکها و پهپادهای شلیک شده از سوی ایران مواجه بوده و سامانههای پدافند هوایی آن برای رهگیری حملات هوایی «خصمانه» فعال شدند.
چند روز قبلتر از آن نیز در روز شنبه ۳۰ مه (نهم خرداد)، یک حمله موشکی بالستیک منتسب به ایران، یک پایگاه نظامی آمریکا در کویت را هدف قرار داد که بر اساس گزارش بلومبرگ، در نتیجه آن چند نفر از نیروهای مستقر زخمی شدهاند.
محکومیت گسترده حملات از سوی کشورهای عربی
در پی حملات اخیر، شورای همکاری خلیج فارس روز دوشنبه موضعی تند اتخاذ کرد. جاسم محمد البدیوی، دبیرکل این شورا، حملات منتسب به ایران علیه کویت را نوعی تنشزایی «خطرناک و غیرمسئولانه» توصیف کرد و خواستار موضعی «قاطع و بازدارنده» از سوی جامعه جهانی و شورای امنیت سازمان ملل شد.
آقای البدیوی تاکید کرد که کویت بخشی جداییناپذیر از شورای همکاری خلیج فارس است و تمامی اعضای این شورا در حمایت از امنیت، حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور متحد هستند. او هشدار داد که این تحولات میتواند امنیت و ثبات منطقه و حتی صلح بینالمللی را تهدید کند.
وزارت خارجه کویت نیز در بیانیهای حملات اخیر را به ایران نسبت داد و تکرار آن را «خطرناک» خواند و اعلام کرد این اقدامات نقض آشکار منشور سازمان ملل و قوانین بینالمللی محسوب میشوند. کویت همچنین تاکید کرد که حق دارد تمامی اقدامات لازم را برای دفاع از قلمرو و امنیت ملی خود اتخاذ کند.
عربستان سعودی نیز با انتشار بیانیهای رسمی، آنچه را «حملات مکرر و خصمانه علیه دولت برادر کویت» خواند، به شدیدترین شکل محکوم کرد و حمایت کامل خود را از کویت اعلام کرد.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در نشست خبری هفتگی خود تاکید کرد که ایران «هر اقدامی را که برای دفاع از امنیت ملی ایران لازم بداند، انجام خواهد داد.»
چرا کویت؟
زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه (نهم اسفند۱۴۰۴) حملات مشترک خود علیه ایران را آغاز کردند، تهران در پاسخ، با شلیک موشک و پهپاد به چندین کشور واکنش نشان داد و بهطور ویژه کشورهای عرب عضو شورای همکاری خلیج فارس را هدف قرار داد.
کویت، پس از امارات عربی متحده، بیشترین آسیب را در میان کشورهای خلیج فارس از حملات ایران در جریان این درگیری متحمل شده است.
ایران بیش از هزار پهپاد و موشک به سمت کویت شلیک کرده است. همچنین گزارشها حاکی است که تهران به تأسیسات نظامی آمریکا و مجموعهای از اهداف غیرنظامی، از جمله فرودگاه اصلی کویت، تأسیسات انرژی و یک مرکز آبشیرینکن حمله کرده است. همچنین بقایای موشکهای رهگیریشده به خطوط برق در کویت آسیب رساندهاند.
پرسشی که بسیاری از ناظران مطرح میکنند این است که چرا کویت، که طی سالهای گذشته نسبتا روابط متعادلی با تهران داشته، اکنون به یکی از اصلیترین اهداف حملات ایران تبدیل شده است؟
بخش مهمی از پاسخ به جایگاه راهبردی کویت در معماری امنیتی آمریکا در منطقه بازمیگردد.
کویت میزبان چهار پایگاه نظامی آمریکا به نامهای پایگاه «عریفجان»، پایگاه هوایی «علی السالم»، اردوگاه «الدوحه» و پایگاه «بیورینگ» است.
طبق دادههای وزارت امور خارجه آمریکا، بیش از ۱۳ هزار و پانصد نیروی نظامی آمریکایی در کویت مستقر هستند. این پایگاهها میتوانند نقشی کلیدی در پشتیبانی لجستیکی، هوایی و زمینی علیه ایران ایفا کنند.
کویت میزبان ستاد «فرماندهی مرکزی نیروی زمینی آمریکا در خاورمیانه» است که نقش قرارگاه پیشرو و عملیاتی ارتش ایالات متحده در منطقه را بر عهده دارد.
ایران بارها تاکید کرده است که هرگونه استفاده از خاک کشورهای منطقه برای حمله به ایران، آن کشورها را در معرض پاسخ قرار خواهد داد. تهران در این مدت تلاش کرده است کویت را تحت فشار قرار دهد تا حضور نظامی آمریکا را از خاک خود پایان دهد یا دستکم دسترسی واشنگتن به پایگاهها، حریم هوایی و خاک این کشور را محدود کند.
با این حال، مقامهای کویتی همواره تاکید کردهاند که کشورشان خواهان تبدیل شدن به میدان درگیری نیست و از تشدید تنشها حمایت نمیکند.
عامل دوم به موقعیت جغرافیایی کویت مربوط میشود. این کشور در شمال خلیج فارس قرار دارد و به آبراهها و مسیرهای دریایی حساس منطقه نزدیک است. همین موقعیت باعث شده که در محاسبات نظامی بازیگران مختلف منطقه، اهمیتی فراتر از اندازه جغرافیایی خود داشته باشد.
در شرایط جنگی، ایران تمامی کشورهای میزبان نیروهای آمریکایی در سواحل خلیج فارس را بخشی از محیط عملیاتی خود تلقی کند؛ حتی اگر دولتهای آن کشورها مستقیما در عملیاتهای نظامی مشارکت نداشته باشند.
در نتیجه، کویت ناخواسته در موقعیتی قرار گرفته که از یک سو به چتر امنیتی آمریکا وابسته است و از سوی دیگر همین وابستگی میتواند آن را در معرض تهدیدهای ناشی از رقابت تهران و واشنگتن قرار دهد.
بر اساس گزارش اندیشکده آمریکایی «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی» (CSIS)، ایران از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه (نهم اسفند ۱۴۰۴)، تاکنون بیش از ۱۸۵۰ فروند موشک بالستیک به اهداف مختلف در منطقه شلیک کرده است.
