خبرگزاری هرانا – گزارش جدید «ابتکار دادگستر» نشان میدهد که اعدامهای سیاسی و امنیتی در ایران پس از اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ وارد مرحلهای بیسابقه شده است. بر اساس یافتههای این گزارش، تنها در فاصله ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ دستکم ۴۰ نفر پس از دادرسیهایی که فاقد معیارهای دادرسی عادلانه توصیف شدهاند اعدام شدهاند؛ روندی که به گفته تهیهکنندگان گزارش با نقشآفرینی مستقیم شماری از قضات و نهادهای امنیتی و قضایی کشور همراه بوده است.
دادگستر گزارش خود را با این سئوال آغاز می کند، چه کسانی مسئول افزایش شدید اعدامهای سیاسی و امنیتی پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در ایران هستند؟
از اسفند ۱۴۰۴، ایران شاهد تشدید چشمگیر اعدامها با اتهامات سیاسی و امنیتی بوده است (در مجموع ۴۰ مورد از ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۳ خرداد ۱۴۰۵).
در واکنش به این افزایش، ابتکار دادگستر مقامات و نهادهای مسئول تسهیل این اعدامها را بررسی و شناسایی کرده است. اگرچه این اعدامها فراتر از دوره مورد بررسی همچنان ادامه دارند، این گزارش بر بازه دوماهه بین ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ تمرکز دارد؛ دورهای که طی آن دستکم ۳۲ نفر پس از محاکمههایی بهشدت ناعادلانه اعدام شدند. جوانترین آنها، امیرحسین حاتمی، تنها ۱۸ سال داشت. با وجود محدود بودن دامنه زمانی این گزارش، یافتهها بازتابدهنده الگویی گستردهتر و مستمر هستند؛ بهگونهای که اعدامها با اتهامات سیاسی و امنیتی همچنان با سرعتی نگرانکننده ادامه دارند.
تعداد قابل توجهی از اعدامشدگان به مشارکت در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، معروف به اعتراضات دی، متهم شده بودند؛ اعتراضاتی که در ۷ دیماه ۱۴۰۴ آغاز شد و در میان خشم گسترده عمومی نسبت به فروپاشی اقتصادی، فساد و سرکوب دولتی، بهسرعت در سراسر کشور گسترش یافت. با وجود سرکوب خشونتآمیز دولت شامل بازداشتهای گسترده و استفاده فراگیر از نیروی مرگبار، تظاهرات برای هفتهها ادامه یافت و به کشته شدن دستکم ۷,۰۰۷ فرد در سرکوبهایی انجامید که احتمالاً مصداق جنایت علیه بشریت است. در همین دوره، بیشترین شمار ثبتشده اعترافات اجباری در سالهای اخیر نیز مشاهده شد که از ۳۵۰ مورد مستند فراتر رفت.
دیگر افرادی که در این دوره اعدام شدند، به مشارکت در اعتراضات زن، زندگی، آزادی در سال ۱۴۰۱ یا فعالیت ادعایی مرتبط با جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در دیماه ۱۴۰۳ متهم شده بودند.
بر اساس مستندات مجموعه فعالان حقوق بشر، در بازه زمانی ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ تا ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴، در مجموع ۱۹۸ نفر در ایران اعدام شدند، در حالی که در دوره مشابه در سال ۱۴۰۴–۱۴۰۵، ۶۵ اعدام انجام شد. با این حال، در سال ۱۴۰۳–۱۴۰۴ تنها ۸ نفر به اتهامات سیاسی و امنیتی اعدام شدند که نشاندهنده تشدید شدید استفاده از اعدام بهعنوان ابزاری برای سرکوب سیاسی در سال ۱۴۰۴–۱۴۰۵ است.
ابتکار دادگستر، مقامهای قضایی مسئول صدور این احکام اعدام خودسرانه را شناسایی کرده است. این افراد سابقهای طولانی در نقض حق حیات و محرومسازی نظاممند از تضمینهای دادرسی عادلانه دارند. در میان آنان، قاضی ایمان افشاری نقشی بهویژه محوری ایفا کرده است. در همین دوره، افشاری دستکم هشت نفر را به اتهامات سیاسی و امنیتی به اعدام محکوم کرد، از جمله:
● احسان حسینیپور حصارلو (حکم تأیید شد)
● متین محمدی (حکم تأیید شد)
● عرفان امیری (حکم تأیید شد)
● مریم هداوند (حکم تأیید شد)
● محمدرضا مجیدی اصل (حکم نقض شد)
● بیتا همتی (حکم نقض شد)
● بهروز زمانینژاد
● کوروش زمانینژاد
افشاری همچنین در دستکم شش پرونده دیگر، که جزئیات آنها در ادامه این گزارش ارائه شده است، دخیل بوده که به صدور احکام اعدام خودسرانه انجامیدهاند.
ادامه در هرانا