آژانس بینالمللی انرژی اتمی با بیان این که ایران دسترسی بازرسان هستهای را مسدود کرده (IAEA) خواستار دسترسی فوری به تاسیسات هستهای در ایران شده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، امروز با انتشار گزارشی اعلام کرد که جمهوری اسلامی در ماههای گذشته “تنها اجازه بازرسی یک مرکز هستهای را صادر کرده است”.
گروسی در ادامه تاکید کرده که انجام بازرسیهای بیشتر از برنامه هستهای ایران، “ضروری و اجتنابناپذیر” است.
در این سند غیرعلنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین که خبرگزاری آلمان (dpa) به آن دسترسی داشته است، آمده که آژانس در حال حاضر قادر نیست بررسی کند آیا ایران برنامه غنیسازی اورانیوم خود را متوقف کرده است یا خیر، و همچنین نمیتواند مشخص کند چه میزان اورانیوم غنیشده در حال حاضر در ایران وجود دارد.
حکومت ایران پس از جنگ با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل، همکاری خود با بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را تا حد زیادی متوقف کرده است. چند روز پیش از انتشار گزارش گروسی و پیش از نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در روز دوشنبه، حکومت ایران این هفته اجازه بازرسی نیروگاه هستهای بوشهر را صادر کرده است.
ایران در مجموع ۲۲ تاسیسات هستهای در اختیار دارد که بخش بزرگی از آنها در جریان جنگ هدف حمله قرار گرفتهاند.
در گزارش محرمانه آژانس به کشورهای عضو در روز پنجشنبه که خبرگزاری رویترز به آن دسترسی پیدا کرده است، آژانس در عین حال اعلام کرده که هیچ تغییر عمدهای در برنامه هستهای ایران مشاهده نمیکند.
این نخستین ارزیابی از وضعیت تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در پایان ماه فوریه به شمار میرود. دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نابودی برنامه هستهای را یکی از اهداف اصلی خود در این جنگ عنوان کرده بودند.
در این سند، آژانس بینالمللی انرژی اتمی بار دیگر از حکومت ایران میخواهد سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده را روشن کند. از زمان بمباران پیشین مهمترین تاسیسات هستهای ایران توسط ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در ژوئن گذشته، هیچ اثری از این مواد در دست نیست.
در این گزارش آمده است که آژانس نزدیک به یک سال است دیگر دسترسی لازم برای بررسی ذخایر اورانیوم با غنای پایین و غنای بالا را نداشته است. این گزارش همچنین با اشاره به نگرانی درباره گسترش سلاحهای هستهای، خواستار نظارت کامل و بدون وقفه بر مواد هستهای شده و اعلام کرده است: «پایبندی به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای ضروری است و تحت هیچ شرایطی نباید متوقف شود.»
ترامپ پیش از این اصرار داشت که ایران این مواد را به آمریکا تحویل دهد. با این حال، تلاشهای اخیر تیم مذاکرهکننده ترامپ، عمدتا بر دستیابی به یک توافق موقت متمرکز شدهاند که روشن شدن مسائل هستهای را به زمان دیگری موکول خواهد کرد.
گزارش آژانس، پیش از نشست فصلی شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در هفته آینده تهیه شده است.
