
گروه پژوهشی «گمان» در تازهترین نظرسنجی خود درباره اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و جنگ ۴۰ روزه اعلام کرد حدود ۲۵ درصد از جمعیت باسواد ۱۵ سال به بالای ایران، معادل نزدیک به ۱۴ میلیون نفر، در اعتراضات سراسری دیماه مشارکت داشتهاند. بر اساس این گزارش، حدود ۵۰ درصد گفتهاند در این اعتراضات شرکت نکردهاند و حدود ۲۵ درصد نیز ترجیح دادهاند به این پرسش پاسخ ندهند.
این نظرسنجی که بین ۲۰ تا ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶ با همکاری ابزارهای عبور از فیلترینگ «سایفون»، «لنترن» و «مهسانت» انجام شده، بر پایه نمونه آماری ۳۱ هزار و ۴۵۰ نفر از داخل ایران تنظیم شده و نتایج آن با ویژگیهای جمعیتی افراد باسواد ۱۵ سال و بالاتر تطبیق داده شده است. پژوهشگران گمان حاشیه اطمینان این نتایج را حدود ۳ درصد اعلام کردهاند.
بر اساس یافتههای این گزارش، مهمترین انگیزه شرکتکنندگان برای حضور در اعتراضات، «نارضایتی از جمهوری اسلامی» با ۷۱ درصد عنوان شده است. پس از آن، «گرانی، تورم و فساد» با ۶۲ درصد و «فراخوان رضا پهلوی برای اعتراض» با ۵۵ درصد قرار دارند. همچنین ۱۹ درصد «همبستگی با اعتراضات بازاریان» و ۱۰ درصد «حمایت دونالد ترامپ از معترضان» را از عوامل مؤثر بر حضور خود دانستهاند.
در بخش دیگری از این نظرسنجی، حدود ۸۰ درصد پاسخدهندگان عملکرد حکومت در برخورد با اعتراضات را نادرست ارزیابی کردهاند؛ از این میان، ۷۵ درصد آن را «کاملاً نادرست» و پنج درصد «تا حدی نادرست» دانستهاند. در مقابل، تنها حدود ۱۴ درصد برخورد حکومت را مثبت ارزیابی کردهاند.
درباره شعارهای مطرحشده در اعتراضات نیز، شعار «زنده باد ایران» با ۹۴ درصد، «نه به اعدام» با ۸۱ درصد، «مرگ بر دیکتاتور» با ۷۹ درصد و «زن، زندگی، آزادی» با ۷۴ درصد، بیشترین میزان موافقت را کسب کردهاند. در مقابل، شعارهای نزدیک به گفتمان رسمی جمهوری اسلامی با مخالفت اکثریت پاسخدهندگان روبهرو شدهاند؛ از جمله ۶۶ درصد با شعار «سازش نه، تسلیم نه، نبرد با آمریکا»، ۶۲ درصد با «مرگ بر اسرائیل» و ۶۱ درصد با شعار «دست خدا برآمد، خامنهای رهبر آمد» مخالفت کردهاند.
در بخش مربوط به جنگ ۳۹ روزه، جامعه آماری درباره ماهیت حملات آمریکا و اسرائیل دیدگاه یکدستی نداشته است؛ ۴۲ درصد این حملات را «تجاوز نظامی به ایران» دانستهاند، در حالی که نزدیک به همین میزان با این توصیف مخالف بودهاند. همچنین ۴۰ درصد این عملیات را نوعی «مداخله بشردوستانه» ارزیابی کردهاند و ۴۸ درصد با این برداشت مخالفت کردهاند.
بر اساس این نظرسنجی، ۶۰ درصد پاسخدهندگان از تضعیف جمهوری اسلامی در جریان جنگ ابراز رضایت کردهاند. همچنین ۵۲ درصد گفتهاند از کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی ناراحت نشدهاند، در حالی که ۲۴ درصد ابراز ناراحتی کرده و ۲۴ درصد نیز نظری در این باره نداشتهاند. از سوی دیگر، ۵۹ درصد با دستیابی ایران به سلاح هستهای مخالف بودهاند و ۵۱ درصد نیز معتقدند برنامه موشکی امنیت کشور را افزایش نداده است.
در حوزه نگرشهای سیاسی، گرایش به «تغییر نظام» با ۴۷ درصد، بزرگترین جریان سیاسی میان پاسخدهندگان بوده که نسبت به سال گذشته پنج واحد درصد افزایش یافته است. در مقابل، حامیان «اصلاحات در چارچوب جمهوری اسلامی» به ۱۰ درصد و حامیان «اصول انقلاب اسلامی و رهبری» به ۹ درصد کاهش یافتهاند. همچنین ۳۴ درصد نظام پادشاهی و ۲۸ درصد نظام جمهوری را بهعنوان شکل مطلوب حکومت آینده ترجیح دادهاند، در حالی که تنها ۱۳ درصد از ادامه جمهوری اسلامی حمایت کردهاند.
یافتههای این نظرسنجی همچنین نشان میدهد مهمترین نگرانی پاسخدهندگان پس از جنگ، «گرانی، تورم و فشارهای اقتصادی» با ۷۶ درصد بوده است. پس از آن، «ادامه حاکمیت کنونی و تداوم سرکوب» با ۶۰ درصد، «سلامت خانواده و دسترسی به درمان» با ۴۲ درصد و «بیکاری یا از دست دادن درآمد» با ۳۶ درصد قرار دارند. در میان روشهای مؤثر برای ایجاد تغییر نیز، «اعتراضات مدنی، تجمعها و اعتصابها» با ۴۴ درصد بیشترین حمایت را به دست آورده است.