روزنامه اطلاعات صدساله شد؛ «ع مسعودی» که بود؟

صدسالگی یکی از قدیمی‌ترین و تأثیرگذارترین رسانه‌ ایران چنان بی‌سر و صدا از راه رسید و گذشت که گویی اتفاق بزرگی رخ نداده است. انگار نه انگار که نام «اطلاعات» با بخش مهمی از تاریخ مطبوعات ایران گره خورده است.

برای نسل‌ امروز و برای بسیاری از روزنامه‌خوان‌ها، اطلاعات شبیه کشتی بزرگی است که در میانه دریا، بادبان‌هایش را بسته، لنگر را به اعماق آب انداخته و تنها گاه‌گاهی موتورهایش را روشن می‌کند تا نشان دهد هنوز زنده است. روزنامه‌ای که سال‌هاست به جای نقش‌آفرینی، جریان‌سازی و روایت دست اول اخبار، نقش ناظر و روایت‌کننده رویدادها را بازی می‌کند. اما این تنها یک روی سکه است.

روی دیگر ماجرا به یک قرن پیش بازمی‌گردد. روزگاری که هنوز مفهوم روزنامه به معنای امروزی آن در ایران جا نیفتاده بود. اطلاعات از دل دورانی متولد شد که نشریات، بیشتر بلندگوی گروه‌های سیاسی، رجال و جریان‌های فکری بودند. انتشار منظم خبر، تربیت خبرنگار، ایجاد شبکه توزیع، شکل دادن به خبررسانی حرفه‌ای و تبدیل روزنامه به یک نهاد اجتماعی، مفاهیمی بودند که هنوز در ابتدای راه قرار داشتند.

در چنین فضایی بود که روزنامه اطلاعات متولد شد. این روزنامه در همان نخستین شماره‌اش قیمت اشتراک سه ماهه، شش ماهه و یکساله را برای تهران ۱۵، ۳۰ و ۵۰ قران و برای تک شماره ۴ قران مشخص کرد و نشان داد که آمده تا بماند.

روزنامه اطلاعات علاوه بر اطلاع‌رسانی، تبدیل به مدرسه‌ای برای روزنامه‌نگاری ایران شد. ده‌ها سردبیر، نویسنده، خبرنگار، مترجم و عکاس مطبوعاتی از دل آن بیرون آمدند و هر کدام بعدها بخشی از تاریخ رسانه‌ای ایران را شکل دادند.

از این رو روزنامه اطلاعات را می‌توان نخستین روزنامه حرفه‌ای و مدرن ایران دانست. این روزنامه تلاش کرد خبر را از بیانیه و تبلیغات سیاسی جدا کند و مفهوم تازه‌ای از اطلاع‌رسانی عمومی را به جامعه ایرانی معرفی کند.

بسیاری از قالب‌های حرفه‌ای که امروز در مطبوعات ایران بدیهی به نظر می‌رسند، نخستین بار در همین مؤسسه تجربه شدند؛ از گزارش و مصاحبه گرفته تا پاورقی، انتشار عکس، شبکه توزیع سراسری و حتی شکل تازه‌ای از صفحه‌آرایی روزنامه.

منبع تصویر،ETTELAAT

ادامه در  ,بی‌بی‌سی