سازمان ایتیاِس، برگزارکنندهٔ آزمون تافل، در بیانیهای که برای رادیوفردا ارسال کرد خبر داد که برگزاری آزمونهای تافل و جیآرای در ایران را به دلیل تحریمهای تازه دولت آمریکا به حال تعلیق درآورده است.
پیشتر شرکت دوئولینگو هم اعلام کرده بود که آزمون زبان این مؤسسه در ایران و برای دارندگان مدارک هویتی ایرانی در حال حاضر در دسترس نخواهد بود.
پس از آن که گزارشهایی در شبکههای اجتماعی از لغو آزمون تافل و عدم اعلام تاریخهای تازه برای برگزاری آن در ایران منتشر شد، ایتیاس خبر داد که در راستای «پایبندی به قانون تحریمهای ایالات متحده» علیه ایران برگزاری آزمونهای زبان انگلیسی تافل و جیآرای را «بلافاصله به حال تعلیق درآورده» است.
روز شنبه، هفتم شهریور، شماری از کاربران ایرانی در شبکههای اجتماعی تصاویری از پیامهای لغو آزمون تافل و نبود مرکز یا تاریخ آزمون در سامانه ثبتنام ایتیاس (ETS برگزارکنندهٔ آزمون تافل) منتشر کرده بودند.
به گفته برخی از این داوطلبان، آزمون تافل تا همین روزهای اخیر در ایران برگزار میشده، اما پس از تصمیم تازه اوفک، پیامهای لغو برای شماری از متقاضیان ارسال شده است.
این تحولات چند روز پس از تعلیق یکی از معافیتهای تحریمی آمریکا در زمینهٔ خدمات آموزشی به ایرانیان رخ میدهد.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (اوفک) روز دوم شهریور مجوز عمومی موسوم به «G» را که از سال ۲۰۱۴ برخی تبادلات دانشگاهی و ارائه خدمات آموزشی به ایرانیان را مجاز میکرد، برای مدت نامحدود به حالت تعلیق درآورد.
در همین زمینه دوئولینگو، شرکت آمریکایی سازندهٔ اپلیکیشن آموزش زبان که آزمون آنلاین انگلیسی آن از سوی بسیاری از دانشگاهها پذیرفته میشود، روز شنبه، هفتم شهریورماه، در صفحهٔ رسمی پشتیبانی خود اعلام کرد که این آزمون در ایران و برای افرادی که از مدارک هویتی ایرانی استفاده میکنند، در دسترس نیست.
ایتیاس در بیانیه خود خطاب به رادیوفردا گفته است که هنوز مشخص نیست محدودیتهای گزارششده چه دامنهای دارند و برای چه مدت ادامه خواهند داشت، اما «فعالانه تلاش میکند تا راههای موجود برای ارائه دوباره این خدمات» را بیابد.
مجوز عمومی G که اوفک در مارس ۲۰۱۴ صادر کرد، از جمله به دانشگاههای معتبر آمریکایی اجازه میداد با دانشگاههای ایران برنامههای تبادل دانشگاهی داشته باشند و برخی خدمات آموزشی را به دانشجویان ایرانی ارائه کنند.
دامنهٔ این مجوز به تبادل دانشجو محدود نبود. بر اساس توضیحات رسمی اوفک، برگزاری آزمونهای گواهی حرفهای، آزمونهای ورودی دانشگاه، از جمله آزمونهای استاندارد چندگزینهای، و خدمات لازم یا مورد نیاز برای پذیرش در مؤسسات دانشگاهی آمریکا نیز مشمول این معافیت بود.
در متن مجوز نام آزمونهایی مانند تافل، جیآرای یا دوئولینگو بهطور مشخص ذکر نشده، اما تعلیق آن میتواند ارائهٔ خدمات شرکتهای آمریکایی فعال در زمینهٔ آزمونهای آموزشی و دانشگاهی به ایرانیان را تحت تأثیر قرار دهد.
این مقررات نیز لزوماً تنها به خدمات ارائهشده در داخل ایران محدود نمیشد. در برخی موارد، مجوز G خدمات به افرادی را نیز در بر میگرفت که خارج از ایران حضور داشتند، اما محل اقامت معمول آنها ایران بود.
به همین دلیل، هنوز روشن نیست ایرانیانی که برای شرکت در آزمونهایی مانند تافل به کشورهای دیگر سفر میکنند، تا چه اندازه تحت تأثیر تصمیم تازه قرار خواهند گرفت و آیا شرکتهای برگزارکننده میتوانند بر اساس مجوزهای دیگری به آنها خدمات ارائه کنند یا نه.
اوفک همزمان با تعلیق مجوز G چند معافیت تحریمی دیگر مرتبط با ایران را نیز به حالت تعلیق درآورد و یک مجوز موقت برای پایان دادن به فعالیتهایی صادر کرد که پیشتر بر اساس این معافیتها مجاز بودند.
این دورهٔ گذار تا هشتم سپتامبر (۱۷ شهریور) ادامه دارد، اما به معنای الزام شرکتها به ادامهٔ ارائهٔ خدمات تا آن تاریخ نیست و آنها میتوانند پیش از پایان این مهلت فعالیتهای مشمول مجوزهای تعلیقشده را متوقف کنند.
تعلیق این معافیتها بخشی از تشدید فشار اقتصادی دولت دونالد ترامپ بر جمهوری اسلامی ایران است. وزارت خزانهداری آمریکا گفته است این اقدام در چارچوب تغییر سیاست واشینگتن در قبال ایران و در ادامهٔ جنگ اخیر انجام میشود.
این در حالی است که خدمات آموزشی و امکان شرکت در آزمونهای بینالمللی مستقیماً با دسترسی افراد عادی به آموزش و فرصتهای تحصیلی مرتبط است و محدود شدن آنها میتواند دانشجویان و متقاضیان ایرانی را نیز مستقیماً تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، ابعاد کامل تأثیر تصمیم تازه بر آزمونهای زبان، فرایند پذیرش دانشگاهها، پرداخت هزینههای درخواست پذیرش و دیگر خدمات آموزشی مورد استفادهٔ شهروندان ایرانی هنوز روشن نیست.