گزارشهای تازه از چند منطقه ایران نشان میدهد کارگران همزمان با گسترش بحران اقتصادی، پیامدهای جنگ و افزایش هزینههای زندگی، با تعویق دستمزد، اخراج و نبود امنیت شغلی روبهرو شدهاند. در همین حال، انتشار گزارشهایی درباره احتمال وثیقهگذاری داراییهای سازمان تامین اجتماعی، نگرانی کارگران و بازنشستگان را افزایش داده است.
شماری از نیروهای عملیاتی و ترخیصکاران بندر شهید رجایی به ایلنا گفتهاند پس از جنگ ۴۰ روزه و کاهش تردد کشتیها، بسیاری از شرکتهای پیمانکاری فعالیت خود را محدود کرده یا نیروهایشان را کنار گذاشتهاند.
یکی از کارکنان یک شرکت ترخیصکاری گفته است چهار ماه است نه به کار فراخوانده شده و نه دستمزدی دریافت کرده است. به گفته او، شرکت از صدور نامه رسمی «عدم نیاز» نیز خودداری میکند؛ اقدامی که امکان مراجعه برای دریافت بیمه بیکاری را از کارگران گرفته و آنها را در بلاتکلیفی نگه داشته است.
کارگران بندر میگویند برخی شرکتها همچنان دستمزدها را براساس ارقام سال گذشته پرداخت میکنند و نیروهای باسابقه را با کارگران دارای ارتباط با پیمانکاران جایگزین کردهاند. یکی از کارگران مدعی شده است حدود یکسوم نیروهای بندر در ماههای گذشته اخراج شدهاند؛ آماری که مقامهای دولتی یا مسئولان بندر آن را تایید نکردهاند.
بخشی از نیروی کار بندر را کارگران مهاجر افغانستانی و کارگران بلوچ تشکیل میدهند که به گفته منابع کارگری، بدون قرارداد رسمی، بیمه یا تجهیزات ایمنی مناسب فعالیت میکنند. آنها در محوطههای نگهداری گوگرد و سنگآهن، گاه تا ۱۴ ساعت در گرما و رطوبت شدید کار میکنند و در صورت بروز حادثه، امکان محدودی برای پیگیری حقوقی دارند.
کارگران رسمی نیز از قراردادهای کوتاهمدت، تهدید به قرار گرفتن در فهرست سیاه پیمانکاران و دستمزدهایی شکایت دارند که هزینه مسکن و زندگی در بندرعباس را پوشش نمیدهد. برخی از اخراجشدگان گفتهاند برای تامین مخارج خانواده به رانندگی یا کارهای روزمزد روی آوردهاند.
بحران کارگری در بندر شهید رجایی در حالی ادامه دارد که انفجار ششم اردیبهشت ۱۴۰۴ در این بندر، دستکم ۵۸ کشته و خسارتهای گسترده بر جای گذاشت. شماری از کارگران میگویند آثار جسمی و روانی آن حادثه همچنان باقی است و پس از جنگ و محاصره دریایی، ناامنی شغلی و فشار معیشتی آنها شدت گرفته است.
منابع کارگری در سیستانوبلوچستان نیز از پرداختنشدن دو ماه دستمزد ۳۵ کارگر شرکت صنایع غذایی «سیمای چابهار» در شهرک صنعتی پسابندر خبر دادهاند. حدود ۲۰ نفر از این کارگران مهاجر افغانستانی و ۱۵ نفر کارگر بلوچ هستند.
کارگران بلوچ این مجموعه گفتهاند پیگیری دستمزدهای معوق با تهدید کارفرما همراه است و آنها از امنیت شغلی برخوردار نیستند. مدیران شرکت و مقامهای اداره کار تاکنون درباره این ادعاها توضیحی ندادهاند.
در شوش نیز حقوق مرداد ۱۸۰ کارگر پیمانکاری شهرداری تا روز سهشنبه ۱۰ شهریور پرداخت نشده است. این کارگران گفتهاند پیمانکار سابق، پایان قرارداد با شهرداری را دلیل پرداختنشدن دستمزدها اعلام کرده و پیمانکار جدید نیز هنوز معرفی نشده است.
کارگران برای پیگیری مطالبات خود به دفتر شهردار و معاونان او مراجعه کردند، اما موفق به دیدار با آنها نشدند. به گفته کارگران، حقوق کارکنان رسمی و قرارداد حجمی شهرداری پرداخت شده، اما نیروهای پیمانکاری همچنان در انتظار دریافت دستمزد خود هستند.
از: ايراان واير
