مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، روز سهشنبه اول سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵) گفت اگر ایالات متحده به تعهدات خود در یادداشت تفاهمی که در ماه ژوئن برای پایان دادن به جنگ میان دو کشور به آن دست یافته بودند بازگردد، تهران نیز «بلافاصله» اقدام متقابل خواهد کرد.
پزشکیان این اظهارات را در سخنرانی خود در بیست و ششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان مطرح کرد. او گفت آمریکا کمتر از دو هفته پس از امضای این توافق به تعهدات خود پشت کرده و این روند همچنان ادامه دارد.
رئیسجمهوری ایران با تاکید بر اینکه «نقض تعهدات آمریکا با پاسخ متناسب ایران مواجه شد»، افزود: «چنانچه آمریکا به تعهدات خود در یادداشت تفاهم مزبور بازگردد، جمهوری اسلامی ایران نیز بلافاصله عمل متقابل خواهد کرد.»
همزمان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز روز دوشنبه گفت آمریکا باید به تعهدات خود و یادداشت تفاهم دوجانبه پایبند باشد. آقای عراقچی در گفتوگو با تلویزیون دولتی ایران در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در بیشکک گفت: «آن وقت میتوانیم از این وضعیت خارج شویم.»
آقای عراقچی همراه هیئت ایرانی به ریاست پزشکیان در قرقیزستان حضور دارد.
آقای پزشکیان همچنین در بخش دیگری از سخنرانی خود در این اجلاس گفت که ایران در پی جنگ نیست و مدعی شد جمهوری اسلامی در عمل به تعهدات و پیمانهای بینالمللی خود سابقهای درخشان دارد.
اظهارات پزشکیان در حالی مطرح میشود که درگیری میان ایران و آمریکا از بامداد دوشنبه ۳۱ اوت ۲۰۲۶ (۹ شهریور ۱۴۰۵) بار دیگر تشدید شده است. آمریکا اعلام کرد دو پرتابگر ایرانی را در جزیره لارک هدف قرار داده است. رئیسجمهوری ایران ساعاتی پس از حمله آمریکا به جزیره لارک گفته بود ایران خواهان جنگ نیست اما در برابر هرگونه تجاوز «هرگز آرام نخواهد نشست» و «پاسخ قاطعی به متجاوزان» خواهد داد.
پزشکیان همچنین در سخنرانی خود حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را نقض اصول منشور ملل متحد و حقوق بینالملل خواند و گفت بیتوجهی به قواعد بینالمللی و تداوم رویکردهای مبتنی بر زور، امنیت و ثبات منطقه را تهدید میکند.
رئیسجمهوری ایران در بخش دیگری از سخنانش بر ضرورت تقویت همکاری کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در حوزههای امنیتی و اقتصادی تاکید کرد و پیشنهادهایی از جمله ایجاد «بانک سازمان همکاری شانگهای»، اتحادیه بیمه صادراتی و سرمایهگذاری و «کنسرسیوم انرژی سازمان همکاری شانگهای» را مطرح کرد.
او همچنین پیشنهاد ایجاد یک مرکز راهبردی مطالعات امنیتی و یک مجمع پارلمانی برای کشورهای عضو این سازمان را ارائه کرد.
