
منبع تصویر،AFP via Getty Images
نویسنده: مهرنوش پورضیایی، بیبیسی درواشنگتن
در حالی که واشنگتن تلاش میکند دستاوردهای نظامی خود را در یکی از پرتنشترین روزهای درگیری در تنگه هرمز برجسته کند، نگاه رسانههای آمریکایی بیش از پیش به آشفتگیهای داخلی پنتاگون معطوف شده است. افشای جزئیات تازه درباره استعفای وزیر نیروی زمینی آمریکا و تصمیم وزارت دفاع برای محدود کردن دسترسی به اسناد فرماندهی پس از آشکار شدن اختلافات درونی، نشانههایی از تضعیف جایگاه پیت هگست، وزیر دفاع را نمایان کرده است. وزیری که زمانی یکی از چهرههای مورد اعتماد ترامپ محسوب میشد، اکنون نه تنها زیر فشار منتقدان دموکرات، بلکه در معرض انتقاد بخشی از جمهوریخواهان نیز قرار گرفته است.
والاستریت ژورنال در گزارشی اختصاصی خبر داده که وزیر دفاع آمریکا، بی سروصدا در حال تمدید مأموریت نیروهای نظامی این کشور تا پایان سال میلادی آینده است. این روزنامه به نقل از منابع آگاه خبر نوشته است که این کار «برای بازگذاشتن دست رئيس جمهور در قبال گزینههای احتمالی آینده» انجام می شود.
این روزنامه همچنین، با اشاره به مواضع دونالد ترامپ، نوشته است که رئیسجمهوری آمریکا از یک سو در گفتوگو با مشاورانش نسبت به ایده «اعلام رسمی پایان جنگ» ابراز علاقه کرده و از سوی دیگر، از تداوم وضعیت فعلی شامل محاصره دریایی، ادامه تحریمها و حملات موردی نیز ناراضی به نظر نمیرسد.
پنتاگون در این میان ناچار است حدود ۵۰ هزار نیروی نظامی و ۱۹ شناور جنگی، از جمله دو ناو هواپیمابر، را در منطقه نگه دارد تا در صورت نیاز، گزینههای مختلف همچنان روی میز دونالد ترامپ باقی بماند.
وزارت دفاع آمریکا همچنین در نامهای به خانواده نیروهای تیپ ۸۲ هوابرد ارتش از احتمال تمدید ماموریت آنها تا پایان سال آینده میلادی خبر داده است.
به نوشته نیویورک تایمز، چنین تصمیمی به معنای ادامه طولانیمدت عملیات گسترده پشتیبانی و تدارکاتی برای نیروهای آمریکایی حاضر در منطقه است. نزدیک به ۲۰ هزار نفر از این نیروها روی شناورهای نظامی مستقر هستند و هر هفته به حدود ۴۵۰ هزار وعده غذا و هشت میلیون گالن سوخت نیاز دارند.
در همین حال واشنگتن پست خبر داده است که فاش شدن اختلافات درونی در پنتاگون و مخالفت برخی فرماندهان ارشد با تصمیمهای پیت هگست، باعث شده که پنتاگون دههها سند طبقهبندیشده را از یک پورتال داخلی این وزارتخانه حذف کند. به گفته سه منبع بدون نام، اسناد مرتبط با «دفتر دستورهای وزیر دفاع»، سندی که محل و آمادهبهکاری ناوها، یگانها و تسلیحات آمریکا را ثبت میکند از دسترس خارج شده است. این سند در شرایط عادی به فرماندهان ارشد امکان میدهد ضمن اجرای دستورهای درج شده در این سند، مخالفت رسمی خود را هم ثبت کنند. همین مخالفتهای رسمی با تصمیمهای وزیر دفاع، پیشتر در گزارش دیگری از واشنگتن پست فاش شده بود. گزارشی که برای نخستینبار اختلافنظر چند فرمانده ارشد جنگ با پیت هگست را آشکار کرد.
یک مقام پیشین وزارت دفاع به واشنگتن پست گفته است حذف یا محدودکردن دسترسی به این سند میتواند برنامهریزیهای فوری را برای فرماندهان کندتر و دشوارتر کند.
مجله آتلانتیک هم به موضوع استعفای دن دریسکول، وزیر نیروی زمینی از وزارت دفاع پرداخته و نوشته است دن دریسکول، که خبر استعفایش به تازگی جنجالی شد، هفته گذشته طی دیداری با دونالد ترامپ در کاخ سفید مستقیما نگرانیهایش را درباره آینده ارتش آمریکا به رهبری پیت هگست با رئيس جمهور مطرح کرده است.
به گفته یکی از چهار منبع آگاه آتلانتیک، دونالد ترامپ از شنیدن توضیحات دریسکول درباره تعداد بالای ژنرالها و مقامهای ارشد دیگری که به دستور پیت هگست اخراج شدهاند، یا مجبور به کنارهگیری شده یا از ترفیع بازماندهاند، شگفتزده شده است.
بر این اساس آقای دریسکول به رئیس جمهور آمریکا گفته است با شمار بالای رهبران و فرماندهان ارشدی که از مجموعه خارج شدهاند ارتش آمریکا نمیتواند آنگونه که باید خود را متحول و بازسازی کند. در همین دیدار، آقای دریسکول که از حامیان و وفاداران به رئيس جمهوری آمریکا محسوب میشود، او را از استعفای خود مطلع کرده است.
به گزارش آتلانتیک، برکناریهای گسترده در دوره وزارت پیت هگست موجب شده است ارتش آمریکا، با وجود حفظ بیش از ۴۵۰ هزار نیروی فعال در جهان، با کمترین شمار ژنرالها در تاریخ خود روبهرو باشد.
منبع تصویر،U.S. Navy photo via Raytheon
نیویورک تایمز: چه سلاحی در کوهستک به کار رفت؟
نیویورک تایمز در گزارشی تحقیقی، شواهد مربوط به حمله اخیر آمریکا به یک منطقه مسکونی در کوهستک را بررسی کرده و به نقل از کارشناسان مستقل تسلیحاتی نوشته است که در این حمله از بمبهای هدایتشونده استفاده شده است.
به نوشته این روزنامه، تریور بال، کارشناس پیشین خنثیسازی مواد منفجره در ارتش آمریکا، گفته است بالهها و بخش انتهایی بدنه بهجا مانده در محل با قطعات بمبهای سامانه تسلیحاتی مشترک برد بلند (JSOW) مطابقت دارد؛ مهماتی که پیشتر نیز در حملات آمریکا در یمن و ونزوئلا به کار رفته است.
نیویورک تایمز همچنین مینویسد ویدیویی که فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) همزمان با اعلام حمله به ایران منتشر کرد، یک بمب JSOW را در زیر بال یک جنگنده آمریکایی در حال پرواز نشان میدهد.
عادل حق، استاد حقوق بینالملل در دانشکده حقوق دانشگاه راتگرز، به این روزنامه گفته است ارتش آمریکا باید درباره این حمله پاسخگو باشد، زیرا این حمله «در ظاهر غیرقابل توضیح و غیرقابل دفاع به نظر میرسد و هیچ نشانهای از وجود یک هدف نظامی در اطراف ساختمان هدف قرار گرفته دیده نمیشود.»
به نوشته نیویورک تایمز، حمله به کوهستک چهارمین حمله آمریکا در جریان جنگ با ایران است که هدف قرار دادن ساختمانهایی بدون کاربری آشکار نظامی در آن به کشته شدن غیرنظامیان منجر شده است.
«ساختار فریبنده قدرت در ایران»
منبع تصویر،khamenei.ir
نهال طوسی، خبرنگار ارشد سیاست خارجی نشریه پولیتیکو، در مقالهای به یکی از پرسشهای کلیدی که از آغاز جنگ ذهن مقامهای دولت دونالد ترامپ را به خود مشغول کرده پرداخته است: چرا حکومت ایران از هم نپاشیده است؟
به باور او، بخشی از محاسبات نادرست دولت ترامپ از بیتوجهی به یکی از بنیادیترین اصول جنگ ناشی میشود: شناخت دشمن. او مینویسد در کنار تامین تسلیحات و حفظ ائتلافها، درک درست از تواناییها، محدودیتها و ظرفیت تابآوری طرف مقابل نقشی تعیینکننده در نتیجه هر درگیری دارد.
به عقیده نویسنده، بخشی از مشکل به برداشت نادرست مقامهای آمریکایی از ساختار قدرت در جمهوری اسلامی بازمیگردد. ساختاری که طی چند دهه گذشته با وجود جناحهای رقیب و مراکز قدرت موازی به حیات خود ادامه داده، اما هرگز به شکافی از جنس آنچه برخی مقامهای آمریکایی به آن امید بستهاند منجر نشده است.
او مینویسد: «افرادی درون حکومت کنار گذاشته شدهاند، اما این نظام طی نزدیک به پنج دهه، حتی در دوره جنگهای طولانی، انسجام خود را حفظ کرده است. جمهوری اسلامی هیچگاه دچار شکاف یا فروپاشی نشده است.»
نویسنده پولیتکو بیتوجهی به این مسئله را پاشنه آشیل تصمیم گیری دولت دونالد ترامپ دانسته است و هشدار میدهد که تکیه بر فرض «شکاف عمیق در حکومت» میتواند به محاسبات نادرست در مذاکرات، تحریمها و حتی اقدامات نظامی منجر شود.
او میگوید کاخ سفید همچنان معتقد است ایران را بهتر از منتقدان و تحلیلگران بیرون از دولت میشناسد. نویسنده برای نشان دادن این نگاه به اظهارات آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، استناد میکند که گفته است: «این تحلیلگران بیرون از گود صرفا نظریهپردازی میکنند. تصور اینکه آنها موضع ایران را بهتر از مذاکرهکنندگان آمریکایی میفهمند که مستقیما با مقامهای ایرانی گفتگو کردهاند، مضحک است.»
نهال طوسی میگوید ایران در شرایط کنونی «به شکلی غیرمعمول آسیبپذیر» است؛ کشوری که به گفته او هرگز تا این اندازه منزوی نبوده و چنین سطحی از فشار را تجربه نکرده است.
او مینویسد: «نهادهای نظامی و زرادخانههای ایران ضربات سنگینی متحمل شدهاند. دهها نفر از مقامهای ارشد، از جمله رهبر پیشین آن، در روزهای نخست جنگ کشته شدند. ایران تحت محاصره دریایی آمریکا قرار دارد، با تحریمهای بیشتری روبهرو شده و همچنان هدف حملات هوایی آمریکا است.»
با این حال، خانم طوسی میافزاید میان کارشناسان مسائل ایران و مقامهای کنونی و پیشین دولت که با پولیتیکو گفتوگو کردهاند، بر سر یک موضوع اتفاق نظر وجود دارد: «تغییر مواضع و جابهجاییهای ظاهری در ساختار قدرت ایران پدیده تازهای نیست. اختلافها بیشتر بر سر تاکتیکهاست، نه اهداف راهبردی و کلان.»
آنچه از این گزارشها برمیآید، در نگاه اول ممکن است تصویری از یکدستی در حکومت ایران و شکاف در وزارت دفاع آمریکا ارائه دهد. اما شاید روایت مهمتر، تفاوت فضای رسانهای و اطلاعاتی در دو کشور درگیر جنگ باشد. در ایران، رسانهها امکان چندانی برای به چالش کشیدن سیاستهای حکومت یا گزارش اختلافها در سطوح بالای قدرت ندارند. در مقابل، در آمریکا، با وجود تلاش دولت برای مهار نشت اطلاعات و حفظ کنترل بر روایت رسمی، رسانهها توانستهاند از مخالفت فرماندهان ارشد با وزیر دفاع، کنارهگیری وزیر ارتش و حتی جزئیات حمله جنجالی به یک مراسم عروسی در جنوب ایران گزارش دهند.
تفاوت اصلی شاید نه در وجود یا نبود اختلاف، بلکه در میزان آشکار شدن آن باشد؛ در یک سو، شکافها و مخالفتها عمدتاً از نگاه افکار عمومی پنهان میماند و در سوی دیگر، رسانههای مستقل همچنان میتوانند بخشی از این کشمکشها را به عرصه عمومی بکشانند.