دولت عراق روز شنبه در پی متهم شدن شبهنظامیان داخلی مورد حمایت ایران به حمله و تعطیلی یک خط لوله نفتی حیاتی در عربستان سعودی، اقدامات زودهنگامی را برای مهار تبعات سیاسی و امنیتی این حادثه آغاز کرد.
بغداد با تایید اینکه حملات از داخل خاک عراق هدایت شده، ضمن برکناری یک فرمانده ارشد نظامی، متعهد به انجام تحقیقات کامل شد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که فشارهای بینالمللی بر بغداد برای جلوگیری از کمک شبهنظامیان داخلی به سایر گروههای نیابتی ایران در منطقه به اوج خود رسیده است؛ فشارهایی که همزمان با پیشروی گسترده حوثیها در سواحل غربی یمن و ضربه سنگین به ائتلاف تحت رهبری عربستان، خطر تشدید جنگ در منطقه را افزایش داده است.
پیشتر دولت عراق ضربالاجلی تا ۳۰ سپتامبر برای خلع سلاح گروههای غیردولتی تعیین کرده بود، اما چند گروه از قدرتمندترین شبهنظامیان اعلام کردهاند که از این دستور پیروی نخواهند کرد.
تحقیقات بغداد و تعطیلی خط لوله شرق به غرب عربستان
دولت عراق در بیانیهای بامداد شنبه اعلام کرد طبق بررسیهای اولیه، حملات پهپادی به خط لوله شرق به غرب عربستان از نقطهای در استان میسان در مرز با ایران شلیک شده است. در پی این گزارش، علی الزیدی، نخستوزیر عراق، دستور آغاز تحقیقات از فرماندهی عملیات این استان را صادر و فرمانده آن را از سمت خود برکنار کرد.
عربستان سعودی روز جمعه پس از این حمله پهپادی، فعالیت این خط لوله فراملی را به عنوان «اقدامی پیشگیرانه» متوقف کرد. وزارت امور خارجه عربستان در بیانیهای اعلام کرد که این حمله از خاک عراق صورت گرفته است اما در عین حال تاکید کرد که ریاض برای دادن «فرصت به دولت عراق جهت اتخاذ تدابیر لازم»، دست به اقدام تلافیجویانه نخواهد زد.
این خط لوله که در دهه ۱۹۸۰ احداث شده، نقش کلیدی در صادرات نفت عربستان پس از مسدود شدن تنگه هرمز ایفا کرده است. طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، عربستان تا اوایل ژوئن صادرات نفت خود از بندر دریای سرخ در انتهای این خط لوله را به بیش از ۵ میلیون بشکه در روز (بیش از دو برابر) رسانده بود. شبهنظامیان عراقی پس از حملات ۲۸ فوریه آمریکا و اسرائیل به ایران، حملاتی را به اهداف مرتبط با آمریکا در داخل و خارج از عراق انجام داده و در حملات به عربستان نیز با حوثیها هماهنگ شدهاند.
بسته شدن دو گذرگاه مرزی مهم میان ایران و عراق
در اقدامی که به نظر میرسد با این تحقیقات مرتبط باشد، خبرگزاری رسمی عراق روز شنبه از مسدود شدن دو گذرگاه مرزی شلمچه و چذابه با ایران خبر داد. گزارشها حاکی است که مقامات عراقی با حضور در مرز، در حال بررسی «تخلفات و قانونشکنیهای» گذشته در این مبادلات هستند.
رسانههای دولتی ایران نیز تایید کردند که کلیه رفتوآمدهای مسافری و تجاری از این دو مرز تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.
پیشتر در ماه ژوئیه، عربستان و ایالات متحده موضع شبهنظامیان عراقی را در پاسخ به حملات پهپادی به تاسیسات نفتی عربستان که حوثیها مسئولیت آن را پذیرفته بودند، بمباران کردند. منابع منطقهای به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتهاند که حوثیها در برنامهریزی و اجرای آن حملات به شبهنظامیان عراقی کمک کرده بودند.
