زنان محکوم به اعدام در ایران؛ هشت پرونده سیاسی، امنیتی و اعتراضی
-
خبرگزاری هرانا – دستکم هشت زن زندانی به نامهای پخشان عزیزی، ارغوان فلاحی، زهرا شهباز طبری، مریم هداوند، مهناز چاردولی، لیلا ابوالحسنی، ترانه رحیمی و سودا (مرضیه) ابراهیمی شمسآبادی در زندانهای مختلف ایران با حکم اعدام مواجهاند. احکام این زنان در پروندههایی با اتهاماتی از جمله «بغی»، «محاربه» و «افساد فیالارض» صادر شده است؛ احکام اعدام پخشان عزیزی و ارغوان فلاحی در دیوان عالی کشور تأیید شده و پرونده شماری دیگر همچنان در مراحل بدوی قرار دارد. در این گزارش، آخرین وضعیت قضایی و روند پرونده هر یک از این زندانیان بررسی شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، بررسی پروندههای قضایی زنان زندانی نشان میدهد که دستکم هشت زن در نقاط مختلف کشور با احکام اعدام مواجه هستند.
چهار تن از این زنان، مریم هداوند، مهناز چاردولی، لیلا ابوالحسنی و ترانه رحیمی، در پروندههایی مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ به اعدام محکوم شدهاند. سودا (مرضیه) ابراهیمی شمسآبادی نیز در پروندهای مرتبط با تحولات امنیتی همزمان با جنگ با حکم اعدام مواجه است. پخشان عزیزی، ارغوان فلاحی و زهرا شهباز طبری در پروندههای جداگانه سیاسی و امنیتی به اعدام محکوم شدهاند.
این احکام توسط شعب مختلف دادگاههای انقلاب تهران، اصفهان، رشت و بندرعباس صادر شده است. در میان قضات صادرکننده این احکام، نام ایمان افشاری، ابوالقاسم صلواتی، وحید همتنژاد، مرتضی براتی، محمدرضا توکلی، محمدعلی درویشگفتار و قاضی حاجیزاده دیده میشود.
بر اساس آخرین اطلاعات موجود، احکام اعدام پخشان عزیزی و ارغوان فلاحی در دیوان عالی کشور تأیید شده است. زهرا شهباز طبری نیز پس از نقض نخستین حکم اعدام خود، بار دیگر در شعبه همعرض به اعدام محکوم شده است. احکام اعدام پرونده پنج زن دیگر همچنان در مراحل بدوی یا فرجامخواهی قرار دارد.
در ادامه، به آخرین وضعیت و روند پرونده قضایی هر یک از این زندانیان پرداخته شده است:
۱- پخشان عزیزی، محبوس در زندان اوین، یکی از زنان محکوم به اعدام در پروندههای سیاسی و امنیتی است. وی در تاریخ ۱۳ مردادماه ۱۴۰۲ در تهران بازداشت شد و در مردادماه ۱۴۰۳ توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ایمان افشاری، از بابت اتهام «بغی از طریق عضویت در جمعیتهای معارض کشور» به اعدام و چهار سال حبس محکوم شد. حکم اعدام خانم عزیزی در دیماه همان سال در دیوان عالی کشور تأیید شد و درخواستهای اعاده دادرسی او نیز رد شده است.
۲- ارغوان فلاحی، دیگر زن محکوم به اعدام، در زندان اوین نگهداری میشود. وی در بهمنماه ۱۴۰۳ در تهران بازداشت شد و پروندهاش در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی مورد رسیدگی قرار گرفت. خانم فلاحی از بابت اتهام «بغی از طریق عضویت در گروههای مخالف حکومت و اقدام مسلحانه» به اعدام محکوم شد. حکم صادرشده علیه وی در مردادماه ۱۴۰۵ در دیوان عالی کشور به تایید رسید.
۳- زهرا شهباز طبری، ۶۸ ساله و محبوس در زندان لاکان رشت، از دیگر زنان محکوم به اعدام در پروندههای سیاسی و امنیتی است. وی در فروردینماه ۱۴۰۴ در منزل خود در رشت بازداشت شد. خانم شهباز طبری ابتدا توسط شعبه اول دادگاه انقلاب رشت، به ریاست قاضی احمد درویش گفتار به اعدام محکوم شد، اما این حکم در دیوان عالی کشور نقض شد. پرونده پس از آن برای رسیدگی مجدد به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت به ریاست محمدعلی درویشگفتار ارجاع شد و این شعبه در تاریخ ۲۵ فروردینماه ۱۴۰۵ بار دیگر او را از بابت اتهام «بغی از طریق عضویت و فعالیت در یکی از گروههای اپوزیسیون» به اعدام محکوم کرد.
۴- مریم هداوند، ۴۵ ساله و مادر دو فرزند، در زندان اوین به سر میبرد. وی در ارتباط با وقایع ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ در پاکدشت و در پروندهای مشترک با سه متهم دیگر بازداشت شد. پرونده آنان در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ایمان افشاری مورد رسیدگی قرار گرفت. خانم هداوند از بابت اتهاماتی از جمله «مشارکت در قتل دو نیروی بسیج»، «تحریق عمدی یک مکان مذهبی»، «تخریب اموال عمومی» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به اعدام محکوم شده است. حکم صادرشده علیه او بر اساس آخرین اطلاعات موجود در مرحله بدوی قرار دارد.
۵- مهناز چاردولی، محبوس در زندان قرچک ورامین، در پروندهای مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در تهران تحت پیگرد قرار گرفت. وی به همراه مهدی ناظر در یک پرونده مشترک در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی محاکمه شد. «حمله به یک مسجد با کوکتل مولوتوف»، «حضور در تجمعات» و «اجتماع و تبانی» از جمله اتهامات مطرحشده علیه او است. بر اساس اطلاعات موجود، برای خانم چاردولی حکم اولیه اعدام صادر شده اما وضعیت این حکم در دیوان عالی کشور هنوز مشخص نشده است.
۶- لیلا ابوالحسنی، حدوداً ۴۳ ساله و مادر دو دختر نوجوان، در زندان دولتآباد اصفهان نگهداری میشود. وی در تاریخ ۱۸ دیماه ۱۴۰۴، همزمان با اعتراضات در شاهینشهر اصفهان بازداشت شد. شعبه پنجم دادگاه انقلاب اصفهان به ریاست وحید همتنژاد، او را از بابت اتهام «محاربه» به اعدام محکوم کرد. پس از اعتراض وکیل، پرونده برای فرجامخواهی به دیوان عالی کشور ارسال شده است. یک منبع نزدیک به خانواده این زندانی پیش تر به هرانا گفته بود که اتهام خانم ابوالحسنی به حضور و تصویربرداری از محل آتشسوزی یک فروشگاه مربوط میشود، در حالی که مقامات قضایی او را به نقش داشتن در این آتشسوزی متهم کردهاند.
۷- ترانه رحیمی، دیگر زن محکوم به اعدام در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، در زندان دولتآباد اصفهان محبوس است. وی به همراه شماری از معترضان در اصفهان بازداشت و پرونده او در قالب پروندهای موسوم به «میدان شهدای اصفهان» مورد رسیدگی قرار گرفت. شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان با حضور قضات مرتضی براتی و محمدرضا توکلی، خانم رحیمی و ۹ متهم دیگر را هر یک به اعدام و ۱۱ سال حبس محکوم کرد. اتهامات مطرحشده در این پرونده شامل «محاربه از طریق حمل سلاح سرد»، «تخریب اموال عمومی»، «اجتماع و تبانی» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» است. حکم وی در مرحله بدوی قرار دارد.
۸- سودا (مرضیه) ابراهیمی شمسآبادی، ۳۲ ساله و محبوس در زندان بندرعباس، تنها زن این فهرست است که حکم اعدام او در پروندهای مرتبط با تحولات امنیتی همزمان با جنگ صادر شده است. وی در تاریخ ۹ فروردینماه توسط ماموران وزارت اطلاعات بازداشت و سپس در دادگاه انقلاب بندرعباس به ریاست قاضی حاجیزاده محاکمه شد. خانم ابراهیمی شمسآبادی از بابت اتهام «افساد فیالارض» و اتهاماتی از جمله «توهین به رهبری»، «فعالیت رسانهای و تبلیغی برخلاف امنیت ملی»، «اقدام اطلاعاتی و امنیتی به نفع دولتهای متخاصم» و «عکسبرداری از محل نظامی و ارسال تصاویر برای رسانههای فارسیزبان خارج از کشور» به اعدام محکوم شده است. حکم صادرشده علیه وی در مرحله اولیه قرار دارد.
بیتا همتی و وریشه مرادی؛ نقض حکم اعدام و ادامه بلاتکلیفی در رسیدگی مجدد
در کنار هشت زنی که بر اساس آخرین اطلاعات موجود همچنان با حکم اعدام مواجه هستند، پرونده بیتا همتی و وریشه مرادی نیز به دلیل سابقه صدور حکم اعدام و ادامه روند رسیدگی قضایی قابل توجه است. احکام اعدام هر دو زندانی توسط دیوان عالی کشور نقض شده و پروندههای آنان برای رسیدگی مجدد به شعب همعرض ارجاع شده است؛ با این حال، وضعیت نهایی این پروندهها همچنان مشخص نیست.
وریشه مرادی که از مردادماه ۱۴۰۲ در بازداشت به سر میبرد، اواخر آبانماه ۱۴۰۳ توسط دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی از بابت اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد. این حکم اواخر آذرماه ۱۴۰۴ توسط دیوان عالی کشور نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع شد. جلسه رسیدگی مجدد به پرونده او که قرار بود در تیرماه ۱۴۰۵ در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران برگزار شود، به دلیل عدم حضور خانم مرادی لغو شد و تا زمان تنظیم این گزارش نتیجه نهایی رسیدگی مجدد مشخص نشده است.
بیتا همتی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، پیشتر توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ایمان افشاری از بابت اتهام «اقدام عملیاتی برای دولت متخاصم ایالات متحده و گروههای متخاصم» به اعدام و از بابت اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به پنج سال حبس تعزیری محکوم شده بود. حکم اعدام وی در خردادماه ۱۴۰۵ توسط دیوان عالی کشور نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع شد. خانم همتی که در تاریخ ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در تهران بازداشت شده، هماکنون در بند زنان زندان اوین نگهداری میشود. تحقیقات و بررسیهای هرانا در رابطه با نتیجه رسیدگی مجدد به پرونده وی و آخرین وضعیت قضایی او ادامه دارد.
