همزمان با انتشار تیزر فیلم مستند «حزبالله پیج میشود» Paging Hezbollah، جزئیات تازهای از عملیات انفجار پیجرهای اعضای حزبالله در سال ۲۰۲۴ منتشر شده است؛ از جمله روایت یوآو گالانت وزیر دفاع پیشین اسرائیل درباره تلاش این کشور برای جلوگیری از افشای عملیات در روزهای پیش از اجرای آن.
گالانت در مصاحبهای که بخشهایی از آن در زمان انجام مصاحبه مشمول سانسور نظامی اسرائیل بود گفت اسرائیل در نخستین هفته اوت متوجه شد یکی از اعضای حزبالله به پیجرها مشکوک شده است. به گفته او این فرد همراه با فرد دیگری و با «بهانههای مختلف» هدف قرار گرفت.
به گفته یوآو گالانت مدتی بعد مشخص شد تجهیزات ویژهای برای بررسی پیجرها در حال ورود به لبنان است. اسرائیل این تجهیزات را نیز هدف قرار داد و همزمان اهداف دیگری را زد تا حزبالله متوجه نشود که این حملات با عملیات پیجرها ارتباط دارند.
او گفت زمانی که مشخص شد برخی از پیجرها در حال بررسی هستند خطر افشای عملیات افزایش یافت و اسرائیل تصمیم گرفت پیش از آنکه حزبالله به طور کامل از ماجرا مطلع شود عملیات را اجرا کند.
پیجرها در سپتامبر ۲۰۲۴ منفجر شدند. گالانت گفت این عملیات که حدود یک دهه برای آن آمادهسازی شده بود بیش از دو هزار نفر را زخمی کرد و آسیبهایی در ناحیه انگشتان چشمها و رانها به جا گذاشت.
به گفته گالانت دستگاههای ارتباطی دیگری نیز برای مرحله اصلی عملیات آماده شده بودند. تعداد این دستگاهها چند برابر پیجرها بود و میزان مواد منفجره آنها نیز چند برابر بیشتر بود. این دستگاهها یک روز بعد منفجر شدند اما بیشترشان در انبارها قرار داشتند و به همین دلیل انفجار آنها تاثیر مورد انتظار بر حزبالله را نداشت.
گالانت گفت تنها در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۳ این اقدامات در قالب یک طرح واحد مطرح شده بودند. به گفته او در آن زمان طرحی برای «از بین بردن نیروی رزمی حزبالله با استفاده از دستگاههای ارتباطی» روی میز قرار داشت اما بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل در نهایت آن را لغو کرد.
این جزئیات با آنچه نتانیاهو نیز پیش تر درباره بخشی از عملیات گفته بود همخوانی دارد. او در آوریل ۲۰۲۵ گفت اسرائیل در هفته سوم سپتامبر متوجه شده بود حزبالله سه پیجر را برای بررسی به ایران فرستاده است. نتانیاهو همچنین گفته بود اسرائیل پیش از آن، یک دستگاه اسکن را که قرار بود برای بررسی پیجرها وارد شود، هدف قرار داده و فردی را که با آن کار میکرد نیز کشته است.
روزنامه جروزالم پست در گزارش خود درباره فیلم «حزبالله پیج میشود» Paging Hezbollah، جزئیات بیشتری درباره همین بخش از عملیات منتشر کرده است. بر اساس این گزارش ایران برای بررسی پیجرها یک دستگاه تصویربرداری با پرتو ایکس فرستاده بود و اسرائیل آن دستگاه را نیز هدف قرار داد و حمله را به شکلی انجام داد که به نظر برسد هدف اصلی چیز دیگری بوده است.
انتشار این اطلاعات با رفع محدودیتهای انتشار جزئیات مربوط به عملیات همراه شده است. فیلم مستند «حزبالله پیج میشود» Paging Hezbollah به کارگردانی جاستین پولک قرار است ۳۰ اکتبر در آمریکا منتشر شود و در آن بنیامین نتانیاهو و دیوید بارنیا رئیس پیشین موساد نیز درباره این عملیات صحبت کردهاند.
این فیلم همچنین روند نفوذ اسرائیل به شبکه ارتباطی حزبالله و چگونگی طراحی انتقال و وارد کردن دستگاههای ارتباطی مورد استفاده در عملیات را روایت میکند.
اشاره نتانیاهو به پیجرها در نشست عمومی سازمان ملل
نتانیاهو در سخنرانی خود در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به عملیات پیجرها اشاره کرد. او هنگام برشمردن حملات اسرائیل علیه گروههای مسلح منطقه گفت: ««پیجرها را به یاد دارید؟ حزبالله قطعا آنها را به یاد دارد.» او در سخنرانی سال قبل خود در این نشست گفته بود: «ما حزبالله را پیج کردیم و باور کنید آنها پیام را دریافت کردند.»
نتانیاهو در این سخنرانی با اشاره به عملیات سال ۲۰۲۴ گفت اسرائیل با این حملات حزبالله را تضعیف کرده و مدعی شد هزاران عضو این گروه در جریان عملیات از پا درآمدند. او همچنین گفت بخش بزرگی از زرادخانه موشکی حزبالله از بین رفته است. این اظهارات، روایت رسمی نتانیاهو از پیامدهای عملیات است و آمار مستقلی برای ادعای «هزاران» نفر در همان سخنرانی ارائه نشد.
آمار کشتهها و مجروحان عملیات دستگاههای ارتباطی علیه حزبالله
در موج نخست انفجارها که ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۴ با انفجار همزمان هزاران پیجر در لبنان و بخشهایی از سوریه آغاز شد، وزارت بهداشت لبنان شمار کشتهها را ۱۲ نفر و شمار مجروحان را حدود ۲۸۰۰ نفر اعلام کرد. در میان کشتهشدگان دستکم دو کودک و چند نیروی درمانی بودند. رویترز نیز بر اساس آمار وزارت بهداشت لبنان گزارش داد که ۱۲ نفر کشته و حدود ۲۸۰۰ نفر زخمی شدند.
سازمان جهانی بهداشت نیز شمار کشتهشدگان را ۱۲ نفر و شمار مجروحان را بین ۲۷۵۰ تا ۲۸۰۰ نفر اعلام کرد. این سازمان همچنین گزارش داد حدود ۴۶۰ نفر به جراحی چشم، صورت یا اندامها نیاز داشتند و حدود ۱۰۰ بیمارستان در درمان مجروحان مشارکت کردند.
روز بعد در ۱۸ سپتامبر موج دیگری از انفجارها این بار دستگاههای بیسیم و تجهیزات ارتباطی دیگر را هدف قرار داد. وزارت بهداشت لبنان برای موج دوم ۲۵ کشته و ۶۰۸ مجروح اعلام کرد.
این عملیات با واکنش جدی نهادهای حقوق بشری بینالمللی روبهرو شد. دفتر کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد که هدف قرار دادن همزمان هزاران نفر بدون اطلاع از اینکه دستگاهها در اختیار چه کسی بوده و در چه مکانی و چه شرایطی قرار داشتهاند، حقوق بینالملل حقوق بشر و در حد قابل اعمال حقوق بینالملل بشردوستانه را نقض میکند. تورک همچنین خواستار تحقیقات مستقل، کامل و شفاف و پاسخگو کردن کسانی شد که دستور حمله را داده یا آن را اجرا کردهاند.
دیدهبان حقوق بشر نیز با اشاره به کشته شدن دستکم دو کودک و دو نیروی درمانی در موج نخست گفت استفاده از وسایل انفجاریای که محل دقیق آنها قابل تعیین نیست و ممکن است در دست غیرنظامیان باشند میتواند حملهای «غیرقابل تفکیک» باشد. این نهاد خواستار تحقیقات فوری و بیطرفانه شد.
عفو بینالملل نیز خواستار تحقیقات بینالمللی شد و گفت اگر مسئولیت اسرائیل اثبات شود شواهد موجود نشان میدهد عاملان نمیتوانستند هنگام انفجار بدانند چه کسانی در اطراف دستگاهها هستند یا آیا دستگاهها فقط در اختیار نیروهای مسلح بودهاند. این سازمان این حملات را در صورت اثبات مسئولیت اسرائیل بدون تفکیک و ناقض حقوق بشردوستانه دانست و خواستار بررسی آنها به عنوان جنایت جنگی شد.
