
علیرضا رئیسی و علیرضا سپاهی
اعدام علیرضا رئیسی و علیرضا سپاهی، دو تن از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ در اصفهان، واکنش گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، وزارت خارجه اسرائیل، و اعضای خانواده آنها را در پی داشت.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی روز دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ اجرای حکم اعدام این دو معترض را تایید کرد. خبرگزاری رویترز به نقل از خبرگزاری «میزان» وابسته به قوه قضاییهگزارش داد که سپاهی و رئیسی با اتهاماتی از جمله «عضویت در گروه باغی مسلح»، «محاربه»، «افساد فیالارض»، و نقش داشتن در کشته شدن چهار مامور پلیس در جریان اعتراضات اصفهان به اعدام محکوم شده بودند. میزان گفته احکام آنها در دیوان عالی کشور تایید شده بود.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در واکنش به اعدام علیرضا سپاهی گفت پرونده او با «نگرانیهای جدی» درباره نحوه رفتار با متهمان و رعایت حق دادرسی عادلانه همراه بوده است. او همچنین به گزارشهای مربوط به شکنجه سپاهی و اعضای خانوادهاش اشاره کرد.
ساتو گفت درخواست بازبینی پرونده سپاهی روز ۱۱ شهریور پذیرفته و پرونده برای رسیدگی مجدد ارجاع شده بود، اما حکم اعدام در حالی اجرا شد که وکیل او همچنان در پی رسیدگی دوباره به پرونده بود. گزارشگر ویژه سازمان ملل همچنین اعدام در ملاءعام را مصداق رفتار «ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» توصیف کرد.
سپاهی پیشتر قرار بود روز ۶ مرداد همراه با ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسینآبادی در میدان علیخانی اصفهان اعدام شود، اما پیش از اجرای حکم دچار حمله قلبی شد و به بیمارستان انتقال یافت. دو متهم دیگر همان روز در ملاءعام اعدام شدند. مای ساتو گفته مردم شب پیش از آن در میدان علیخانی تجمع کرده و تا سپیدهدم برای جلوگیری از اجرای احکام در محل مانده بودند.
صفحه فارسی وزارت امور خارجه اسرائیل نیز با انتشار ویدیویی از رقص علیرضا سپاهی به اعدام او واکنش نشان داد و نوشت: «جمهوری اسلامی دشمن عشق است. جمهوری اسلامی دشمن شادی است. جمهوری اسلامی دشمن انسانیت است. جمهوری اسلامی دشمن مردم ایران است.» این حساب رسمی افزود علیرضا سپاهی «توسط رژیم تروریستی جمهوری اسلامی به قتل رسید» و نوشت: «فراموش نمیکنیم.»
در واکنشی دیگر، دایی علیرضا رئیسی در ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، از اعدام خواهرزادهاش و کشته شدن رامین رئیسی در اعتراضات دیماه سخن گفت و به خاطر از دست رفتن دو جوان این خانواده ابراز اندوه کرد. او در پیامی نوشت: «اسم خواهرزادهم رو فراموش نکنید. این داغ، با ما میمونه.»
دیدهبان حقوق بشر نیز پیشتر در گزارشی درباره موج اعدام معترضان توسط جمهوری اسلامی گفته بود دستکم ۱۲ متهم پرونده موسوم به «میدان علیخانی» در یک روند قضایی گروهی با احکام اعدام روبهرو شدهاند؛ و درباره رسیدگیهای شتابزده، دسترسی محدود به دفاع موثر، و ادعاهای مربوط به اعترافات اجباری ابراز نگرانی کرده بود.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در ۳ شهریور در واکنش به افزایش اعدام معترضان توسط جمهوری اسلامی، در تروت سوشال نوشت حکومت ایران معترضان را در سطحی «که پیش از این دیده نشده» میکشد، و این وضعیت را یک «بحران انسانی در ابعاد عظیم» توصیف کرده و خواستار توقف آن شد. پرزیدنت ترامپ پیش از آن نیز در واکنش به اعدام گلمحمد محمدی، یکی دیگر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، جمهوری اسلامی را «وحشی» توصیف کرده بود.