تحقیقات خبرگزاری رویترز نشان میدهد که جمهوری اسلامی با استفاده از شبکهای متشکل از بیش از پنج هزار نهاد مرتبط با وزارت دفاع، مواد و تجهیزات مورد نیاز برنامههای موشکی و پهپادی خود را با وجود تحریمهای غرب و محاصره دریایی آمریکا وارد کرده است.
به گزارش این خبرگزاری، تنها نهادی با شناسه “MOD 346428” از ژانویه ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶، حدود ۲٫۳ میلیارد دلار تجهیزات و مواد با کاربرد نظامی وارد کرده است؛ از مواد اولیه سوخت موشک و مواد منفجره تا قطعات موتور هواپیما و کامیونهایی که قابلیت تبدیل شدن به سکوی پرتاب دارند.
رویترز این شبکه را با همکاری شرکت مشاوره ریسک اسرائیلیآمریکایی “۲۴۰ آنالیتیکس” و با بررسی هزاران سند بانکی، دولتی، اسناد ثبت شرکتها و موسسات حملونقل شناسایی کرده است.
نهادهای شمارهگذاریشده نشانی مشترکی با وزارت دفاع ایران دارند و برخی به سپاه پاسداران و بنیادهای تحت کنترل مقامات جمهوری اسلامی مرتبط هستند.
بر اساس دادههای بررسیشده، ۹۷ درصد محمولهها “بدون انتقال ارز” تسویه شدند؛ واسطهها با استفاده از پول موجود در حسابهای خارج از ایران، خریدها را انجام دادند. محمولهها از مسیر دریای خزر، راههای زمینی آسیای مرکزی و پروازهای باری از چین به ایران رسیدهاند.
مبدا ثبتشده بخشی از کالاها آلمان و دیگر کشورهای اتحادیه اروپا بوده است. با این حال، رویترز تاکید کرده که نتوانسته محتوا و مبدا همه محمولهها را مستقلا تایید کند. کارشناسان نیز گفتهاند بسیاری از این اقلام کاربرد دوگانه نظامی و غیرنظامی دارند.
پیتر سالزبری، پژوهشگر دانشگاه کلمبیا، این خریدها را نشانه تلاشی “در مقیاس صنعتی برای بازسازی یا گسترش” ناوگان موشکی و پهپادی ایران دانسته است.
نهادهای جمهوری اسلامی هنوز به پرسشهای رویترز پاسخ ندادند. همچنین وزارت خارجه چین از موضوع ابراز بیاطلاعی کرده و وزارت خزانهداری آمریکا نیز گفته است واشنگتن “شریانهای اقتصادی” حکومت ایران را قطع کرده است.