
از سایه تبر تا سپیده آزادی
« پارسا زندی »
در سوگ جوانانی که هر روز به پای دار میروند، مادران چشمبهراه و پدرانی که هر صبح با بیم شنیدن خبر اعدام عزیزانشان چشم میگشایند، و وطنی که هنوز در انتظار ازادی است.
این مرثیه تقدیم باد به مردمان وطنم، به آنان که هر بامداد، چون آفتاب از پشت کوهسار سر برمیآورد، پیش از آنکه روشنی بر بام خانههایشان بنشیند، سایه تبر بر سروهای بلندشان میافتد، به پدران خاموش و شکسته، به مادران چشمبهراه و گریان، و به خواهران و برادرانی که هر طلوع را با بیم خبری تلخ آغاز میکنند و هر شام را با امید رهایی عزیزی از چنگ ضحاکان خونخوار به شب میرسانند…
ای خداوندگار جانهای بیپناه، ای شنونده نالههایی که از گلو بیرون نمیآیند و در سینه میسوزند، تا کی باید خورشید بر ایران بتابد و نخستین خبر روز، خبر «دار» باشد؟ تا کی باید نسیم صبح، بهجای بوی گل و صدای بلبل، بوی خون و ناله مادران را با خود بیاورد؟
دریغا که در این دیار، سرو را به جرم قامت راست تبر میزنند و گل را به جرم شکفتن درو میکنند. جوان را به دار میکشند و نامش را لکهدار میسازند، یکی را جاسوس میخوانند، دیگری را همدست دشمن و آن یکی را محارب، با هزاران برچسب دیگر، تا حقیقت در پس نقابهای سیاه پنهان بماند و خوان بیصاحب قدرت، چند صباحی دیگر بیپرسش و پاسخ گسترده باشد.
بارالها، از تو گلهمندیم، نه از سر کفران نعمت، که از سر جانبهلبرسیدگی. تو خود میدانی که این خاک، مادر ماست، نه ملک خوانسالاران، نه میراث تاجداران و نه ملک عمامهداران. ایران را نه برای جنگ آفریدی، نه برای زندان و دار، نه برای اشک یتیمان و آه بیوهزنان. پس چرا باید چهلوهفت سال بر این مردم بگذرد و هر بهارش خزان شود، هر امیدش به بیم بدل گردد، هر وعدهاش به فریب و هر صبحش به نامی تازه از مرگ آراسته شود؟
دریغ از آن جماعت که با حربه دین و جامه تزویر بر گرده مردم نشستند، جهان را به دشمنی گرفتند و مردم را سپر بلای خویش ساختند. از یک سو بانگ ایمان برآوردند و از سوی دیگر نان را از سفره تهیدستان ربودند، از یک سو وعده بهشت دادند و از سوی دیگر زندگی را بر فرزندان این خاک چون دوزخ کردند.
جنگافروختند تا چراغ قدرت خویش روشن بماند، دشمنی کاشتند تا سایه ترس بر سر مردم گسترده باشد و خون جوانان را ملات دیوار حکومت خود ساختند. هر کس سر برآورد و پرسید چرا کودکان گرسنهاند، چرا مادران میگریند و چرا ایران هر روز کوچکتر و ویرانتر میشود، بر پیشانیاش داغ نهادند و او را به چوبه دار سپردند، مبادا پرسشی، بنای فریب را بلرزاند.
اما دریغ از آن دیگرانی نیز که دیروز بر تخت ناز نشسته بودند و پدران و پدربزرگانشان سالها به کام خویش بر این مردم فرمان راندند، کاخها افراشتند و از رنج مردم، آسایش خاندان خود را فراهم کردند. اکنون که راه قدرت را آلوده و خوان را پرخطر دیدهاند، نه چون خادمانی دلسوز، بلکه چون وارثانی بیصبر، از دور سر برآوردهاند و فیلشان یاد هندوستان کرده است.
چون دیدند مردم از ستم عمامه به ستوه آمدهاند، از زخم و خشم آنان نردبان ساختند، وعده فروختند و رویا بافتند تا شاید از میان آشوب و سوگ، تاج ازدسترفته خاندان خویش را بازجویند.
اینان نیز اگرچه به نام رهایی سخن میگویند، باید از راهی که پایانش باز هم خون جوانان باشد، بیم داشت. یکی به نام دین، جوان را به قتلگاه میبرد تا خوان قدرت خویش را حفظ کند و دیگری به رویای تخت، دل به احساسات زخمی مردم میبندد تا شاید از میان آشوب و سوگ، راهی به سوی بازگشت به کاخها بیابد.
یکی از مردم سپر میسازد تا بماند و دیگری از مردم پل میسازد تا بازگردد. وای بر این سرزمین که میان این دو بلا، فرزندانش هر روز بر خاک میافتند و هیچیک از مدعیان قدرت، از اشک مادران شرم نمیکنند.
ای خداوندگار داد و خرد، به مردمان وطنم بصیرتی عطا کن تا نه فریب زهد دروغین بخورند و نه مست وعدههای شاهانه شوند. چشمی به آنان بده تا پشت جامه تقوا، دکان قدرت را ببینند و گوشی تا در زیر نوای وعدهها، صدای پای بازگشت به کاخها را بشنوند. دلی عطا کن تا نه از ترس، حقیقت را بفروشند و نه از درد، به سراب پناه برند.
مگذار داغ این چهلوهفتساله، آنان را به آغوش دیروز بیندازد و مگذار نفرت از ستم امروز، چشمانشان را بر خطر فردا ببندد.
خدایا، این مردم را از شر هر دو طایفه رهایی بخش، از آنان که دین را نردبان قدرت کردند و از آنان که وطن را میراث خاندان پنداشتند. از کسانی که در ناز و نعمت، با ثروت همین مردم زیستهاند و اکنون باز به نام نجات، سهمی دیگر از جان و مال آنان طلب میکنند، از کسانی که جوان را به مرگ میخوانند تا خود چند صباحی دیگر بر سفره بیصاحب قدرت بنشینند و از خوان پرزرقوبرق آن ارتزاق کنند.
این مردم، نه رعایای تاجداراناند و نه ابزار قدرتطلبی عمامهداران. این مردم فرزندان ایران و صاحبان این خاکاند، نه موقوفهاند، نه ابزار، نه رعیتاند و نه غنیمت.
ای پناه بیپناهان، به مادرانی رحم کن که هرگاه در خانه به صدا درمیآید، دلشان فرو میریزد، مبادا خبر بازداشت باشد، مبادا خبر دار باشد، مبادا دستی بیاید و پاره جگرشان را از خانه ببرد.
به پدرانی رحم کن که در برابر فرزندان، قامت مردی نگاه میدارند و در خلوت، چون شمع آب میشوند. به خواهرانی که جای خالی برادر، در هر گوشه خانه به گریهشان میاندازد و به برادرانی که شرمندگی دستهای بسته و امیدهای شکسته، خواب را از چشمانشان ربوده است.
خدایا، تو میدانی که این دلها چه بسیار شکسته و این چشمها چه بسیار گریستهاند. اگر دادگری هست، اگر رحمتی هست و اگر صبحی در وعده تو پنهان است، این شب بلند را کوتاه کن. دست خودپرستان را از ریشه سروهای ایران کوتاه گردان، زبان دروغ را از بام این خانه فروکش و چراغ خرد را در دل مردمان روشن کن.
چنان کن که نخبگان دلسوز، آنان که نه تاج میخواهند و نه عمامه، نه کینهفروشاند و نه رویاپرداز، نه بیگانه را ارباب میخوانند و نه مردم را نردبان قدرت میسازند، زمام خدمت به این کشور را به دست گیرند و ایران را نه با شعار، که با دانش و داد و مهر آباد کنند.
آرزوی ما، ای خدای مهربان، این است که فردا چون سپیده سر زند، دیگر با طلوع هر صبح، بهجای خبر اعدام و داغ جوانان، نوید آزادی و زندگی در سراسر وطن طنینانداز شود. چون آفتاب برآید، مادران از بیم خبر نلرزند، پدران شرمسار دستهای خالی خویش نباشند و جوانان این خاک، بهجای آنکه در صف دار و بازجویی بایستند، در باغ دانش و کار و آزادی قامت راست کنند.
فردا اگر خبری برسد، خبر رهایی باشد، خبر بازگشت عزیزان، خبر شکستن قفلها، خبر شکفتن گلها و برخاستن آواز بلبلان باشد.
الهی، چنان کن که در این گلستان سوخته، باز جوانهای سر برآورد، نه از بیم و فریب، که از امید و خرد. چنان کن که ایران، از چنگ ضحاکان دیروز و امروز رسته، به دست فرزندان دلسوز خویش آباد شود. دیگر نه سرو به دار رود، نه مادری به خاک سیاه بنشیند و نه جوانی به جرم خواستن آزادی، خائن نامیده شود.
باشد که صبحی برسد، صبحی نه از جنس وعدهفروشان، که از جنس روشنی، صبحی که در آن، مردم وطنم بیترس نفس بکشند، بیهراس بخندند و بیشرمندگی زندگی کنند . آمین
🌹 باشد که روزی، هیچ مادری با بیم از دست دادن فرزندش چشم نگشاید و نخستین خبر هر صبح ایران، خبر آزادی و زندگی باشد…
پارسا زندی (مشاور حقوقی)