اپوزیسیونِ نیابتی؛ از خیابان تا آسمان، مسیرِ گم‌شده‌ی سیاست

سه شنبه, 16ام دی, 1404
اندازه قلم متن

 حمید آصفی 

وقتی ترامپ جانشین استراتژی می‌شود

✍️ بخشی از اپوزیسیون ایران، سال‌هاست که سیاست را نه در خیابان، نه در جامعه و نه در سازمان‌یابی، بلکه در اخبار کاخ سفید و اتاق‌های جنگ تل‌آویو جست‌وجو می‌کند. این جریان، تغییر را نه محصول کنش جمعی، بلکه پیامد «رخداد بیرونی» می‌داند؛ رخدادی که قرار است از آسمان سیاست فرود بیاید و مسئله‌ی قدرت را یک‌سره حل کند.

✍️ در این نگاه، جامعه به حاشیه رانده می‌شود و مردم به تماشاگرانی صبور تقلیل می‌یابند. آنچه اهمیت می‌یابد، نه توان اجتماعی، بلکه نزدیکی به بازیگران فرادست جهانی است. اپوزیسیون، به‌جای ساختن وزن سیاسی، به دنبال اتصال به وزنه‌های آماده می‌رود؛ اتصال‌هایی که همیشه یک‌طرفه‌اند.

✍️ تجربه‌ی ونزوئلا نشان داد که قدرت‌های خارجی، نه دغدغه‌ی آینده‌ی اپوزیسیون را دارند و نه مسئولیتی در قبال آن احساس می‌کنند. آن‌ها فقط با «کارآمدی مقطعی» سروکار دارند. اگر نیرویی مفید باشد، استفاده می‌شود؛ اگر نباشد، کنار گذاشته می‌شود. در این منطق، وفاداری، اخلاق یا حقانیت، ارزشی ندارد.

✍️ اپوزیسیونی که خود را به مداخله‌ی خارجی گره می‌زند، به‌تدریج زبان مستقلش را از دست می‌دهد. مواضعش قابل پیش‌بینی می‌شود، واکنش‌هایش تکراری و تحلیل‌هایش تابع بیانیه‌های قدرت‌های بیرونی. این همان لحظه‌ای است که سیاست به بازتاب بدل می‌شود، نه ابتکار.

✍️ در چنین وضعیتی، حتی اگر حاکمیت مستقر تضعیف شود یا ضربه بخورد، اپوزیسیون توان پر کردن خلأ را ندارد. نه شبکه دارد، نه اعتماد اجتماعی، نه روایت ملی. خلأ قدرت یا با نیروهای درون‌ساختاری پُر می‌شود، یا به بی‌ثباتی‌ای می‌انجامد که اولین قربانی‌اش خود اپوزیسیون وابسته است.

✍️ اپوزیسیون شیفته‌ی ترامپ و امیدوار به حمله‌ی اسرائیل، دقیقاً در این تله گرفتار است. این جریان، به‌جای پرسش از «پس از ضربه چه می‌شود؟»، همه‌چیز را به خود ضربه موکول کرده است. گویی سیاست، فقط لحظه‌ی انفجار است، نه آنچه بعد از دود و آوار باقی می‌ماند.

✍️ ونزوئلا آینه‌ای است که نشان می‌دهد تکیه بر قدرت بیرونی، الزاماً به آزادی منتهی نمی‌شود؛ گاهی فقط به جابه‌جایی مهره‌ها می‌انجامد، بدون آن‌که مردم به بازی بازگردند. در چنین سناریویی، اپوزیسیون نه برنده است و نه بازنده‌ی کلاسیک؛ بلکه به حاشیه‌ای بی‌صدا رانده می‌شود.

✍️ اگر سیاست از جامعه شروع نشود، در جامعه هم پایان نمی‌یابد. و هر نیرویی که مسیر تغییر را از بیرون جست‌وجو کند، دیر یا زود درمی‌یابد که بیرون، فقط منافع خودش را می‌شناسد؛ نه رؤیاهای یک ملت را.

#حمیدآصفی

https://t.me/hamidasefichannel2

صفحه یوتیوب

https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.