اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز جمعه ۲۲ آبان گفت ایرانی‌ها پیشنهاد توافق داشتند و پیش از انتخابات احتمالاً توافق بهتری می‌گرفتند. او افزود ترامپ اکنون نیازی به توافق نمی‌بیند و فشار ادامه می‌یابد. این جمله در یک نفس سه چیز می‌گوید: فرصتی وجود داشت، تاریخ انتخابات مرز آن فرصت بود، و مسیر پیش‌رو فشار است.
مهم‌ترین بخش جمله، گره زدن توافق به تقویم انتخاباتی آمریکاست. اگر این روایت درست باشد، تصمیم واشنگتن درباره ایران ماه‌ها زیر تأثیر سنجش سیاسی داخلی بوده است. به نظر می‌رسد با پایان رأی‌گیری ۱۲ آبان، آن سنجش هم رنگ باخته است.
در هفته‌های منتهی به انتخابات، پیام‌های واشنگتن یکدست نبود. ترامپ ۱۶ مهر اعلام کرد تا انتخابات حمله‌ای نخواهد بود. این اعلام یک روز پس از آن بود که در یک گردهمایی گفته بود توافق با ایران چیزی نیست که واقعاً بخواهد. گفته می‌شود چند روز پیش از رأی‌گیری، معاون رئیس‌جمهور با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، تماس گرفته بود تا مذاکره را از سر بگیرد. این رفت‌وبرگشت‌ها نشان می‌دهد موضع‌های علنی ترامپ نیمه‌عمر کوتاهی دارند.
نتیجه انتخابات معادله را تغییر داده است. ترامپ پذیرفته که جنگ ایران برای جمهوری‌خواهان گران تمام شد. میانجی‌ها پیش از انتخابات پرسیده بودند اگر ترامپ ببازد چه خواهد کرد. هنوز روشن نیست پاسخ آن پرسش چه بود. اما فشار افکار عمومی که یک توافق سریع را جذاب می‌کرد، اکنون سبک‌تر شده است.
خزانه‌داری ابزار اصلی گزینه فشار است. بسنت و جان راتکلیف، مدیر سیا، از مشاورانی‌اند که می‌خواهند محاصره و فشار اقتصادی بیشتر ادامه یابد. منطقش روشن است: فشار مالی از حمله نظامی ارزان‌تر و از توافق با شرایط فعلی سیاسی‌تر قابل دفاع‌تر است. گزینه «نه جنگ، نه توافق» هم یکی از مسیرهای محتمل شمرده شده است.
سؤال اصلی این است که این فشار تا امروز چه نتیجه‌ای داده. شواهد مبهم است. زمانی که بسنت برای فروپاشی اقتصادی ایران پیش‌بینی کرده بود، مدت‌هاست گذشته است. عراقچی هم پیش‌تر گفته بود ایران به انتخابات آمریکا اهمیتی نمی‌دهد و فقط منافع ملی را می‌سنجد. گزارش‌ها از بررسی خروج تهران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای خبر می‌دهند. اگر این بررسی جدی باشد، فشار بیشتر می‌تواند تهران را به سمت گزینه‌های پرهزینه‌تر برای همه سوق دهد.
خوانش تهران از انتخابات هم اهمیت دارد. تحلیلگران شورای روابط خارجی نوشته‌اند ممکن است تهران باور داشته باشد شکست جمهوری‌خواهان ترامپ را ضعیف و دست مذاکره‌کننده ایرانی را قوی‌تر می‌کند. دیپلمات‌ها هشدار داده‌اند که شادمانی ایران ممکن است ترامپ را به جنگ نزدیک‌تر کند. هر طرف از ضعف طرف مقابل نتیجه می‌گیرد که صبر به سودش است. این چرخه مذاکره را سخت‌تر می‌کند.
درون اردوی ترامپ هم اختلاف دیده می‌شود. گزارش‌ها می‌گویند معاون رئیس‌جمهور هشدار داده بود جنگ نامحبوب است و ممکن است به انتخابات آسیب بزند. مایک پنس اکنون از او می‌خواهد کار را تمام کند. رئیس موساد روز ۲۲ آبان در واشنگتن بود تا دولت را به ازسرگیری عملیات نظامی قانع کند. ترامپ با وجود مخالفت مشاورانش، نتانیاهو را در انتخابات اسرائیل تأیید کرد. نفوذ اسرائیل بر تصمیم او بعد از انتخابات احتمالاً بیشتر خواهد بود.
برای جمله بسنت دست‌کم سه خوانش وجود دارد. حامیان دولت آن را اعلام اهرم فشار می‌دانند. منتقدان می‌توانند آن را حرکتی چانه‌زنانه بخوانند که در را کاملاً نبسته است. گروه سوم به سابقه ترامپ اشاره می‌کنند. او در طول جنگ بارها گفته بود توافق نزدیک است، و بعد خلاف آن رخ داده بود. هر خوانشی را بپذیریم، یک جمله از یک مصاحبه برای پیش‌بینی هفته‌های آینده کافی نیست.
در کوتاه‌مدت، محتمل‌ترین مسیر ادامه محاصره و تحریم بدون مذاکره رسمی است. گزینه دوم، حمله محدود به‌ویژه اگر فشار اسرائیل و جناح تندرو افزایش یابد. گزینه سوم، تماس غیرعلنی از طریق میانجی‌ها مثل پاکستان و عمان است. ترامپ پس از انتخابات هنوز تصمیم مهمی درباره ایران اعلام نکرده و نشانه‌ای از تشدید درگیری نداده است. او روز ۲۱ آبان نوشت آمریکا به توافق با ایران نیازی ندارد. چند روز پیش از آن، هنوز مسیر دیگری باز بود.
به نظر می‌رسد آنچه عوض شده، قیمتی است که واشنگتن برای تأخیر می‌پردازد. پیش از انتخابات، تأخیر هزینه داخلی داشت. اکنون این هزینه کمتر شده و محاصره بدون مذاکره برای دولت قابل تحمل‌تر به نظر می‌رسد. این وضع پایدار نخواهد ماند، چون هر دو طرف روی ضعف دیگری حساب کرده‌اند. تنگه هرمز هم یکی از اصلی‌ترین میدان‌های کشمکش این جنگ است.
https://t.me/hamidasefichannel2
صفحه یوتیوب
https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید