سرشت علم(۶۰): نمونه ی کاربردی – منشأ و تاریخ اولیه ی زندگی‌

جمعه, ۱۱ام مرداد, ۱۳۹۸
اندازه قلم متن

دکتر ریموند رخشانی

مقاله و فایل صوتی شصتم

با سلام، من ریموند رخشانی هستم و حوزه کارشناسی من مهندسی‌ سیستم‌ هاست، و تخصص من در بکارگیری اندیشه سیستمی‌ برای انتقال فن آوری و اجرا و پیاده سازی تولید فراورده‌ های نوین می‌‌ باشد.
در این سلسله از مقالات و فایل‌ های صوتی، کوشش می کنم که علم مدرن را (به زبان فارسی) از پایه به دوستانی که علاقمند هستند، در حد توان، ارائه کنم. از اساتید، پژوهشگران و اندیشمندان عزیز، خواهشمندم که لینک‌ ها را به دوستان و بویژه به جوانان دانش پژوه ما (که اغلب دسترسی نظام مند برای آشنایی با علم مدرن – به زبان فارسی – ندارند) ارسال فرمایند.

لینک همه مقالات و فایل‌های صوتی پیشین در پایان مقاله گذاشته شده است.

دوستانی هم که در شبکه‌ های اجتماعی حضور دارند، می توانند این مجموعه فایل‌ های صوتی و مقالات “سرشت علم” را از ابتدا از طریق لینک تلگرام زیر با دوستان دیگر شریک شوند. با احترام، ر. رخشانی

(“https://t.me/natureofscience”)

نمونه ­ی[۱] کاربردی[۲] – منشأ و تاریخ اولیه­ ی زندگی‌[۳]

خواهشمندم آن را به عنوان یکی از مهم‌ ترین مقالات علمی و فایل‌ های صوتی مجموعه ” سرشت علم” هرچه وسیع تر در اختیار جوانان دانش پژوه قرار دهید و با دوستان شبکه خود سهیم باشید. 

تقاضایی بزرگ از شما دوست  عزیز و  اندیشمند محترم (خارج از ایران)

اگر سلسله فایل‌ های صوتی و مقالات علمی “سرشت علم”  برای شما سودمند بوده ا‌ند و هستند، خواهشمندم با شنیدن هر فایل صوتی با ارسال هر مبلغی که برای شما مقدور است) شاید بعنوان شهریه نام نویسی برای کلاس های دروسی علمی به زبان فارسی (به حساب بانکی زیر، مرا یاری دهید.

    PayPal    نام موسسه مالی 

www.paypal.me/rrakhshani    شناسه حساب در موسسه مالی

من به کار و آموزش مدنی (غیر انتفاعی، غیر دولتی و غیر خصوصی) باور دارم و امیدوارم که شما (اندیشمند محترم و پژوهشگر و کارشناس و استاد و پزشک عزیز خارج از ایران که بنحوی مستمر این پروژه علمی را در سایت ملیون و در تلگرام و یا در لینکدین دنبال می کنید و لطف کرده، وقت برای شنیدن و خواندن فایل‌ ها می‌‌ گذارید،) بتوانید با ارسال هر مبلغی ( به آدرس بانکی بالا) من را برای ادامه این کار سنگین یاری داده تا قادر باشم این فایل‌ ها و مقالات را، که تا امروز حاصل بیش از ۲۵ سال کار سیستماتیک و پژوهش علمی من بوده اند، بنحوی نظام مند در اختیار جوانان دانش پژوه ما که چنین امکانی را برای دسترسی به چنین پروژه ای لازم و امروزی و مدرن در ایران ندارند، امکانپذیر نمایم. با پشتیبانی شما، می توانم این کار سنگین و پروژه علمی – پژوهشی را، هرچه دقیق تر و جامع تر،  با دغدغه کاری و نگرانی مالی کمتری ادامه دهم.

پیشاپیش از یاری و یاوری شما اندیشمندان محترم برای پیشبرد پروژه “سرشت علم” صمیمانه سپاسگزارم.

همچنین از پشتیبانی مالی دوستان عزیزم آقایان دکتر بهرخ خوشنویس، دکتر منصور رحیمی، دکتر همایون مهمنش، آقای مرتضی رحیمی و آقای سعید مجیدی و همچنین فرد محترمی ناشناس بسیار سپاسگزارم مسلما پیشبرد این پروژه، تا امروز، بدون حمایت مالی شما شش (۶) دوست عزیز برای من میسر نمی بود. با احترام، ر. رخشانی

طَلیعه ‌هایِ[۴] مُلکولیِ زندگی[۵]‌ در فَضا‌هایِ بینِ ستارگان به وفور موجودند[۶]. یکی‌ از شگفت ­انگیز‌ترین واقعیت‌ ها در موردِ کره ­ی ما ­سرعَتی  است که زندگی[۷]‌ بَر روی کره­ ی زمین شکل گرفت[۸].

امروزه دانشمندانِ حوزه‌ های علم با بکارگیریِ ابزارهای فنی نوین[۹] ملکول‌ هایِ موجود در گردوغبار‌هایِ میانِ ستارگان[۱۰] را مطالعه و اندازه گیری  کرده[۱۱] و ثابت نموده­ اند که بسیاری بخش‌ هایِ سازنده­ ی زندگی در میانِ آن گردوغبار‌ها نیز موجودند[۱۲]. (پی­ نوشت ح)

ستارگانِ نوین و کراتی که همراهِ آنها بوجود می ‌‌آیند[۱۳] معمولا از توده‌ هایِ گاز‌ها و گردوغبار‌هایِ میانِ ستارگان بوجود می ‌‌آیند.[۱۴]

  • در حجم ­فضا‌هایِ میان­ ستاره ­ای، در حجمی معادل با مکعبی که هر ضلع آن تقریبا ۱۰ سانتیمتر است، معمولا یک اتم با درجه ­ی حرارتی نزدیک به ۱ میلیون درجه در حرکتی‌ بسیار سریع می ‌‌باشد[۱۵].
  • با سردشدنِ تدریجیِ‌ گازها مناطقِ سردتر و انبوه­ تری شکل می ‌‌گیرند که تعدادِ اتم‌ ها در همان حجم معادل با مکعبی که هر ضلع آن تقریبا ۱۰ سانتیمتر است، تقریبا به ۱۰۰۰ رسیده است[۱۶].
  • جرمِ سنگین ­تر این مناطق، جرم ‌های دیگر را به خود جذب کرده متعاقباً توده ‌های سردتر و انبوه ­تری را شکل می ‌‌دهند[۱۷] که اغلب جرمی نزدیک به جرمِ ۱۰۰۰ تا یک میلیون ستاره را در انبوهی غبار-ابرگونه[۱۸] و نزدیک به ۱۰ درجه بالایِ صفرِ مطلق متراکم کرده­ اند[۱۹].

بسیاری از اتم‌ های این ابر‌ها بشکلِ ملکولی با یکدیگر پیوند دارند[۲۰] که عمده ‌ترین‌ شان ملکولِ هیدروژن (H۲) است[۲۱] و آن توده ­ها، ابر‌هایِ ملکولی[۲۲]  خوانده می ­شوند[۲۳].

  • این ابر‌ها پوشیده در ذرّاتِ گردوغباری هستند که بر سطح ‌شان اتم‌ ها با یکدیگر پیوند زده و تشکیلِ ملکول می ‌‌دهند[۲۴].
  • دانشمندانِ علوم این ملکول‌ ها را اغلب  از طریقِ تابش یا اشعه‌ های میکروموجی ‌شان[۲۵] (هنگامیکه از حالت یا فازِ گردشی به حالت یا فاز ارتعاشی گذر دارند[۲۶]) ردیابی کرده و اندازه­ گیری می ‌‌کنند[۲۷].
  • تا امروز چیزی نزدیک به ۱۴۰ ملکولِ متفاوت کشف و شناسایی شده­ اند[۲۸] و عنصر‌هایِ مشترک در بیشتر آنها هیدروژن (H۲)، کربن، نیتروژن و اکسیژن هستند. البته میزان ناچیزی هم سیلیکن (Si) و گوگرد (S) در آنها یافته شده است[۲۹].
  • پس از ملکول هیدروژن، متان (CH۴) وافر‌ترینِ ملکول­ هاست اما ملکول ‌های آب (H۲O) و آمونیا (NH۳) هم به وفور موجودند[۳۰].
  • بسیاری از آنها ملکول‌ هایِ کربن ‌پایه ­ای از قبیلِ الکل اتیل ( C۲H۵OH)، فرمال­ دئید (CH۲O,) و اسید استیک (C۲H۴O۲) هستند[۳۱].
  • پیچیده ‌ترین ملکولِ کشف ­شده حاوی ۱۳ اتم است اما خطوطِ فرکانس‌ های رادیویی، خبر از ملکول‌ های دیگری هم دارند که هنوز بنحوی بسیار دقیق کشف و اندازه گیری  نشده ­اند[۳۲].  البته همه فرکانس‌ های دریافتی خبر از وجود و حضور چنین ملکول هایی پیچیده می دهند. 
  • این کشفیات ثابت کرده ­اند که موادِ زندگی‌ در همه­ ی ستارگانِ در حالِ شکل­ گیری موجود هستند[۳۳].

مطالعه­ ی شهاب ­سنگ‌ ها[۳۴]  نشان از آن دارند[۳۵] که حتی ملکول‌ هایِ ارگانیکِ پیچیده­ تری[۳۶] هم بهنگامِ شکل­ گیریِ خورشید و زمین[۳۷]، یعنی در دوره­ ی سحابی یا میغ­ وارگیِ خورشیدی (solar nebula) شکل گرفتند[۳۸].

  • آنالیز شهاب­ سنگ‌ هایی‌ که بر زمین افتاده ­اند[۳۹] نشان داده­ اند[۴۰] که برخی‌ از آنها، حاوی پیورین[۴۱] (آدنین و گوآنین[۴۲]) و پیرامیدین[۴۳] (سایتوسین و تایمین) هستند[۴۴] که آن دو اساسِ کدِ دی ­ان ­‌ای می ‌‌باشند[۴۵].
  • آن شهاب ­سنگ‌ ها همچنین اغلب  حاویِ تعدادی اسید‌هایِ آمینه هستند[۴۶] که بخش‌ های سازنده ­ی پروتئین ­اند[۴۷]. خودِ پروتئین[۴۸] هم ملکولِ بنیادینِ زندگی‌ است[۴۹].

نکته­ ی قابل ­توجه در موردِ این ملکول‌ ها در این واقعیت است که آنها – چه در شهاب­ سنگ‌ ها و چه در همه­ ی پدیده ‌های زندگی[۵۰]‌ – چپ ­دست[۵۱] خوانده می ‌‌شوند[۵۲].

  • بسیاری ملکول‌ هایِ پیچیده دو نوع هستند[۵۳] (اگرچه از نظر شیمیایی‌ یکسان ­اند[۵۴] یعنی‌ الکترون ­هایی برابر در مدارِ بیرونیِ اتم‌ های خود دارند[۵۵].)
  • تفاوتِ آنها (که در چیدمانِ سه­ بعدی آنهاست) این است که یکی‌ تصویر آیینه ­وار[۵۶] دیگری است[۵۷].
  • از آنجا که یکی‌ (بدلیلِ چیدمان خود) نور را به سویی و دیگری به دیگر سو هدایت می‌‌ کند آنها چپ ­دست (مخالفِ جریانِ گردشیِ ساعت) و راست ­دست خوانده می ‌‌شوند[۵۸].
  • همه­ ی اسید‌هایِ آمینه که در اشکالِ متفاوتِ زندگی ­اند، چپ ­دست ­اند[۵۹].
  • در اسید‌هایِ آمینه­ ی پیدا شده در شهاب­ سنگ‌ ها[۶۰] نیز همین ارجحیتِ چپ ­دست بودن دیده­ می ‌‌شود[۶۱].

دانشمندانِ علمی‌ دلیل و منشأ عدمِ تقارن[۶۲] چنین پدیده ­ای را اینگونه ارزیابی کرده ­اند[۶۳].

  • شواهدِ بسیاری موجود است که بهنگامِ شکل ­گیری منظومه ­ی شمسی[۶۴]،‌ ستاره ­ی عظیمی‌ نیز در نزدیکیِ‌ منظومه ­ی ما منفجر شده است[۶۵].
  • انفجار‌های ستاره­ ای[۶۶] اغلب پس از انفجار ستارگانِ غریبی را که ستارگان نوترونی هستند (همانگونه که در مقالات پیشین و فایل‌های صوتی معرفی کردم) بوجود می ‌‌آورند[۶۷].
  • ستارگانِ نوترونی اغلب امواجِ دَوَرانی (چپ ­دست) نوری ­ای[۶۸] را تولید می‌‌ کنند که ملکول‌ های راست ­دست را (در گردش،) در خود می‌‌ بلعند[۶۹].
  • اغلب این پدیده، شکلِ غالبی‌ از ملکول ‌های چپ ­دست باقی‌ می‌‌ گذارد.[۷۰]

دانشمندان بر این باورند که کره­ ی زمینِ جوان از ابتدای شکل ­گیری شرایطِ لازم برای ظهورِ زندگی[۷۱] را در خود داشت.[۷۲]

  • شاید لازم باشد تا تعریفِ بسیار بسیار ساده ­ای از زندگی داشته باشیم[۷۳]: زندگی‌ سیستمِ شیمیایی خودبازساز یا خودبازتولیدی[۷۴] است که توانایی تکامل و بهبود و بهینه­ سازیِ خود را دارد[۷۵]. البته این تعریفی‌ بسیار ساده است اما هر شکلی‌ از زندگی[۷۶]‌ می ‌‌باید قابلیتِ خودبازسازی یا خودبازتولیدی داشته باشد[۷۷] وگرنه زندگی‌ نیست[۷۸].
  • از آنجا که بخش‌ های سازنده ­ی زندگی‌ همه شیمیایی ­اند[۷۹] زندگی‌ می ‌‌باید سیستمی‌ شیمیایی‌ باشد[۸۰].
  • و بالاخره اینکه تکامل بمفهومِ انتقالِ دانش و دستورالعمل‌ هایی‌ از یک نسل به نسلِ بعدی است[۸۱] (که البته می ‌‌تواند در خود اشتباه نیز داشته باشد[۸۲]) و نتیجتاً فرم‌ های مختلفِ زندگی‌ از طریقِ ” گزینشی طبیعی[۸۳]” همواره درصددِ بهبود و بهینه ­سازی آن دانش­ ها و دستورالعمل ‌ها هستند.[۸۴]

تعریف ساده­ ی بالا بدین مفهوم است که ملکول‌ ها می‌‌ باید تواناییِ‌ دانش ­اندوزی[۸۵] داشته باشند[۸۶] و بهمین دلیل لازم است که آنها بسیار پیچیده باشند[۸۷].

  • ملکول ‌های پیچیده اغلب نیاز به درجه­ ی حرارتی معتدل دارند[۸۸]. در سرما، اتم‌ ها آنچنان در حرکت نیستند تا بهم پیوند خورده و ملکولی پیچیده بسازند[۸۹]. در گرما، میزانِ حرکتِ بیش از حدِ اتم‌ ها مدام آنها را در برخورد با یکدیگر قرار داده و پیوند‌های ملکولی را می ‌‌شکند[۹۰].
  • همچنین ملکول‌ های پیچیده در وضعیتِ مایع بهتر شکل می‌‌ گیرند[۹۱]، زیرا که در آن وضعیت، اتم‌ ها با یکدیگر در تماس ­اند اما بشکلی بسیار محکم و ثابت درهم قفل نشده ­اند[۹۲].
  • مایعِ آب از دو اتمِ از نظر شیمیایی‌ بسیار فعال و بسیار عالی‌ و وافر تشکیل شده است[۹۳].
  • مسلما وفورِ آب بر روی کره ­ی زمین[۹۴] به ظهور و به شکل­ گیریِ زندگی‌ بسیار یاری داده ­است[۹۵].

تاریخِ ظهور و شکل ­گیریِ زندگی‌ (از اشکالِ شیمیایی‌ تا به اشکالِ زیست­ شناختی[۹۶]‌) تاریخِ تطبیق با شرایطی دایم­ التغییر هم هست[۹۷].

  • کره­ ی زمین جوان ابتدا به ساکن برایِ امکانِ شکل ­گیری و بقایِ ملکول‌ ها بسیار داغ بود[۹۸].
  • با سردشدن و شکل ­گیری پوسته ­ی بیرونی زمین، ملکول‌ هایِ بسیاری شکل گرفتند، و عمدتاً بدلیلِ گرانش یا جاذبه و بدلیلِ برخورد شهاب­ ها، سنگ‌ های آسمانی و گردوغبار‌هایی  که بر روی کره­ ی جوان باریدن گرفت، ملکول‌ ها شکل گرفتند.
  • خورشید به روشناییِ امروز نبود و آتمسفر بدلیلِ آتشفشان‌ ها پر از گاز دی ­اکسید کربن (CO۲) بود که با درجه ­ی حرارت خود آتمسفر را بالاتر از حدِ انجماد نگاه می‌‌ داشت[۹۹].
  • نتیجتاً بخارِ آب شروع به باریدن گرفت.

در کمتر از ۷۵۰ میلیون سال، زندگی‌ (در شکلِ شیمیایی‌ خود) ظهور کرد.

  • قدیمی‌‌ ترین فسیل‌ ها به حدود ۳.۵ میلیارد سالِ پیش (۱ میلیارد سال پس از شکل­ گیری زمین) قدمت زده ­شده­ اند[۱۰۰].
  • البته برخی‌ دانشمندان اخیرا قدمت استروماتولیت‌ ها [۱۰۱] (سنگواره ‌های لایه­ لایه) را که به فسیلِ خزه‌ های آب نسبت داده­ اند ۴ میلیارد سال ارزیابی کرده ­اند.
  • همانطور که در مقالات پیشین و فایل‌های صوتی گفته شد موجوداتِ زنده کربن – ۱۲ (۱۲C) را به کربن – ۱۳ (۱۳C) ترجیح می ‌‌دهند[۱۰۲]. سنگواره‌ های کهن، با نسبتِ بالایی‌ از کربن – ۱۲ به کربن – ۱۳ ، گواهِ دیگرِ زندگیِ‌ (شیمیاییِ‌) بدوی هستند.
  • سنگواره‌ هایِ کهن اغلب  با روشِ تاریخ گذاری یا عمرسنجی زیرکن[۱۰۳] و بکارگیری واپاشی یا فروکاهیِ اورانیوم به سرب ارزیابی می ‌‌شوند.
  • زیرکن در ابتدا حاویِ سرب نیست[۱۰۴]. به دلیل آنکه اورانیوم به سرب واپاشیده یا فروکاسته می ‌‌شود، نسبتِ اورانیوم به سرب همچون ساعتِ قدمت ­زنی[۱۰۵]‌ موردِ استفاده دانشمندان علوم قرار می‌‌ گیرد[۱۰۶].
  • علیرغم همه­ ی ظرایفِ ابزار‌های مدرن، کماکان در موردِ تاریخِ دقیق اندازه­ گیری­ ها اختلافاتی بین دانشمندان علوم هست و قدمتِ آن سنگواره‌ ها بین ۳.۷ میلیارد تا ۳.۸۵ میلیارد سالِ پیش ارزیابی شده است.
  • این بدین مفهوم است که تقریبا ۷۰۰ تا ۷۵۰ میلیون سال پس از شکل ­گیریِ زمین، نخستین اشکالِ (شیمیایی‌) زندگی‌ ظهور کردند.

زندگی‌ (ابتدا بشکلِ شیمیایی‌ و سپس بشکلِ زیست­ شناختی‌ آن) قریب به ۳.۸ میلیارد سال در تکامل بوده تا به وجوهِ امروز خود رسیده است.[۱۰۷]

  • ارزیابیِ دانشمندان چنین است که خورشید هنوز نیمی از عمرِ خود را نیز سپری نکرده است.
  • برای نمونه ما انسان ­ها چیزی نزدیک به ۵۰ تریلیارد سلول داریم و اگر بتوانیم (به نحوی ساده) میانگینی بگیریم، زندگی‌ در اشکالِ خود (از ابتدایِ فرآیند شیمیایی‌ آن تا به فرآیندِ زیست ­شناختی آن ‌) سالانه ۱۳۰۰۰ سلولِ جدید ساخته[۱۰۸] و به زندگی ما ‌ افزوده­ است[۱۰۹].
  • البته، همانطور که گفته شد این برآورد تنها محاسبه ­ای ساده است و آهنگِ تکامل هرگز ساده، یکنواخت و تک ­خطی‌ نبوده است[۱۱۰].
  • برای نمونه حدودِ ۲.۵ میلیارد سال طول کشید تا نخستین ارگانیسمِ چندسلولی[۱۱۱]  بوجود آمد[۱۱۲].
  • فرآیندِ تکاملیِ پس از آن، هم با تاثیرپذیری از خود و هم از آتمسفر، و هم تاثیرگذاری بر خود و هم بر جوّ یا آتمسفر، سیستمِ تغییرپذیرِ  پیچیده­ ای داشته است.

در پایان شاید لازم باشد دیگر بار تعریفِ بسیار بسیار ساده­ ای از زندگی داشته باشیم: زندگی‌ سیستمِ شیمیایی خودبازساز یا خودبازتولیدی[۱۱۳] است که توانایی تکامل و بهبود و بهینه­ سازیِ خود را دارد[۱۱۴].

البته این تعریفی‌ بسیار ساده است اما هر شکلی‌ از زندگی‌ می‌‌ باید قابلیتِ خودبازسازی یا خودبازتولیدی داشته باشد وگرنه زندگی‌ نیست.

——————————————

[۱]

چاپ و انتشار این مقالات و فایل‌ های صوتی بدون ذکر نام نویسنده (ر. رخشانی)  و مرجع، و هرگونه استفاده برای مقاصد خصوصی و اهداف انتفاعی بدون گرفتن مجوز از نویسنده اکیدا غیر قانونی است 

[۲]

همانگونه که در دیباچه ی کتاب زیر آمده، در میان بخش‌ های به هم مرتبط این کتاب، یاداشت ‌ها و نوشته‌ هایی‌ با عنوان­ های “نمونه‌ های کاربردی” قرارگرفته­ اند که در بیشتر موارد به جنبه‌ های اجرایی و به سرمشق‌ های پیاده­ سازی و به نمونه ‌های کاربردی موضوع‌ های علمی‌ می ‌‌پردازند.

[۳]

Rakhshani, Raymond. Origins of Modernity. Even Development in the Evolution of Science and Technology. South Carolina: CreateSpace, A Division of Amazon Publishing, 2011.

[۴]

precursors

[۵]

Capra, Fritjof. The Web of Life: A New Scientific Understanding of Living Systems. Anchor, 1997.

[۶]

Capra, Fritjof, and Luisi, Pier Luigi. The Systems View of Life: A Unifying Vision. Cambridge University Press, 2016.

[۷]

Flatt, Thamas, and Heyland, Andreas. Mechanisms of Life History Evolution: The Genetics and Physiology of Life History Traits and Trade-Offs. Oxford University Press, 2011.

[۸]

Cull, Jane, and Maturana, Humberto, and Davila, Ximena. The Circularity of Life: An Essential Shift for Sustainability. CreateSpace Independent Publishing Company, 2013.

[۹]

برای دریافت نیاز‌های ابزاری و شناخت ابعاد و مقیاس‌ هایی‌ که بدان‌ ها پرداخته شده، نگاه کنید به:

http://htwins.net

[۱۰]

Freedman, Roger and Geller, Robert, and Kaufmann, William, J. Universe: Stars and Galaxies. W. H. Freeman, 2015.

[۱۱]

Penrose, Sir Roger, and Hameroff, Stuart, and Langer, Ellen, et al. Consciousness and the Universe. Science Publishers, 2017.

[۱۲]

Lane, Nick. The Vital Question: Energy, Evolution, and the Origin of Complex Life. W. W. Norton & Company, 2016.

[۱۳]

Brodie, Bruce. Why Are We Here? The Story of the Origin, Evolution, and Future of Life on Our Planet. iUniverse, 2019.

[۱۴]

Dawkins, R. Climbing Mount Improbable. New York: Norton, 1996.

[۱۵]

Hawking, Stephen, and Redmayne, Eddie. Brief Answers to the Big Questions. Random House Audio, 2018.

[۱۶]

De Grasse Tyson, Neil. Astrophysics for People in a Hurry. W. W. Norton & Company, 2017.

[۱۷]

Choppin, Gregory, and Liljenzin, Jan-Olov, and Rydberg, Jan, and Ekberg, Christian. Radiochemistry and Nuclear Chemistry. Academic Press, 2013.

[۱۸]

dust-clouds

[۱۹]

Hopwood Jeans, Sir James. The Mysterious Universe. Muriwai Books, 2017.

[۲۰]

Watts, Henry. A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other  Sciences. Forgotten Books, 2018.

[۲۱]

Gray, Theodore, and Mann, Nick. Molecules: The Elements and the Architecture of Everything. Black Dog & Leventhal, 2018.

[۲۲]

molecular clouds

[۲۳]

Freedman, Roger and Geller, Robert, and Kaufmann, William, J. Universe: Stars and Galaxies. W. H. Freeman, 2015.

[۲۴]

Bennett, J.O. and Donahue, M. and Schneider, N. And Voit, M. The Essential Cosmic Perspective. 5th Edition. Upper Saddle River, NJ: Addison-Wesley, 2009.

[۲۵]

Microwave radiations

[۲۶]

When transitioning from the rotational state to the vibrational state

[۲۷]

Rovelli, Carlo, and Carnell, Simon (translator,) and Segre, Erica (translator.) Reality is not What it Seems: The Journey to Quantum Gravity. Riverhead Books, 2017.

[۲۸]

Jordi, Jose. Stellar Explosions: Hydrodynamics and Nucleosynthesis (Series in Astronomy and Astrophysics.) CRC Press, 2015.

[۲۹]

Dickinson, Terence. Hubble’s Universe: Greatest Discoveries and Latest Images. Firefly Books, 2017.

[۳۰]

Murray, Raymond, and Holbert, Keith, E. Nuclear Energy: An Introduction to the Concepts, Systems, and Applications of Nuclear Processes. Butterworth – Heinemann, 2019.

[۳۱]

Ethyl alcohol, formaldehyde, and acetic acid

[۳۲]

Kaler, James, B. Stars and their Spectra: An Introduction to Spectral Sequence. Cambridge University Press, 2017.

[۳۳]

Ryan, Sean, G. and Norton, Andrew, J. Stellar Evolution and Nucleosynthesis. Cambridge University Press, 2010.

[۳۴]

Meteorites from the age of solar nebula

[۳۵]

Sanchez, Norma, G. Zichichi, Antonio. Current Topics in Astro-fundamental Physics: Primordial Cosmology (NATO Science Series.) Springer, 2012.

[۳۶]

Lehninger, A.L. and Nelson, D.L. and Cox, M.M. Principles of Biochemistry, 2nd Edition. New York: Worth, 1993.

[۳۷]

Ryan, Sean, G. and Norton, Andrew, J. Stellar Evolution and Nucleosynthesis. Cambridge University Press, 2010.

[۳۸]

Hoge, Bradley. Nebular Hypothesis. Cawing Crow Press, 2016.

[۳۹]

Badro, James, and Walter, Michael, J. The Early Earth: Accretion and Differentiation. American Geophysical Union, 1st Edition, 2015.

[۴۰]

Krugel, Endrik. An Introduction into the Physics of Interstellar Dust (Series in Astronomy and Astrophysics.) CRC Press, 2007.

[۴۱]

Purine

[۴۲]

Gridley, Albert Leverett. Suborganic Evolution, or Thoughts on the Nebular Hypothesis. Forgotten Books, 2018.

[۴۳]

Pyramidine

[۴۴]

Gould, Roy, R. Universe in Creation: A New Understanding of the Big Bang and the Emergence of Life. Harvard University Press, 2018.

[۴۵]

Adenine, guanine, cytosine and thymine as DNA codes

[۴۶]

Janson, Lee, W. and Tischler, Marc. Medical Biochemistry: The Big Picture. McGraw Hill Education, 2012.

[۴۷]

Lewis, Geraint, F., and Barnes, Luke, A., and Schmidt, Brian. A Fortunate Universe: Life in a Finely Tuned Cosmos. Cambridge University Press, 2016.

[۴۸]

L’Italien, James, J. Proteins: Structure and Function. Springer, 2011.

[۴۹]

Cull, Jane. Living Systems: An Introductory Guide to the Theories of Humberto Maturana and Francisco Varela. Createspace Independent Publishing Company, 2013.

[۵۰]

Toole, Glenn, and Toole, Susan. Biology in Context for Cambridge International A Level. Oxford University Press, 2017.

[۵۱]

left-handed

[۵۲]

Starr, Cecie, and Taggart, Ralph, and Evert, Christine. Biology: The Unity and Diversity of Life. Cengage Learning, 2015.

[۵۳]

Woehler, Friedrich, und Liebig, Justus. Aus Justus Liebig und Friedrich Woehler’s Briefwechsel in den Jahren 1829-1873, Vol. 1. Ulan Press, 2012.

[۵۴]

Woehler, Friedrich, und Liebig, Justus. Aus Justus Liebig und Friedrich Woehler’s Briefwechsel in den Jahren 1829-1873, Vol. 2. Forgotten Books, 2018.

[۵۵]

Woolfson, Michael Mark. Dialogue Concerning the Two Chief Models of Planet Formation. WSPC (Europe,) 2017.

[۵۶]

mirror image

[۵۷]

Gray, Theodore, and Mann, Nick. Molecules: The Elements and the Architecture of Everything. Black Dog & Leventhal, 2018.

[۵۸]

Smith, Eric, and Morowitz, Harold, J. The Origin and Nature of Life on Earth: The Emergence of the Fourth Geosphere. Cambridge University Press, 2016.

[۵۹]

Walker, Sara Imari, and Davies, Paul, C. W. and Ellis, George, F. R. From Matter to Life: Information and Causality. Cambridge University Press, 2017.

[۶۰]

Hughes, Andrew, B. Amino Acids, Peptides and Proteins in Organic Chemistry, Modified Amino Acids, Organocatalysis and Enzymes (Volume 2.) Wiley – VCH, 2009.

[۶۱]

Zuckerman, Daniel, M. Statistical Physics of Biomolecules: An Introduction. CRC Press, 2010.

[۶۲]

asymmetry

[۶۳]

Deamer, David, W. Assembling Life: How Can Life Begin on Earth and Other Habitable Planets? Oxford University Press, 2019.

[۶۴]

Frebel, Anna. Searching for the Oldest Stars: Ancient Relics from the Early Universe. Princeton University Press, 2015.

[۶۵]

Freedman, Roger and Geller, Robert, and Kaufmann, William, J. Universe: Stars and Galaxies. W. H. Freeman, 2015.

[۶۶]

Jordi, Jose. Stellar Explosions: Hydrodynamics and Nucleosynthesis (Series in Astronomy and Astrophysics.) CRC Press, 2015.

[۶۷]

Rezzolla, Luciano, and Pizzochero, Pierre, and Jones, David, Ian, and Rea, Nanda, and Vidana, Isaac. The Physics and Astrophysics of Neutron Stars, Springer, 2019.

[۶۸]

circular waves of light

[۶۹]

Tucker, Wallace, H. Chandra’s Cosmos: Dark Matter, Black Holes, and Other Wonders Revealed by NASA’s Premier X-Ray Observatory. Smithsonian Books, 2017.

[۷۰]

Abbott, Derek, and Davies, Paul, C. W. and Pati, Arun Kumar. Quantum Aspects of Life. I C P, 2008.

[۷۱]

Sanchez, Norma, G. Zichichi, Antonio. Current Topics in Astro-fundamental Physics: Primordial Cosmology (NATO Science Series.) Springer, 2012.

[۷۲]

Chang, Raymond, and Goldsby, Kenneth. General Chemistry: The Essential Concepts. McGraw Hill Education, 2013.

[۷۳]

Smith, Eric, and Morowitz, Harold, J. The Origin and Nature of Life on Earth: The Emergence of the Fourth Geosphere. Cambridge University Press, 2016.

[۷۴]

self-reproducing chemical system with an ability to evolve and improve

[۷۵]

Brown, J. M. M. and Jaros, G. G. Elementary Medical Biochemistry. Butterworth – Heinemann, 2013.

[۷۶]

Starr, Cecie, and Taggart, Ralph, and Evert, Christine. Biology: The Unity and Diversity of Life. Cengage Learning, 2015.

[۷۷]

لطفا رجوع کنید به سخنرانی در لینک زیر:

https://drive.google.com/file/d/0Bw7EFXWJCSimYXoxenNZVm1TX00/view?ts=5844936e

[۷۸]

McFarland, Ben. A World from Dust: How the Periodic Table Shaped Life. Oxford University Press, 2016.

[۷۹]

Luisi, Pier Luigi. The Emergence of Life: From Chemical Origins to Synthetic Biology. Cambridge University Press, 2016.

[۸۰]

Cockell, Charles, S. The Equations of Life: How Physics Shapes Evolution. Basic Books, 2018.

[۸۱]

Schwarcz, Dr. Joe. Monkeys, Myths, and Molecules: Separating Facts from Fiction, and the Science of Everyday Life. ECW Press, 2015.

[۸۲]

Keeling, Patrick, J. and Koonin, Eugene, V. Origin and Evolution of Eukaryotes. Cold Spring Harbor Laboratory Press, 2014.

[۸۳]

Williams, George, C. and Dawkins, Richard. Adaptation and Natural Selection: A Critique of Some Evolutionary Thought. Princeton University Press, 2018.

[۸۴]

Lane, N. Power, Sex, and Suicide: Mitochondria and the Meaning of Life. New York: Oxford University Press, 2005.

[۸۵]

Maturana, H. R. and Varela, F. Autopoiesis and Cognition: The Realization of the Living. D. Reidel Publishing Company, 1980.

[۸۶]

Walker, Sara Imari, and Davies, Paul, C. W. and Ellis, George, F. R. From Matter to Life: Information and Causality. Cambridge University Press, 2017.

[۸۷]

Nielsen, Susin. We Are all Made of Molecules. Wendy Lamb Books, 2015.

[۸۸]

Gould, Roy, R. Universe in Creation: A New Understanding of the Big Bang and the Emergence of Life. Harvard University Press, 2018.

[۸۹]

Lieberman, Daniel, C. and Long, Michael, E. The Molecule of More: How a Single Molecule in Your Brain Drives Love, Sex, and Creativity – and Will Determine the Fate of the Human Race. BenBella Books, 2018.

[۹۰]

Deamer, David, W. Assembling Life: How Can Life Begin on Earth and Other Habitable Planets? Oxford University Press, 2019.

[۹۱]

Lane, Nick. The Vital Question: Energy, Evolution, and the Origin of Complex Life. W. W. Norton & Company, 2016.

[۹۲]

Flatt, Thamas, and Heyland, Andreas. Mechanisms of Life History Evolution: The Genetics and Physiology of Life History Traits and Trade-Offs. Oxford University Press, 2011.

[۹۳]

Brodie, Bruce. Why Are We Here? The Story of the Origin, Evolution, and Future of Life on Our Planet. iUniverse, 2019.

[۹۴]

Walde, Peter. Prebiotic Chemistry: From Simple Amphiphiles to Protocell Models. Springer, 2010.

[۹۵]

Hawking, Stephen, and Redmayne, Eddie. Brief Answers to the Big Questions. Random House Audio, 2018.

[۹۶]

Shipley, Bill. Cause and Correlation in Biology: A User’s Guide to Path Analysis, Structural Equations, and Causal Inference. Cambridge University Press, 2016.

[۹۷]

Capra, Fritjof, and Luisi, Pier Luigi. The Systems View of Life: A Unifying Vision. Cambridge University Press, 2016.

[۹۸]

Miller, Tyler, G. and Spoolman, Scott. Environmental Science. Brooks Cole, 2018.

[۹۹]

Geach, James. Five Photons: Remarkable Journeys of Light Across Space and Time. Reaktion Books, 2018.

[۱۰۰]

Flatt, Thamos, and Heyland, Andreas. Mechanisms of Life History Evolution: The Genetics and Physiology of Life History Traits and Trade-Offs. Oxford University Press, 2011.

[۱۰۱]

stromatolites

[۱۰۲]

Jacques, Elliott. The Life and Behavior of Living Organisms: A General Theory. Praeger, 2001.

[۱۰۳]

zircon dating using uranium to lead decay

[۱۰۴]

Hanchar, John, M. and Hoskin, Paul, W. O. Zircon (Reviews in Mineralogy and Geochemistry, Volume 53.) de Gruyter, 2018.

[۱۰۵]

accumulation dating clock

[۱۰۶]

Ivanovich, M. and Harmon, Russell, S. Uranium Series Disequilibrium: Applications to Environmental Problems. Oxford University Press, 1982.

[۱۰۷]

Thomas, L. The Lives of a Cell. New York: Viking Press, 1974.

[۱۰۸]

Toole, Glenn, and Toole, Susan. Biology in Context for Cambridge International A Level. Oxford University Press, 2017.

[۱۰۹]

Capra, Fritjof, and Luisi, Pier Luigi. The Systems View of Life: A Unifying Vision. Cambridge University Press, 2016.

[۱۱۰]

Lee, Know. Mitochondria and the Future of Medicine: The Key to Understanding Disease, Chronic Illnesses, Aging, and Life Itself. Chelsea Green Publishing, 2018.

[۱۱۱]

multicellular organism

[۱۱۲]

Snedden, Robert. The Diversity of Life: From Single Cells to Multicellular Organisms. Heinemann, 2007.

[۱۱۳]

self-reproducing chemical system with an ability to evolve and improve

[۱۱۴]

Cull, Jane. Living Systems: An Introductory Guide to the Theories of Humberto Maturana and Francisco Varela. Createspace Independent Publishing Company, 2013.

—————————————

بخش ۵۹ این نوشته


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.