مصدق فراکسیون یک نفره در مجلس شورای ملی؛ ۱۳۲۲ تا ۱۳۲۴ خورشیدی

سه شنبه, ۱۳ام اسفند, ۱۳۹۸
اندازه قلم متن
روند بازگشت مصدق به فعالیت سیاسی[۱۳۲۰ خورشیدی، پس از سالها تبعید و گوشه نشینی و اخراج رضاشاه از ایران]، کند و آهسته بود. از خصوصیت او یکی هم این بود که تنها پس از حصول دلگرمی، فعال می شد، اما از لحظه ای که تصمیم به ایفای نقش سیاسی می گرفت به آنچه از او انتظار می رفت، خود را موظف و متعهد می دانست. انتخابات مجلس چهاردهم در اواخر سال ۱۳۲۱ برگزار گردید و از آغاز سال ۱۳۲۲ مجلس جدید کار خود را آغاز نمود. مصدق که تا این زمان فعالیت سیاسی چندانی نداشت، هنگامی که متوجه حمایت شدید مردم از خود شد، از تهران نامزدانتخابات مجلس چهاردهم گردید و نه تنها به نمایندگی برگزیده شد بلکه میزان آرای او از هریک از یازده نماینده دیگر تهران بیشتر بود و بدین ترتیب نماینده اول تهران شد.

نخستین اقدام او در مجلس چهاردهم، مخالفت با نمایندگی سید ضیا بود. مصدق بدین ترتیب با یک تیر چند نشان را می زد: از همان آغاز فعالیت سیاسی تازه اش سخنگوی برجسته«استقلال و آزادی» کشور می شد؛ سرچشمه های کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و پیامدهای ناگوار و غیر دموکراتیک آن را افشا مینمود؛ سد راه جاه طلبی سید ضیا می شد؛ راه نخست وزیر شدن او را مسدود می نمود و جلو پیشرفت ائتلاف محافظه کاران به رهبری و حمایت شاه را می گرفت. سخنان مصدق در این زمان با استقبال گرم طیف های گوناگون سیاسی روبرو شد. افرادی مثل قوام که آنها نیز خواستار پست نخست وزیری بودند از این سخنان استقبال کردند. مضمون عمده این سخنرانی همان مضمون آشنا بود و هدف سیاسی مصدق را برای بقیه دوران زندگی اش تشکیل می داد: استقلال ایران در برابر قدرت های خارجی، و استقرار دموکراسی در چارچوب کشور.

مساله مهم دیگری که مصدق در مجلس چهاردهم پیگیری کرد، مبارزه با فساد مالی دولتمردان و کارکنان دولت بود[مساله فساد سهیلی و تدین]. فساد دولتی- رشوه، تقلب، اختلاس، حیف و میل بودجه دولتی- از جمله مفاسد اجتماعی بود که به صورت یک بیماری فراگیر بومی درآمده بود. مصدق بر این عقیده بود که بهترین راه-نه تنها راه- مبارزه با این مشکل، پایان دادن به فساد در سطوح عالی اداری و سیاسی است. در سال ۱۳۰۰ که وزیر دارایی بود، به خاطر حمله مستقیم با امتیازهای مالی بزرگان قوم( و از جمله احمدشاه و ولیعهد او) موجب سقوط دولت گردید.

بدون شک اوج اقدامات مصدق در مجلس چهاردهم- چه در آن زمان و چه از دیدگاه اهمیت تاریخی- نقش منحصر به فرد و یگانه او در رد تقاضای شوروی برای کسب امتیاز اکتشاف و بهره برداری نفت در صفحات شمال ایران بود.

مصدق و نبرد قدرت- همایون کاتوزیان، صص ۱۱۳-۱۲۰

به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.