در جریان سفر اخیر رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا به عربستان سعودی، جو بایدن از تصمیم ریاض به امضای «توافقنامه آرتمیس» استقبال و از تعهد این کشور برای اکتشاف فضایی مسئولانه، صلح‌آمیز و پایدار قدردانی کرد.

توافقنامه آرتمیس که عربستان سعودی به‌تازگی امضا کرده، از اهمیت خاصی برخوردار است. این توافقنامه در ۱۴ ژوییه طی مراسمی مجازی با حضور مقام‌هایی از ناسا، وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا، کمیسیون فضایی عربستان سعودی و سفارتخانه‌های هر دو کشور امضا شد.

به گزارش وب‌سایت تخصصی سوفرپ (sofrep)، توافقنامه آرتمیس به رهبری ایالات متحده آمریکا تلاش می‌کند قوانینی برای اکتشاف‌های فضایی ایمن و پایدار با مشارکت کشورهای فعال در عرصه فناوری فضایی تعیین کند.

بیل نلسون، مدیر ناسا، در بیانیه‌ای درباره امضای این توافقنامه با عربستان سعودی، گفت: «امروز، عربستان سعودی به مجموعه‌‌ای از کشورهای در حال توسعه اضافه شد. همان‌طور که کاخ سفید در بیانیه مطبوعاتی‌اش اشاره کرد، ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی در همه جنبه‌های سفر فضایی از جمله پروازهای فضایی با خدمه انسان، پروازهایی به‌منظور رصد زمین، استقرار سیستم‌های تجاری و نظارتی، و رفتار مسئولانه در فضا همکاری خواهند داشت.»

محتوای توافقنامه آرتمیس به «معاهده فضای ماورای جو» در سال ۱۹۶۷ برمی‌گردد. این توافقنامه تحت رهبری ناسا قرار است «نخستین زن» و «نخستین فرد رنگین‌پوست» را به ماه بفرستد و زمینه را برای سفر انسان به مریخ فراهم ‌کند.

توافقنامه آرتمیس برای تحقق اهداف مهم و جسورانه تاریخی‌اش، به مشارکت و ائتلاف بین‌المللی نیاز دارد. به همین منظور، امضاکنندگان این پیمان متعهد می‌شوند که در راستای تشویق رفتار مناسب در فضا، رفع تعارض، انتشار اطلاعات علمی و دسترسی به کمک‌های اضطراری تلاش کنند.

کشورهای امضاکننده این پیمان با یکدیگر همکاری خواهند کرد که تاثیر خطرهای مرتبط با فعالیت‌های فضایی را کاهش دهند و استفاده پایدار و ایمن از منابع فضایی را برای بشر آسان‌تر کنند.

عربستان سعودی بیست‌و‌یکمین کشور جهان است که توافقنامه آرتمیس را امضا می‌کند. پیش‌تر، کشورهایی از جمله استرالیا، بحرین، برزیل، کانادا، کلمبیا، فرانسه، اسرائیل، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی، لوکزامبورگ، مکزیک، نیوزلند، لهستان، رومانی، سنگاپور، اوکراین، امارات متحده عربی، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا این توافقنامه را امضا کرده‌اند.

عربستان سعودی هفتمین کشوری است که از ژانویه ۲۰۲۲ به این‌سو، توافقنامه آرتمیس را امضا می‌کند. به این ترتیب، عربستان سعودی چهارمین کشور خاورمیانه است که به پیمان آرتمیس می‌پیوندد.

اهداف فضایی عربستان سعودی

کمیسیون فضایی عربستان سعودی عضو به‌نسبت جدیدی در رقابت‌های فضایی عصر حاضر است. این کمیسیون سه سال پیش، با فرمان سلطنتی، با ماموریت تسریع فرایند تنوع اقتصادی، بهبود تحقیق و نوآوری، و همچنین افزایش حضور بخش خصوصی در عرصه فضایی تاسیس شد.

برنامه فضایی عربستان سعودی با بودجه دولتی تاکنون توانسته است با آژانس فضایی اروپا، بریتانیا، فرانسه و مجارستان توافقنامه‌های همکاری امضا کند.

در همین حال، شهر علم و فناوری ملک عبدالعزیز در ریاض مسئولیت مشارکت عربستان سعودی در عرصه فناوری فضایی را بر عهده دارد و اگرچه فقط چند دهه از عمر آژانس فضایی عربستان سعودی می‌گذرد، این کشور توانسته است در عرصه فناوری ماهواره‌ای دستاوردهای چشمگیری داشته باشد.

عربستان سعودی در تاسیس شرکت ارتباطات ماهواره‌ای معروف به «عرب ست» نقش اساسی داشت. این شرکت که اتحادیه عرب تاسیس کرده است،‌ اولین ماهواره‌اش را در سال ۱۹۸۵ تحویل داد.

ریاض در سال ۲۰۲۰ اعلام کرد که قصد دارد ۲.۱ میلیارد دلار در زمینه علوم فضایی سرمایه‌گذاری کند. پس از آن، برنامه فضایی این کشور به‌عنوان بخشی از برنامه اصلاحی چشم‌انداز ۲۰۳۰ در دستور کار قرار گرفت. چشم‌انداز ۲۰۳۰ برنامه بلندمدت عربستان سعودی برای تنوع‌بخشی به اقتصاد، کاهش وابستگی به نفت، و پذیرش صنایع جدید است که با جدیت پیگیری می‌شود.